
جادهای که طالبان در واخان ساخت به مرز بستهٔ چین میرسد
جادهای ۳۶۵ میلیون افغانی در واخان به گردنهٔ واخجیر میرسد، اما چین هنوز مرز را باز نکرده و آن را به تضمینهای امنیتی گره زده است.
کوههای پامیر از روستای سرکند در واخان، استان بدخشان؛ عکس آرشیوی ۲۰۱۶: مسعود حسینی / آسوشیتدپرس
دولت طالبان ۴ اکتبر افتتاح جادهای در دالان واخان را جشن گرفت که به مرز چین میرسد اما از آن نمیگذرد. در سوی دیگر گذرگاهی رسمی و گمرکی وجود ندارد و وزارت خارجهٔ چین هم دربارهٔ این جاده سخنی نگفته است.
در این خبر بینالمللی میخوانید
وزارت احیا و انکشاف دهات افغانستان میگوید جاده در دو مرحله و با ۳۶۵ میلیون افغانی، حدود ۵.۵ میلیون دلار، ساخته شده است. این مسیر خاکی و شنریزیشده است. گردنهٔ واخجیر که مرز را در ارتفاع نزدیک به ۴٬۹۰۰ متری مشخص میکند دستکم پنج ماه از سال زیر برف بسته است.
جادهای که قرار است راه تجارت را عوض کند
دالان واخان رشتهای باریک به طول حدود ۳۵۰ کیلومتر است که میان تاجیکستان در شمال و پاکستان در جنوب قرار دارد و کاملاً در خاک افغانستان است. شکل آن حاصل رقابت بریتانیا و روسیه در قرن نوزدهم است و کابل و پکن مرزشان را تا سال ۱۹۶۳ تعیین نکردند.
گفتوگو دربارهٔ جاده از ژوئن ۲۰۰۹ آغاز شد، اما زمین صعبالعبور و نگرانیهای امنیتی چین کار را متوقف کرد. جاوید قائم، سفیر پیشین افغانستان در چین، میگوید ساخت جاده از ۲۰۱۹ شروع شد و ۶۰ کیلومتر آن تمام شد، اما تغییر حکومت در اوت ۲۰۲۱ آن را متوقف کرد. طالبان ساخت را از سپتامبر ۲۰۲۳ از سر گرفتند، در ژانویه ۲۰۲۴ اعلام کردند جاده به مرز چین رسیده و در مارس ۲۰۲۵ قرارداد مرحلهٔ دوم، به طول ۷۱ کیلومتر، را امضا کردند. مقامهای افغان میگویند پروژه با منابع خود دولت تأمین شده و اطلاعات موجود نشانهای از کمک مالی چین نشان نمیدهد.
پکن امنیت را بر تجارت مقدم میدارد
وانگ یی، وزیر خارجهٔ چین، اوت ۲۰۲۵ در کابل گفت پکن از از سرگیری گشتهای مشترک مرزی در واخان حمایت میکند و از طالبان خواست علیه جنبش اسلامی ترکستان شرقی، گروه تجزیهطلب اویغور، اقدام کنند. چین به واخان بیشتر مسئلهٔ امنیتی مینگرد تا طرح اقتصادی و نگران ورود گروههای مسلح به سینکیانگ است.
یک منبع آگاه دولت افغانستان، که نخواست نامش فاش شود، میگوید چین با گشودن مرز مخالف نیست اما اجرای آن را به تضمینهای امنیتی مؤثر گره زده است. چین تاکنون گردنه را باز نکرده است.
کابل دنبال راهی جز پاکستان است
افغانستان کشوری محصور در خشکی است و راههای دریاییاش از پاکستان و ایران میگذرد. در یک سال گذشته هر دو مسیر عملاً همزمان بسته شدهاند. محمد اسماعیل غزنوی، والی پیشین بدخشان که از اوت معاون وزارت کارهای عمومی برای نگهداری جادههاست، میگوید جاده بخشی از برنامهٔ دولت برای متنوع کردن گذرگاههای تجاری و کاستن وابستگی به مرزهای پاکستان است. او به درگیریهای امسال نیروهای افغان و پاکستانی و اثر جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران بر تجارت افغانستان اشاره میکند.
با این حال جادهای شنریزیشده که ماهها زیر برف میماند نمیتواند جای گذرگاهی بزرگ مثل تورخم را بگیرد؛ بخش مهمی از تجارت افغانستان با پاکستان پیشتر از آنجا میگذشت. عبدالغفور لیوال، سفیر پیشین افغانستان در ایران، میگوید تهران واخان را فرصتی راهبردی برای اتصال زمینی به چین از راه خاک افغانستان میبیند.
بدخشان هم آرام نیست. جبههٔ مقاومت ملی چند ساعت پس از مراسم افتتاح اعلام کرد معاون ریاست اطلاعات طالبان را در فیضآباد، مرکز استان، کشته است؛ این ادعا مستقل تأیید نشده است.
منابع
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در آسیا
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.
از مهمترین خبرها و تحلیلها عقب نمانید
خلاصه خبرها و تحلیلهای رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.










