کره‌جنوبی به سراغ لیتیوم و اورانیوم آسیای مرکزی رفت

کره‌جنوبی در نخستین اجلاس خود با پنج کشور آسیای مرکزی، مواد معدنی حیاتی، انرژی و زنجیره تأمین را در مرکز دستور کار قرار داده است. هدف سئول فقط خرید مواد خام نیست؛ مقام‌های کره‌ای می‌گویند همکاری باید از اکتشاف و استخراج تا فرآوری، تحقیق و تولید محصول نهایی گسترش یابد.

این رویکرد آسیای مرکزی را به بخشی از رقابت جهانی برای تأمین لیتیوم، اورانیوم و دیگر مواد مورد نیاز صنایع باتری، نیمه‌رسانا، انرژی هسته‌ای و فناوری‌های پیشرفته تبدیل می‌کند. قزاقستان از تولیدکنندگان بزرگ اورانیوم جهان است و کشورهای منطقه ذخایر متنوعی از مواد معدنی دارند.

چه چیزی تازه است؟

در اجلاس سئول، کره‌جنوبی و پنج کشور قزاقستان، ازبکستان، ترکمنستان، قرقیزستان و تاجیکستان همکاری در مواد معدنی و انرژی را از سطح مذاکرات دوجانبه به یک چارچوب چندجانبه در سطح سران ارتقا دادند. بیش از ۷۰ توافق و تفاهم‌نامه در حوزه‌هایی از انرژی و معدن تا زیرساخت و فناوری در جریان دیدارهای این هفته شکل گرفته است.

چرا الان مهم است؟

کره‌جنوبی یکی از مراکز بزرگ تولید باتری، خودرو، تراشه و تجهیزات صنعتی است و امنیت دسترسی به مواد اولیه برای اقتصاد آن اهمیت راهبردی دارد. رقابت آمریکا، چین، اروپا و دیگر اقتصادها برای کاهش وابستگی به زنجیره‌های متمرکز، ارزش منابع آسیای مرکزی را افزایش داده است.

آنچه می‌دانیم

سئول بر ایجاد مراکز مرتبط با فلزات کمیاب، پژوهش مشترک و آموزش نیروی انسانی تأکید کرده است. با قزاقستان نیز توافق‌هایی در انرژی هسته‌ای صلح‌آمیز و همکاری مرتبط با سوخت هسته‌ای و مواد معدنی مطرح شده و با ازبکستان تفاهمی برای همکاری در تأمین پایدار مواد معدنی حیاتی امضا شده است.

آنچه نمی‌دانیم

هنوز نمی‌توان سهم دقیق هر کشور از تأمین آینده کره‌جنوبی یا حجم سرمایه‌گذاری قطعی در معادن را تعیین کرد. بسیاری از اسناد امضاشده تفاهم‌نامه‌اند و تبدیل آنها به معدن، کارخانه فرآوری یا قرارداد خرید بلندمدت به مطالعات فنی و تأمین مالی وابسته است.

تأثیر خبر

اگر این برنامه اجرایی شود، آسیای مرکزی می‌تواند از نقش صادرکننده مواد خام به حلقه‌ای مهم‌تر در فرآوری و تولید صنعتی تبدیل شود. برای کره‌جنوبی نیز این روند به تنوع‌بخشی زنجیره تأمین و کاهش ریسک اختلال کمک می‌کند.

اثر بر ایران

اثر مستقیم فوری محدود است، اما توسعه زنجیره‌های معدنی و صنعتی آسیای مرکزی می‌تواند رقابت بر سر کریدورهای حمل‌ونقل منطقه را افزایش دهد. ایران در صورت اتصال مؤثرتر به بازارهای آسیای مرکزی می‌تواند از بخشی از این تجارت ترانزیتی بهره ببرد، اما چنین اثری هنوز به پروژه‌های مشخص وابسته است.

مسیر بعدی

معیار اصلی، قراردادهای خرید بلندمدت، سرمایه‌گذاری در فرآوری محلی و پروژه‌های مشترک هسته‌ای و معدنی خواهد بود. صرف اعلام همکاری برای اثبات تغییر زنجیره تأمین کافی نیست.