راه‌اندازی مرکز تحقیقات و نوآوری حلال و صیانت از زنجیره ارزش غذا در قم

چرا مهم است؟

این موضوع برای مخاطب ایران اهمیت دارد چون: 1) مرکز در حوزه امنیت غذایی و استانداردسازی محصولات حلال فعال است که مستقیماً با تولید، کنترل کیفیت و صادرات محصولات کشاورزی و غذایی مرتبط است؛ 2) وجود آزمایشگاه دارای گواهی ISO/IEC 17025 می‌تواند ظرفیت آزمون و صدور گواهی حلال را تقویت کند که برای کسب‌وکارهای ایرانی و مصرف‌کنندگان داخلی و بازارهای صادراتی اهمیت دارد؛ 3) مشارکت نهادهای نظامی‌پشتیبانی و مؤسسه دفاعی در توسعه زیست‌بوم پژوهش و فناوری می‌تواند الگوی جدیدی از همکاری میان دانشگاه و نهادهای دولتی/نظامی در حوزه‌های فناورانه ایجاد کند؛ 4) این مرکز ممکن است منبع پروژه‌ها، فرصت‌های آموزش عالی و توسعه محصول برای استان قم و مرکز ایران باشد. اگرچه اثر اقتصادی و گسترده ملی هنوز مشخص نیست، اعلام و زیرساخت‌های ذکرشده نشان‌دهنده توان بالقوه برای تولید و خدمات آزمون است.

آنچه می‌دانیم

• معاون پژوهش و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی استان قم اعلام کرده مرکز تحقیقات و نوآوری حلال و صیانت از زنجیره ارزش غذا در دانشگاه آزاد قم راه‌اندازی شده است.
• راه‌اندازی بر پایه تفاهم‌نامه‌ای میان دانشگاه آزاد اسلامی، مؤسسه آموزشی و پژوهشی صنایع دفاعی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و جهاد خودکفایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام شده است.
• در متن اعلام شده که آزمایشگاه مولکولی حلال با گواهی ISO/IEC 17025 و کنسرسیوم آزمایشگاه‌های حلال دانشگاه آزاد، مرکز رشد فناوری‌های همگرا و سرای نوآوری مواد شیمیایی پیشرفته از زیرساخت‌های مرتبط هستند.

آنچه نمی‌دانیم

• جزئیات دقیق مفاد تفاهم‌نامه و سهم هر یک از طرف‌ها در اداره و تأمین منابع مالی و اجرایی مرکز مشخص نیست.
• میزان و منابع بودجه (دولت، دانشگاه، نهادهای مشارکت‌کننده یا بخش خصوصی) برای راه‌اندازی و بهره‌برداری مرکز اعلام نشده است.
• سطح خدمات آزمایشگاهی (ظرفیت نمونه‌گیری، هزینه‌ها، دسترسی برای بخش خصوصی یا عمومی) و زمان‌بندی ارائه خدمات به عموم مشخص نیست.
• دامنه پروژه‌های پژوهشی مصوب، اولویت‌های تحقیقاتی و برنامه‌های همکاری بین‌المللی یا صادراتی به‌صراحت اعلام نشده است.

پیامدهای احتمالی

• اگر مرکز خدمات آزمون و گواهی حلال را با ظرفیت عملیاتی و استانداردهای بین‌المللی ارائه دهد، می‌تواند هزینه‌ها و زمان دسترسی به آزمایشگاه‌های معتبر برای تولیدکنندگان داخلی را کاهش دهد و به توسعه صادرات محصولات حلال کمک کند.
• مشارکت نهادهای نظامی‌پشتیبانی و مؤسسه دفاعی می‌تواند مدل جدیدی از همکاری دانشگاهی-دولتی در پروژه‌های فناورانه ایجاد کند که بر جهت‌گیری پروژه‌ها و اولویت تأمین منابع اثر بگذارد.