معاون رئیس‌جمهور آمریکا می‌گوید زمان‌بندی اعمال فشار اقتصادی بر ایران مشخص نیست

به گزارش رونما، به نقل از TASS، جی. دی. ونس، معاون رئیس‌جمهور ایالات متحده، در گفت‌وگویی با شبکه نیوزمکس تصریح کرد که کاخ‌سفید چشم‌انداز روشنی درباره مدت‌زمان اجرای کمپین فشار اقتصادی علیه جمهوری اسلامی ایران در اختیار ندارد. ونس در این مصاحبه ضمن تکرار موضع رسمی دولت پیرامون جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای، بر این نکته تأکید کرد که ارزیابی تاب‌آوری اقتصاد و نظام سیاسی ایران و پیش‌بینی طول مدت فشارها «سخت» است و به همین دلیل تعیین یک افق زمانی مشخص برای این سیاست امکان‌پذیر نیست. معاون رئیس‌جمهور گفت که ایالات متحده در تلاش است فشارها را افزایش دهد تا از دستیابی ایران به ظرفیت ساخت یا به‌کارگیری سلاح هسته‌ای جلوگیری کند و در توصیف وضع موجود ایران از عبارت «زیر فشار زیادی» استفاده کرد. او افزود که مشخص نیست این افزایش فشارها تنها چند هفته ادامه خواهد یافت، آیا چند ماه طول می‌کشد یا به دوره‌ای طولانی‌تر تبدیل می‌شود؛ بنابراین واشینگتن فعلاً از اعلام جدول زمانی یا ضرب‌الاجل معین خودداری می‌کند. اظهارات ونس چند روز پس از آن بیان شد که رئیس‌جمهور آمریکا از آغاز آن‌چه او «شدیدترین عملیات اقتصادی» علیه ایران خوانده خبر داده و هشدار داده بود که کشورها و نهادهایی که به‌نحوی از تهران حمایت مالی یا عملی کنند، با پیامدهای اقتصادی روبه‌رو خواهند شد. این مواضع نشان‌دهنده تصمیم دولت فدرال به استفاده از ابزارهای اقتصادی به‌عنوان بخشی از کارزار فشار حداکثری است؛ ابزاری که شامل تحریم‌ها، فشار بر شبکه‌های مالی فراملی و محدودسازی دسترسی ایران به درآمدهای ارزی می‌شود. به‌گفته ونس، فشارهای اقتصادی فعلی از نظر واشینگتن اثرگذار است و هدف آن کاهش توان تهران در پیشبرد برنامه هسته‌ای اعلام شده است. با این حال او صراحتاً اذعان کرد که ارزیابی میزان مقاومت داخلی، راهبردهای دور زدن تحریم یا اثرگذاری حمایت‌های خارجی بر تاب‌آوری ایران امری پیچیده است. همین پیچیدگی باعث شده دولت آمریکا در تعیین مدت زمان و برنامه زمانی برای تشدید یا کاهش فشارها محتاطانه عمل کند. این وضعیت نااطمینانی درباره افق زمانی اعمال فشار، پیامدهای متعددی برای بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی دارد. از منظر دیپلماتیک، متحدان و شرکای تجاری ایالات متحده و نیز کشورهایی که روابط اقتصادی با ایران دارند، با دشواری در برنامه‌ریزی بلندمدت مواجه خواهند شد، زیرا احتمال تشدید تحریم‌ها و اقدامات ثانویه بر مؤسسات مالی و شرکت‌های خارجی وجود دارد. از منظر بازار انرژی، هرگونه افزایش فشار و محدودیت بیشتر بر صادرات نفت ایران می‌تواند به تغییر در جریان عرضه نفت و نوسانات قیمت‌ها بینجامد؛ پدیده‌ای که برای کشورهای واردکننده و شرکت‌های چندملیتی حامل پیامدهای اقتصادی مستقیم است. برای خود ایران، اظهارات ونس و اعلامیه کاخ‌سفید نشانه تداوم سیاستی است که می‌تواند درآمدهای ارزی و کانال‌های مالی بین‌المللی را بیش از پیش تحت‌فشار قرار دهد. در صورت تشدید اقدامات، شرکت‌ها و بانک‌های خارجی که با ایران مراوده دارند در معرض ریسک‌های حقوقی و اقتصادی بیشتری قرار خواهند گرفت و مسیرهای معاوضه مالی به‌خصوص آنهایی که به‌صورت رسمی در نظام بانکی بین‌المللی عمل می‌کنند، حساس‌تر خواهد شد. این امر ممکن است تجارت با شرکای منطقه‌ای را دشوارتر کند، هزینه‌های واردات کالاهای کلیدی را افزایش دهد و چشم‌انداز سرمایه‌گذاری خارجی در ایران را تیره‌تر سازد. کارزار فشار اقتصادی همچنین موجب خواهد شد که دیپلماسی و تعاملات بین‌المللی پیرامون مسئله هسته‌ای ایران پرتنش‌تر شود. دولت‌های ثالث که درگیر منافع اقتصادی با تهران هستند، باید بین پیروی از تحریم‌های آمریکا و حفظ روابط تجاری با ایران تصمیم‌گیری کنند؛ انتخابی که می‌تواند روابط سیاسی و اقتصادی آن‌ها با واشینگتن و تهران را تحت‌الشعاع قرار دهد. این پیچیدگی باعث می‌شود بازیگران تجاری و نهادهای مالی سناریوهای متنوعی برای مدیریت ریسک تدوین کنند و آمادگی بیشتری برای مواجهه با تحولات ناگهانی داشته باشند. گزارش مربوط به این گفت‌وگو و اظهارات ونس توسط خبرگزاری تاس نیز بازنشر شده است؛ بازنشرهایی از این دست می‌تواند دامنه اطلاع‌رسانی مواضع دولت آمریکا را در سطح بین‌المللی گسترده‌تر کند و واکنش‌های مختلفی را از سوی دولت‌ها، بازارها و ناظران بین‌المللی به‌همراه داشته باشد. در مجموع، پیام اصلی این اظهارات روشن است: واشینگتن قصد دارد با تکیه بر ابزارهای اقتصادی از پیشروی احتمالی برنامه هسته‌ای ایران جلوگیری کند، اما مدت و شدت این فشارها تا زمان حصول قضاوت‌های میدانی و ارزیابی از تأثیرات آن‌ها نامشخص باقی خواهد ماند.