ریزش ۱۶۰ هزار واحدی بورس تهران در ۲۵ مهر؛ فشار فروش به بیشتر نمادها رسید

بورس تهران در نخستین روز معاملاتی هفته، شنبه ۲۵ مهر ۱۴۰۵ (۱۷ اکتبر ۲۰۲۶)، با افت نزدیک به دو درصدی شاخص کل بسته شد. بر اساس گزارش خبرگزاری مهر، شاخص کل با کاهش بیش از ۱۶۰ هزار واحد به محدوده ۸ میلیون و ۲۶۵ هزار واحد رسید و ۵۲۶ نماد در صف فروش قرار گرفتند. گزارش یک رسانه تخصصی بازار سرمایه نیز افت ۱۶۰ هزار و ۵۶۰ واحدی، معادل ۱٫۹۱ درصد، و سطح پایانی ۸ میلیون و ۲۶۵ هزار و ۱۶۳ واحد را ثبت کرده است. تفاوت جزئی ارقام لحظه‌ای منابع دیگر، ضرورت تفکیک «تابلوی میان معاملات» از «جمع‌بندی پایان روز» را یادآور می‌شود.

آنچه از معاملات شنبه ثبت شد

«صف فروش» به معنای وجود سفارش‌های فروشِ در انتظار معامله در قیمت مجاز است، نه اینکه همه سفارش‌ها حتماً فروخته شده‌اند. همچنین تعداد نمادهای منفی با تعداد نمادهای دارای صف فروش یکی نیست. در گزارش دیگری از روز شنبه، ۷۰۶ نماد منفی عنوان شده است؛ این دو عدد به دلیل تفاوت تعریف لزوماً متناقض نیستند.

چرا این ریزش اهمیت دارد؟

افت شاخص کل، به‌ویژه وقتی با فشار فروش در تعداد زیادی از نمادها همراه می‌شود، نشانه عقب‌نشینی کوتاه‌مدت تقاضا برای سهام است. با این حال، شاخص کل به‌تنهایی تصویر بازدهی همه سهام را نشان نمی‌دهد؛ چون وزن شرکت‌های بزرگ در محاسبه آن بیشتر است. برای تشخیص فراگیری افت، باید شاخص هم‌وزن و تعداد نمادهای مثبت و منفی را هم کنار آن گذاشت.

برخی تحلیلگران احتمال تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک را از عوامل احتیاط معامله‌گران می‌دانند، اما این توضیح یک فرضیه درباره رفتار بازار است، نه علت ثابت‌شده کاهش ۱۶۰ هزار واحدی. برای تعیین سهم این عامل، به داده سفارش‌ها، جریان سرمایه و اخبار مؤثر بر صنایع نیاز است. از یک جلسه نزولی نیز نمی‌توان نتیجه گرفت که روند بلندمدت بورس معکوس شده است.

مقایسه با جلسه معاملاتی قبل

آرشیو داده شاخص کل در تیندکس، سطح روز چهارشنبه ۲۲ مهر را حدود ۸ میلیون و ۴۲۵ هزار و ۷۲۷ واحد و سطح شنبه را حدود ۸ میلیون و ۲۶۵ هزار و ۱۶۴ واحد نشان می‌دهد. بر این مبنا اختلاف دو سطح تقریباً ۱۶۰ هزار و ۵۶۳ واحد است؛ رقمی نزدیک به گزارش پایانی منابع خبری. این مقایسه، افت ثبت‌شده نسبت به آخرین جلسه پیشین را نشان می‌دهد، نه لزوماً کاهش نسبت به روز تقویمی جمعه که بورس تهران تعطیل بوده است.

چه داده‌هایی مسیر بعدی را روشن می‌کنند؟

• پایداری صف‌های فروش: آیا سفارش‌های فروش در نخستین دقایق جلسه بعدی جمع می‌شوند یا ادامه می‌یابند؟ تعداد صف به‌تنهایی میزان معامله انجام‌شده را نشان نمی‌دهد.
• رفتار شاخص هم‌وزن: اگر افت شاخص هم‌وزن نیز تداوم داشته باشد، فشار فروش به شرکت‌های کوچک‌تر هم سرایت کرده است؛ اگر متفاوت باشد، باید نقش شرکت‌های بزرگ را جدا بررسی کرد.
• ارزش معاملات خرد و جریان پول حقیقی: این شاخص‌ها کمک می‌کنند تفاوت کاهش قیمت با تغییر واقعی مشارکت سرمایه‌گذاران روشن شود؛ ارقام متعارض منابع را نباید بدون روش واحد کنار هم جمع کرد.
• تحولات نرخ ارز، سیاست اقتصادی و ریسک سیاسی: اثر احتمالی هر عامل باید با زمان وقوع خبر و واکنش قابل‌اندازه‌گیری بازار تطبیق داده شود، نه با حدس.

سه سناریوی مشروط برای جلسه بعد

بازگشت تقاضا: اگر صف‌های فروش کاهش یابند و ارزش معاملات در نمادهای بزرگ و کوچک تقویت شود، بخشی از افت امروز می‌تواند جبران شود. ادامه فشار فروش: اگر صف‌ها پابرجا بمانند و شاخص هم‌وزن نیز نزولی باشد، احتیاط در سطح گسترده‌تری از بازار دیده می‌شود. بازار دوگانه: ممکن است با حمایت چند سهم بزرگ، شاخص کل تثبیت شود اما بسیاری از نمادها همچنان منفی بمانند؛ در چنین وضعی صرف سبزشدن شاخص کل، نشانه بهبود عمومی بازار نیست.

این سناریوها توصیه خرید یا فروش و پیش‌بینی قطعی نیستند. برای تصمیم سرمایه‌گذاری، وضعیت مالی شرکت‌ها، افق زمانی و تحمل ریسک هر فرد اهمیت دارد.

رونما پیش‌تر نیز درباره تحولات شاخص بورس تهران در ۱۸ مهر گزارش کرده بود. خبر شنبه رویدادی تازه با جهت حرکت متفاوت نسبت به آن جلسه است و نباید با همان گزارش پیشین یکی گرفته شود.