
زاهدی: محدودیت همکاری علمی در طرح مقابله با نفوذ به ضرر ایران است
محمدمهدی زاهدی، وزیر پیشین علوم، هشدار داد بخشهایی از طرح مقابله با نفوذ که همکاری علمی با خارج از کشور را کند میکند، به افت جایگاه علمی ایران میانجامد.
محمدمهدی زاهدی، پرتره آرشیوی؛ ویکیمدیا کامنز. تصویر مربوط به مصاحبه تازه درباره طرح مقابله با نفوذ نیست. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Mohammad_Mehdi_Zahedi_IMAGE634945642941982752.jpg
محمدمهدی زاهدی، وزیر پیشین علوم و رئیس پیشین کمیسیون آموزش مجلس، در گفتوگویی که سهشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ منتشر شد هشدار داد بخشی از طرح موسوم به «مقابله با نفوذ» که ارتباط علمی دانشگاهها و پژوهشگران ایران با خارج را کند میکند، به زیان کشور و جایگاه علمی آن خواهد بود. موضع تازه زاهدی در میانه اختلاف بر سر مرزبندی امنیتی ارتباطات خارجی و نیاز پژوهشگران به همکاری بینالمللی مطرح شده است.
در این خبر سیاسی میخوانید
زاهدی چه پیشنهادی مطرح کرد؟
او با تأکید بر استفاده از ظرفیت نخبگان ایرانی خارج از کشور، از برگزاری کنفرانسهای مشترک، فرصتهای مطالعاتی، پروژههای پژوهشی و پذیرش دانشجو در دورههای تحصیلات تکمیلی و پسادکتری حمایت کرد. از نگاه زاهدی، تأمین امکانات پژوهشی و بهبود معیشت استادان نیز برای جلوگیری از مهاجرت نخبگان ضروری است.
طرح در چه مرحلهای قرار دارد؟
کلیات طرح در مرداد ۱۴۰۵ به تصویب مجلس رسید و بررسی جزئیات آن ادامه داشت. دولت پیشتر با بخشهایی از آن مخالفت کرده و درباره اثر احتمالی بر فعالیتهای علمی هشدار داده بود. این تفاوت مهم است: تصویب کلیات طرح به معنای اجرایی شدن تمامی مقررات پیشنهادی نیست. همچنین نسخههای طرح تغییر کردهاند و برخی مقررات مربوط به فهرست دانشگاههای خارجی در متن اصلاحشده حذف شده بود. بنابراین نمیتوان محدودیتی را که در نسخه قدیمی وجود داشته بدون بررسی نسخه نهایی، قانون لازمالاجرا نامید.
کدام ادعاها هنوز نیازمند دادهاند؟
زاهدی گفته رتبه جهانی علمی ایران از حدود ۱۵ به ۱۸ رسیده و در دو تا سه سال اخیر مهاجرت نخبگان شدت گرفته است. این اعداد و روندها اظهارات او هستند و برای اثبات مستقل، باید شاخص رتبهبندی، سال مبنا، روش محاسبه و آمار مهاجرت مشخص باشد. همچنین نمیتوان بدون مطالعه مستقل نشان داد چه سهمی از تغییر رتبه ناشی از مقررات ارتباط علمی بوده است.
حامیان طرح، مقابله با نفوذ امنیتی را هدف آن میدانند؛ منتقدان هشدار میدهند تعریف بیش از اندازه وسیع از همکاری با نهاد خارجی میتواند فعالیت عادی دانشگاهی را محدود کند. پرسش تعیینکننده، متن نهایی مواد قانونی و سازوکار استثناها و مجوزهاست. رونما پیشتر ابعاد طرح مقابله با نفوذ و پیامدهای احتمالی آن برای ارتباط ایرانیان با جهان را بررسی کرده است.
تصویر شاخص: پرتره آرشیوی محمدمهدی زاهدی؛ تصویر روز انتشار گفتوگو نیست.
منابع
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در انتخابات و حکمرانی
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.
از مهمترین خبرها و تحلیلها عقب نمانید
خلاصه خبرها و تحلیلهای رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.









