هشدار نهادهای دارویی درباره مصرف خودسرانه استامینوفن تزریقی مسئولان دادند

به گزارش رونما، به نقل از ILNA،

مسئولان نظارت بر فرآورده‌های دارویی در ایران نسبت به مصرف خودسرانه استامینوفن به‌ویژه در فرم تزریقی هشدار دادند و از شهروندان خواستند پیش از هرگونه اقدام درمانی، با پزشک یا داروساز مشورت کنند. داریوش محبی، مدیر نظارت و ارزیابی مواد و فرآورده‌های دارویی، تأکید کرده است که تجویز استامینوفن باید بر اساس نیاز واقعی بیمار و با دوز مناسب صورت گیرد و صرف تزریقی بودن دارو، به‌تنهایی دلیل بر برتری درمانی آن نیست.

محبی یادآور شد تصمیم درباره انتخاب شکل دارویی—خوراکی یا تزریقی—باید متناسب با وضعیت بالینی بیمار، امکان مصرف خوراکی و ملاحظات دیگر اتخاذ شود و در بیمارانی که می‌توانند دارو را به‌صورت خوراکی دریافت کنند، انتخاب تزریقی تنها باید با نظر و ارزیابی پزشک صورت گیرد. او توضیح داد که ایمنی و اثربخشی درمان از مجموعه‌ای از عوامل نشأت می‌گیرد؛ از جمله دوز مصرفی، فواصل زمانی میان نوبت‌ها، شکل دارویی، مدت درمان و شرایط بالینی فرد.

مدیران دارویی همچنین نسبت به مصرف همزمان چند فرآورده حاوی استامینوفن هشدار دادند و از مردم خواستند مجموع دریافتی روزانه این ماده را مدنظر قرار دهند تا از دریافت ناخواسته دوزهای بالاتر جلوگیری شود. مصرف هم‌زمان محصولات مختلفی که حاوی استامینوفن هستند می‌تواند منجر به تجمع دوز و بروز عوارض جبران‌ناپذیر شود؛ بنابراین توجه به برچسب‌ها و ترکیبات دارویی و اطلاع‌رسانی به پزشک یا داروساز درباره تمام داروهای مصرفی ضروری است.

در بیانیه منتشرشده از سوی این نهادها تأکید شده که تزریقی بودن دارو ممکن است مخاطرات ویژه‌ای به همراه داشته باشد؛ از جمله خطر ورود عفونت از مسیر تزریق، احتمال خطا در تعیین دوز و افزایش اثرات سیستمیک که در صورت نبود نظارت حرفه‌ای و شرایط مناسب افزایش می‌یابد. به همین دلیل، اقدام به تزریق در محیط غیرمتخصص یا بدون ارزیابی پزشکی می‌تواند سلامت بیمار را به خطر اندازد و شانس بروز عوارض جدی را بالا ببرد.

نهادهای نظارتی با اشاره به ضرورت خودداری از خوددرمانی خواستار افزایش آگاهی عمومی درباره نحوه صحیح مصرف داروها شدند. آنان تصریح کردند که تنها راه کاهش عوارض ناشی از مصرف نادرست، استفاده مسئولانه از دارو، مشورت پیش از مصرف و اطلاع از ترکیبات دارویی محصولات مصرفی است. در این راستا خانواده‌ها و مراقبان بیماران نیز باید در صورت تردید درباره نوع یا میزان دارو، پیش از تزریق با متخصصان پزشکی مشورت کنند.

پیام این هشدار برای سیستم مراقبت‌های بهداشتی روشن است: محدود کردن استفاده غیرضروری از شکل‌های تزریقی و جلب توجه عمومی به مسائل ایمنی دارویی می‌تواند از بروز عوارض ناشی از مصرف نا‌به‌جا پیشگیری کند، تقاضای بی‌رویه برای فرمولاسیون‌های تزریقی را کاهش دهد و فشار بر مراکز درمانی و هزینه‌های مربوط به عوارض دارویی را کم کند. در عین حال مقامات بر لزوم ارائه راهنمایی‌های دقیق‌تر توسط تیم‌های پزشکی و دارویی و تقویت کنترل عرضه این فرآورده‌ها تأکید کردند.

مسئولان نظارتی یادآور شدند که رعایت دستورالعمل‌های موجود در برگه‌های راهنمای دارو، اطلاع‌رسانی صادقانه درباره داروهای مصرفی بیمار و پیگیری وضعیت بالینی در طول دوره درمان از اصول پایه‌ای ایمنی دارویی است. آن‌ها تأکید کردند که در صورت مشاهده هرگونه واکنش یا عارضه مشکوک پس از مصرف استامینوفن، بیمار یا خانواده باید فوراً به مراکز درمانی یا پزشک معالج مراجعه کنند تا اقدامات درمانی و بررسی‌های لازم انجام شود.

در خاتمه، پیام تکرارشونده مقامات این بود که درمان‌های دارویی باید براساس ارزیابی حرفه‌ای، با توجه به منافع و ریسک‌ها و با رعایت دقیق دوزها و فواصل مصرف انجام شود؛ این رویکرد نه‌تنها سلامت فرد را حفظ می‌کند بلکه به کاهش بار ناشی از عوارض دارویی بر ساختارهای درمانی کشور نیز کمک می‌کند.