رشد نقدینگی برای چهارمین ماه پیاپی کند شد، اما هنوز ۵۰٫۹ درصد است

رئیس کل بانک مرکزی روز پنجشنبه ۷ آبان ۱۴۰۵ اعلام کرد رشد سالانه نقدینگی در مهرماه به ۵۰٫۹ درصد رسیده است؛ ۰٫۷ واحد درصد کمتر از شهریور. بر پایه‌ی سری ماهانه‌ای که روزنامه‌ی دنیای اقتصاد منتشر کرده، این چهارمین کاهش پیاپی و پایین‌ترین رقم در هشت ماه گذشته است. با این حال، نقدینگی هنوز بیش از نیمی از سطح مهر ۱۴۰۴ بالاتر است.

چه گفته شد و مبنای مقایسه چیست؟

عبدالناصر همتی در اظهارات منتشرشده در رسانه‌ها گفت بانک مرکزی برای مهار انتظارات تورمی و نقدینگی تلاش کرده و رشد سالانه نقدینگی در مهر «با کاهش ۰٫۷ درصدی نسبت به شهریور» به ۵۰٫۹ درصد رسیده است. سری ماهانه‌ی دنیای اقتصاد نشان می‌دهد شهریور ۵۱٫۶ درصد بوده؛ بنابراین کاهش ۰٫۷ واحد درصد است، نه ۰٫۷ درصدِ نسبی. رقم ۵۰٫۹ درصد، رشد مهر ۱۴۰۵ نسبت به مهر ۱۴۰۴ را نشان می‌دهد و با رشد ۲۴ درصدی از ابتدای سال، که مبنای آن پایان سال ۱۴۰۴ است، قابل جمع یا مقایسه‌ی مستقیم نیست.

همه‌ی ارقام جدول رشد سالانه‌ی پایان هر ماه نسبت به همان ماه سال قبل است. منبع جدول: سری منتشرشده‌ی دنیای اقتصاد از آمار بانک مرکزی.

بانک مرکزی چه دلیلی آورد؟

رئیس کل بانک مرکزی گفت تسهیلات بانکی کاراتر شده و استفاده از ابزارهای تأمین مالی زنجیره‌ای بیشتر شده تا نیاز واحدهای تولیدی بیش‌ازپیش تأمین شود. او در گزارش شهریور نیز اعلام کرده بود در پنج‌ماهه‌ی نخست سال ۴۱۰۰ همت از راه تسهیلات تولید و ۲۶۹ همت از راه ابزارهای زنجیره‌ای تأمین مالی شده است. همتی این بار هم تأکید کرد ناترازی برخی بانک‌ها بخشی از تلاش بانک مرکزی برای کنترل نقدینگی را کند کرده و برنامه‌های اصلاحی برای این بانک‌ها در دستور کار است؛ نام بانک‌ها و جزئیات برنامه اعلام نشده است.

کاهش شتاب با پایان فشار تورمی یکی نیست

رقم ۵۰٫۹ درصد یعنی نقدینگی مهر ۱۴۰۵ بیش از نیمی از مهر ۱۴۰۴ بزرگ‌تر است؛ کاهش شتاب رشد، به معنای کوچک‌شدن نقدینگی نیست. دنیای اقتصاد در تحلیل خود با اشاره به رشد اقتصادی منفی، ناترازی بانک‌ها، کسری بودجه و ریسک‌های سیاسی نوشته است که ادامه‌ی نرخ‌های بالا همچنان نشانه‌ی فشار تورمی است، هرچند از شدت آن کاسته شده. این روزنامه پایداری روند نزولی را به انضباط بودجه‌ای و جلوگیری از تأمین مالی کسری از راه منابع بانکی یا بانک مرکزی وابسته می‌داند. این‌ها ارزیابی تحلیلگران است و نه اعلام رسمی بانک مرکزی.

آنچه هنوز روشن نیست

به نوشته‌ی دنیای اقتصاد، بانک مرکزی بیش از هفت ماه است آمار تفصیلی پولی و بانکی منتشر نکرده و به اعلام شفاهی نرخ رشد بسنده کرده است؛ ازاین‌رو ترکیب نقدینگی (پول و شبه‌پول)، سهم بانک‌ها و حجم دقیق در دسترس عموم نیست و رقم ۱۹٫۳۲۰ همت برآورد روزنامه است، نه عدد رسمی. متن کامل اظهارات رئیس کل در سایت بانک مرکزی بررسی نشد و ارقام از گزارش‌های رسانه‌ای نقل شده است. رابطه‌ی کاهش رشد نقدینگی با تورم ماه‌های آینده هم هنوز با داده‌ی رسمی تأیید نشده است.

برای زمینه‌ی بازار سرمایه نگاه کنید به: بورس تهران زیر ۸ میلیون: رالی دوبرابری پس از جنگ رشد واقعی بود یا سایه سقوط ریال؟