پرابوو می‌گوید اندونزی از MSCI نمی‌ترسد؛ بورس جاکارتا پس از هشدار تنزل ریخت

MSCI، شرکت ارائه‌دهنده شاخص‌های سرمایه‌گذاری جهانی، روز ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد ممکن است بازار سهام اندونزی را از گروه «بازار نوظهور» به «بازار مستقل» تنزل دهد. پس از این اعلام، بورس اندونزی عمیق‌ترین ریزش دو‌روزه تاریخ خود را ثبت کرد و پرابوو سوبیانتو، رئیس‌جمهوری این کشور، در جلسه کابینه در ۲۱ اکتبر گفت اندونزی «از هیچ‌کس نمی‌ترسد و عقب نمی‌نشیند».

MSCI دقیقاً چه گفته است؟

MSCI اعلام کرده اندونزی برای مقابله با معاملات هماهنگ‌شده کار کافی نکرده و دلایلش را کمبود شفافیت درباره مالکان واقعی سهام، معاملات مشکوک و ضعف نظارت خوانده است. این پیام یک هشدار درباره طبقه‌بندی احتمالی است؛ در منابع خوانده‌شده تصمیم قطعی و اجراشده گزارش نشده است. در پاسخی که MSCI به رسانه‌ها فرستاد، تصمیم‌هایش را مبتنی بر روش‌شناسی شفاف و قاعده‌محور دانست و گفت تحولات بازار اندونزی را زیر نظر می‌گیرد و با فعالان بازار و مقام‌ها در تماس خواهد بود.

اهمیت موضوع در شاخص‌هاست: صندوق‌هایی که شاخص بازارهای نوظهور را دنبال می‌کنند، با تغییر طبقه‌بندی ناچار به بازنگری در سهم اندونزی می‌شوند. گزارش‌ها از احتمال خروج میلیاردها دلار سرمایه سخن گفته‌اند، اما رقم مشخصی از سوی منبع رسمی اعلام نشده است.

ریزش بورس و واکنش پرابوو

گزارش‌ها از «بی‌سابقه‌ترین ریزش دو‌روزه» بازار سهام اندونزی خبر می‌دهند، ولی روز دقیق این دو روز و درصد افت شاخص‌ها در متن‌های خوانده‌شده نیامده است. رقم ۸۲ میلیارد دلار هم فقط در یکی از گزارش‌ها آمده و به‌عنوان برآورد همان گزارش باید خوانده شود.

پرابوو در جلسه کابینه گفت MSCI «قصد ارعاب» اندونزی را داشته و افزود ملت اندونزی از هیچ‌کس نمی‌ترسد. او همچنین گفت در زمان مناسب شرکت‌ها و کشورهایی را که به اندونزی توهین کرده‌اند معرفی خواهد کرد، اما نام کشور یا شرکتی را نیاورد. این اظهارات ادعای سیاسی رئیس‌جمهوری است و سند یا مدرکی درباره آن در گزارش‌ها عرضه نشده است.

اختلاف داخلی و ادعای نقش سنگاپور

ام. لطفی، وزیر تجارت پیشین اندونزی، در اینستاگرام مدعی شد صندوق‌های سرمایه‌گذاری تماسک و جی‌آی‌سی سنگاپور در فشار بر MSCI نقش داشته‌اند. یکی از مقام‌های تماسک این ادعا را «کاملاً نادرست» خواند و جی‌آی‌سی هم آن را رد کرد. ایرلانگا هارتارتو، وزیر هماهنگ‌کننده اقتصاد، گفته بود چرا MSCI در دیدارهای بانکوک و چند روز پیش از اعلام، موضوع تنزل را مطرح نکرده، «یک علامت سؤال بزرگ» است.

در پارلمان هم نظرها یکدست نیست. حنیف دخیری از حزب بیداری ملی خواستار شفافیت و اعمال یکسان روش‌شناسی MSCI در همه کشورها شد و گفت در برابر انتقاد نباید حالت دفاعی گرفت. سعید عبدالله، نماینده اپوزیسیون، گفت MSCI پیامبرانی نیستند که وحی الهی بیاورند و تصمیم‌هایشان نباید از نقد مصون باشد.

چه چیزی هنوز روشن نیست؟

هنوز معلوم نیست MSCI چه زمانی و با چه شرایطی تصمیم نهایی را اعلام می‌کند و اندونزی چه اصلاحاتی برای جلوگیری از آن ارائه خواهد داد. گزارش دیگری در ۲۶ اکتبر از تقویت اقدام‌های ضد دستکاری بازار در اندونزی خبر داده، اما جزئیات آن در این بررسی از متن کامل خوانده نشد. تصمیم نهایی MSCI و میزان واقعی خروج سرمایه، دو شاخص اصلی پیگیری این پرونده خواهند بود.