ووچیچ در سازمان ملل؛ صربستان بر کوزوو و اجرای یکسان حقوق بین‌الملل تأکید کرد

الکساندر ووچیچ، رئیس‌جمهور صربستان، در مناظره عمومی هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل در ۲۳ سپتامبر، استدلال کرد که قواعد بین‌المللی نباید بسته به قدرت یا هویت بازیگران به‌صورت متفاوت اجرا شوند. محور اصلی سخنان او کوزوو، قطعنامه ۱۲۴۴ شورای امنیت، اصلاح سازمان ملل و جایگاه صربستان در نظم در حال تغییر جهانی بود.

ووچیچ گفت سازمان ملل همچنان برای جهان ضروری است، اما برای پاسخ به بحران‌های امروز باید کارآمدتر و متناسب با واقعیت‌های جدید شود. او از افزایش نقش قدرت‌های منطقه‌ای و شکل‌گیری نظمی چندمرکزی سخن گفت و هشدار داد که مرز میان صلح و درگیری مبهم‌تر شده است.

کوزوو و قطعنامه ۱۲۴۴

رئیس‌جمهور صربستان بخش مهمی از سخنانش را به کوزوو اختصاص داد. او موضع دیرینه بلگراد را تکرار کرد که وضعیت کوزوو باید در چارچوب حقوق بین‌الملل و قطعنامه ۱۲۴۴ شورای امنیت بررسی شود و از کشورهایی که استقلال کوزوو را به رسمیت شناخته‌اند انتقاد کرد.

این موضع با سیاست رسمی دولت صربستان هم‌خوان است، اما درباره تفسیر حقوقی و سیاسی وضعیت کوزوو اختلاف گسترده‌ای میان صربستان، دولت کوزوو، کشورهای غربی و دیگر اعضای سازمان ملل وجود دارد.

اصلاح سازمان ملل و سیاست قدرت

ووچیچ گفت صربستان از اصلاح نظام سازمان ملل حمایت می‌کند و معتقد است این نهاد باید برای شرایط ژئوپلیتیکی امروز بازطراحی شود. او از این موضوع به‌عنوان بخشی از بحث گسترده‌تر درباره اعتبار نهادهای چندجانبه استفاده کرد.

در روایت او، یکی از مشکلات اصلی نظم کنونی استفاده گزینشی از اصولی مانند حاکمیت و تمامیت ارضی است. این ادعا موضع سیاسی صربستان است و سایر دولت‌ها درباره نمونه‌های مورد استناد بلگراد برداشت‌های متفاوتی دارند.

مسیر اروپایی صربستان

ووچیچ عضویت در اتحادیه اروپا را همچنان یک اولویت راهبردی برای کشورش معرفی کرد، اما از کندی روند گسترش اتحادیه و فرسودگی سیاسی این پرونده نیز سخن گفت. او پیشنهاد کرد کشورهای بالکان غربی پیش از عضویت کامل، به‌تدریج به بازار واحد و برخی سازوکارهای اروپایی نزدیک‌تر شوند.

این موضع نشان‌دهنده تلاش بلگراد برای حفظ مسیر اروپایی در کنار روابط سنتی با بازیگرانی مانند روسیه و چین است؛ سیاستی که در سال‌های اخیر بارها در معرض فشارهای متضاد قرار گرفته است.

چرا این سخنرانی مهم است؟

ارزش سخنرانی ووچیچ بیش از ارائه ابتکار تازه، در روشن کردن خطوط ثابت سیاست خارجی صربستان بود: عدم پذیرش استقلال کوزوو، تأکید بر قطعنامه ۱۲۴۴، حفظ مسیر عضویت در اتحادیه اروپا و در عین حال دفاع از استقلال عمل در روابط خارجی.

مسیر بعدی را باید در مذاکرات بلگراد و پریشتینا، اجرای توافق‌های مورد حمایت اتحادیه اروپا، انتخابات داخلی صربستان و نحوه تعامل دولت آینده با بروکسل دنبال کرد.