عکس: رونماجنگ خاورمیانه چگونه به قیمتهای سوئد رسید: سوخت ۲۵ درصد گرانتر، نفت حدود ۵۰ درصد بالاتر از اوایل تابستان
آمار تورم اکتبر و صورتجلسهٔ بانک مرکزی سوئد نشان میدهد شوک انرژی ناشی از جنگ خاورمیانه از مسیر سوخت و واردات به قیمتهای سوئد رسیده، اما تورم کلی هنوز پایین است.
آمار تورم اکتبر سوئد و صورتجلسهٔ تازهٔ بانک مرکزی این کشور مسیر اثر جنگ خاورمیانه بر قیمتها را نشان میدهد. اداره آمار سوئد (SCB) اعلام کرد قیمت سوخت خودرو نسبت به اکتبر ۲۰۲۵ حدود ۲۵ درصد بالا رفته است. بانک مرکزی در صورتجلسهٔ نشست ۳ نوامبر نوشته است ناآرامی در تنگهٔ هرمز و جنگ منطقه یکی از محرکهای اصلی بازارهای مالی است. با این حال، اثر غیرمستقیم این شوک تاکنون محدود مانده است.
در این خبر بینالمللی میخوانید
برای دیدن این تصویر باید از بازار انرژی شروع کرد، بعد به قیمتهای داخلی رسید و در پایان توضیح داد چرا تورم کلی هنوز پایین است.
بازار انرژی از آغاز جنگ چه تغییری کرده است؟
طبق صورتجلسه، قیمت گاز در اروپا در سال ۲۰۲۶ به دلیل جنگ سه برابر شده و سطح پر بودن مخازن گاز اروپا از میانگین تاریخی همین زمان سال پایینتر است. اریک تدئن، رئیس بانک مرکزی، گفت قیمت نفت خام از اواخر ژوئن و اوایل ژوئیه، وقتی کمی بیش از ۷۰ دلار بود، حدود ۵۰ درصد بالا رفته و قیمت جهانی بنزین و گازوئیل هم بالا مانده است. او در همین بخش نوشت این روند در پسزمینهٔ نشانههایی از واشنگتن دربارهٔ آمادگی برای حملههای تازه به ایران شکل میگیرد و انتظار کاهش تنش و افت سریع قیمت انرژی تحقق نیافته است.
بانک مرکزی همچنین از فاصلهٔ قیمت نفت خام و فرآوردههای پالایششده سخن میگوید که به سطحهای بالای تاریخی رسیده است. دلیل آن را اختلال در جریان فرآوردهها بهسبب درگیری هرمز، حملات اوکراین به پالایشگاههای روسیه و تعمیرات پالایشگاهی عقبافتاده میداند. به گفتهٔ تحلیلگران مورد اشارهٔ صورتجلسه، این فشار میتواند تا مدتها در ۲۰۲۷ هم ادامه یابد، هرچند اخیراً کمی بهتر شده است.
این شوک انرژی از مسیر واردات و سوخت به قیمتهای سوئد رسیده است.
مطلب مرتبط: سهم قرارداد برق ثابت در جنوب سوئد
این شوک در قیمتهای سوئد چطور دیده میشود؟
SCB میگوید قیمت سوخت خودرو در اکتبر ۳٫۷ درصد نسبت به سپتامبر و حدود ۲۵ درصد نسبت به یک سال پیش بالا رفته و قیمت برق، گاز و سایر سوختها در ماه ۱٫۴ درصد گران شده است. یوران هیلم، معاون بانک مرکزی، یادآور شد شاخص قیمت واردات از آغاز جنگ تقریباً ۱۵ درصد بالا رفته؛ در مقایسه، مسیر مشابه از تابستان ۲۰۲۱ تا تابستان ۲۰۲۲ حدود ۴۰ درصد بود. قیمت مواد اولیهٔ تولیدکنندهها بدون محصولات مرتبط با انرژی نیز از آغاز جنگ حدود ۱۰ درصد بالا رفته است.
کرون سوئد هم از آغاز جنگ، ۲۸ فوریه، بهطور محسوس ضعیف شده، هرچند از زمان تصمیم ماه سپتامبر حدود ۳ درصد در برابر یورو و حدود ۱ درصد در برابر دلار قویتر شده است. صورتجلسه کرون را ضعیفترین ارز گروه ۱۰ در برابر دلار در امسال میخواند. ضعف کرون یعنی کالاهای وارداتی گرانتر.
اما در نهایت همین آمار نشان میدهد چرا رقم کلی تورم بالا نرفته است.
مطلب مرتبط: وتنفال ۳٫۲ میلیارد کرون تا ۲۰۲۹ در شبکهٔ برق سرمایهگذاری میکند
پس چرا تورم کلی هنوز پایین است؟
KPIF اکتبر ۱٫۱ درصد بود و KPIF بدون انرژی ۰٫۱ درصد. SCB میگوید قیمت مواد غذایی همچنان پایینتر از سال گذشته است و ارزانتر شدن بستههای سفر بخش بزرگی از گرانی سوخت را خنثی کرد. هیلم در صورتجلسه نوشت محدود بودن اثرهای غیرمستقیم اختلالهای عرضه تاکنون چشمگیر است؛ شاخص زیربنایی بدون انرژی و بدون اقدامات مالی موقت در سپتامبر ۱٫۶ درصد گزارش شد.
نگرانی بانک مرکزی همین است که هزینههای بالاتر تولید در نهایت به قیمت کالاهای مصرفی برسد؛ آن هم در موقعیتی که اقتصاد در حال بهبود است. به همین دلیل نرخ بهره از ۱۱ نوامبر ۲ درصد شده است.
آهان، پس ماجرا این است
جنگ خاورمیانه در قیمتهای سوئد از دو مسیر دیده میشود: سوخت و واردات گرانتر شدهاند، ولی غذا و بستههای سفر ارزانتر، و برایند آن تورم ۱٫۱ درصدی است. تا وقتی نفت و گاز در سطح بالا بمانند و کرون ضعیف، بانک مرکزی منتظر نشانهٔ سرایت به کالاهای دیگر میماند؛ گزارش و پیشبینی تازهٔ آن ۱۶ دسامبر منتشر میشود.
شاید برای شما هم سوال باشد:
صورتجلسه از چه زمانی برای جنگ خاورمیانه حرف میزند؟
یانسون، معاون بانک مرکزی، در صورتجلسه آغاز جنگ خاورمیانه را ۲۸ فوریه ذکر میکند و میگوید کرون از آن زمان ضعیف شده است.
تنگهٔ هرمز چه نقشی دارد؟
بانک مرکزی اختلال در جریان فرآوردهها بهدلیل درگیری در هرمز را یکی از عوامل بالا رفتن فاصلهٔ قیمت نفت خام و فرآوردههای پالایششده میداند.
منابع
- منبع رسمی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
- منبع تکمیلی بانک مرکزی سوئد — صورتجلسهٔ جلسهٔ سیاست پولی ۳ نوامبر ۲۰۲۶ — ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی SCB — شاخص قیمت مصرفکننده اکتبر ۲۰۲۶ — ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Privata Affärer (TT) — تورم در تطابق با ارقام اولیه کاهش یافت — ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی بانک مرکزی سوئد — نرخ بهره به ۲ درصد افزایش مییابد — ۴ نوامبر ۲۰۲۶
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در خاورمیانه
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.
از مهمترین خبرها و تحلیلها عقب نمانید
خلاصه خبرها و تحلیلهای رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.










