
اسپیسایکس برای نخستین بار استارشیپ را پس از بازگشت از مدار گرفت
استارشیپ پس از ۱۴ دور گردش دور زمین در پایگاه استاربیس با بازوهای برج فرود آمد؛ اما بوستر مرحله اول در مأموریت پرواز ۱۵ بازیابی نشد.
شرکت اسپیسایکس روز شنبه ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ برای نخستین بار مرحله بالایی موشک استارشیپ را پس از بازگشت از مدار زمین با بازوهای مکانیکی برج پرتاب در پایگاه استاربیس تگزاس گرفت. این اتفاق در پانزدهمین پرواز آزمایشی استارشیپ رخ داد و یک گام مهم برای بازیابی و استفاده دوباره از بخش فضایی این سامانه به شمار میرود؛ بااینحال، مرحله نخست موشک در همین مأموریت از دست رفت.
استارشیپ عصر جمعه ۱۳ نوامبر از تگزاس پرتاب شد و پس از جداشدن از تقویتکننده بزرگ سوپرهوی، وارد مدار شد. بنا بر گزارش مأموریت، این فضاپیما در حدود ۲۲ ساعت بیش از ۱۴ بار گرد زمین چرخید، محموله ماهوارهای استارلینک را رها کرد و سپس برای بازگشت به پایگاه پرتاب، از مدار خارج شد.
بازوهای بزرگ برج موسوم به «چاپاستیکس» هنگام نزدیکشدن فضاپیما آن را میان خود مهار کردند. اسپیسایکس پیشتر با این سامانه تقویتکنندههای سوپرهوی را گرفته بود، اما گرفتن خودِ استارشیپ پس از بازگشت از مدار سابقه نداشت. این تمایز مهم است: خبر تازه، نخستین بازیابی فضایی مرحله بالایی است، نه نخستین استفاده از بازوهای برج برای گرفتن هر موشکی.

مرحله نخست بازیابی نشد
برنامه اولیه پرواز ۱۵ بازیابی هر دو بخش موشک در برج بود، اما سوپرهوی نتوانست به محل گرفتن بازگردد. اسپیسایکس گفت سوزاندن موتورهای مرحله بازگشت تقویتکننده زودتر از برنامه پایان یافت و هشدار مربوط به جرم کم سوخت یکی از نشانههای اولیه اختلال بود. سامانه هدایت پس از تشخیص نامناسببودن شرایط، عملیات نزدیکشدن به برج را خودکار لغو کرد و تقویتکننده را به ناحیهای در آبهای خلیج مکزیک هدایت کرد. سامانه پایان پرواز در ادامه فعال شد.
شرکت تأکید کرده است علت ریشهای این نقص هنوز بررسی میشود. بنابراین موفقیت در گرفتن استارشیپ به معنای موفقیت کامل پرواز یا اثبات توان استفاده مجدد فوری از همه بخشهای سامانه نیست. برای دستیابی به هدف نهایی، تقویتکننده نیز باید بهشکل قابل اطمینان بازیابی و آماده پرواز بعدی شود.
چرا این آزمایش برای برنامه ماه اهمیت دارد؟
ایده اصلی استارشیپ، استفاده چندباره از مرحله اول و فضاپیمای بالایی برای کاهش هزینه و افزایش تعداد پرتابهاست. ناسا نیز نسخهای از استارشیپ را برای مأموریت فرود انسان بر ماه در برنامه آرتمیس انتخاب کرده است. بازیابی موفق مرحله بالایی، توان بازگشت کنترلشده و تحمل گرمای ورود دوباره به جو را در مقیاس این آزمایش نشان میدهد؛ اما سوختگیری در مدار، قابلیت اطمینان تکرارپذیر و الزامات پرواز سرنشیندار همچنان آزمونهای جداگانهای میخواهند.
در پرواز آزمایشی چهاردهم، نقطه عطف رسیدن استارشیپ به مدار ثبت شده بود. پرواز پانزدهم گام تازهای به آن افزود: بازگشت همان مرحله از مدار تا برج. زمان و موفقیت پرواز بعدی به تکمیل بررسی خطای سوپرهوی و آمادهسازی سختافزار بستگی دارد.




