ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، روز پنجشنبه گفت کشورش به پایان دادن به درگیری در اوکراین علاقهمند است، اما پس از حملات اوکراین به پل کریمه هرگونه مذاکره با کییف را رد کرد و بر حق مسکو برای تأمین امنیت خود تأکید کرد.
پوتین در یک نشست خبری پس از نشست سهجانبه با شی جین پینگ، رئیسجمهور چین، و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گفت «پس از حملات اوکراین به پل کریمه هیچ مذاکرهای انجام نخواهد شد» و در همان حال تأکید کرد که «روسیه به پایان دادن به درگیری در اوکراین علاقهمند است». او افزود: «اوکراین همانقدر حق امنیت دارد که روسیه.» به گفتهٔ پوتین، «تلاشها برای اعمال فشار بر روسیه از طریق مسائل منطقهای بیارزش است».
او همچنین تمایل خود را برای ادامهٔ گفتوگو میان مسکو، واشینگتن و پکن اعلام کرد و گفت میخواهد نشستهای سهجانبهٔ سران روسیه، چین و آمریکا ادامه یابد. پوتین این نشست را «فصلی در تاریخ دیپلماسی» خواند و گفت نشست سهجانبه با ترامپ و شی به مسائل اصلاحات، امنیت و جلوگیری از گسترش سلاحهای هستهای پرداخته است. به گفتهٔ او، این نشست اهداف بلندپروازانهای تعیین نمیکند و در پی وادار کردن هیچ طرفی به پیروی از تصمیمهایش نیست.
پوتین دربارهٔ احتمال حضور در نشست گروه ۲۰ نیز گفت: «هنوز دربارهٔ مشارکت در نشست گروه ۲۰ تصمیم نگرفتهام، اما در این باره فکر خواهم کرد.»
نیروی دریایی سپاه پاسداران اعلام کرد دو فروند سوپرنفتکش متخلف که بیش از چهار میلیون بشکه نفت خام حمل میکردند، در مسیر غیرمجاز و نزدیک ساحل جنوبی تنگه هرمز با مین دریایی برخورد کردند و منفجر شدند.
به گفته سپاه، این شناورها تحت حمایت جنگندهها و پهپادهای مراقبتی آمریکا قصد عبور مخفیانه داشتند.
کریستین بلانش، همسر تاد بلانش دادستان کل آمریکا، که امسال به شورای مشورتی مرکز ملی سلامت مکمل و یکپارچه (NCCIH) منصوب شد، در وبسایت خود مکملهای غذایی و درمانهایی با ادعاهای پزشکی اثباتنشده تبلیغ کرده است.
او که دستیار پزشک دارای مجوز است و میگوید دکتری خود را در رشته ترموگرافی پستان از دانشگاهی در مونتسرات گرفته، در سایتش صفحهای به نام «داروخانه دکتر بلانش» دارد که بیماران میتوانند مکملهای پیشنهادی او را بخرند. او ادعا کرده یک ترکیب گیاهی مایع میتواند برای درمان ویروس اپشتین-بار به کار رود، هرچند نام ویروس را نادرست نوشته است؛ سازمان غذا و داروی آمریکا هیچ دارویی برای درمان این ویروس تأیید نکرده و خود محصول نیز چنین ادعایی ندارد. او همچنین پنج مکمل با قیمت تا ۶۳ دلار را برای کمک به درمان HPV و برنامهای ۵۹۵ دلاری را برای افزایش تستوسترون و کاهش وزن مردان عرضه کرده بود.
یک روز پس از آنکه پرسشهایی درباره این مکملها برای بلانش فرستاده شد، محصولات مرتبط با اپشتین-بار و HPV از وبسایت او ناپدید شدند. فروشگاه آنلاین او اعلامیهای دارد که میگوید این ادعاها از سوی FDA ارزیابی نشده و محصولات برای تشخیص، درمان، بهبود یا پیشگیری از بیماری طراحی نشدهاند. پیتر لوری، مدیر اجرایی مرکز علم در منافع عمومی، گفت وبسایت بلانش شکافهای مقرراتی درباره ادعاهای ارائهدهندگان را نشان میدهد: «این راه را برای سوءاستفاده برخی باز میکند. به نفع بیماران آمریکایی نیست، اما آشکارا غیرقانونی هم نیست.»
بلانش در پاسخ نوشت که «دکتری و مدرک پزشکی» دارد و همه دستورالعملهای الزامی FDA را رعایت میکند و هر انتشار خلاف آن نادرست و تهمتآمیز است. او گفت هرچند از دانشگاه مونتسرات مدرک پزشکی دارد، هرگز پزشک دارای مجوز در آمریکا نبوده است. لوری درباره انتصاب او گفت نگران است و به مناسببودن حضور فردی با منافع مالی در چنین کمیته مشورتی اطمینان ندارد. سخنگوی مؤسسات ملی بهداشت گفت دولت ترامپ «بهترین و درخشانترینها» را به وزارت بهداشت میآورد و بلانش بر پایه سابقهاش در سلامت یکپارچه و در چارچوب فرایند تعیینشده منصوب شده است. این مرکز بودجه سالانهای حدود ۱۷۰ میلیون دلار دارد.
مقامهای غربی میگویند خطر یک دور تازه از حملات گسترده آمریکا به ایران بیشتر شده، اما دونالد ترامپ هنوز تصمیم نهایی را نگرفته و تنها گزینهها را بررسی میکند. یک مقام ارشد گفته هیچ تصمیمی در این باره اعلام نشده است.
ایران در هفته گذشته چند بار پایگاههای نظامی آمریکا در بحرین و کویت را هدف گرفت و حملات به کشتیها در تنگه هرمز را شدت داد. آمریکا هم با استقرار دو ناوگروه هواپیمابر و محاصره دریایی، سهشنبه جزیره قشم را هدف قرار داد. همزمان اطلاعات تازهای درباره بازسازی زرادخانه موشکی و پهپادی ایران و برنامههای شیمیایی و زیستی آن مطرح شده که مقامها میگویند در حال بررسی است.
فشار متحدان نیز ادامه دارد؛ گفته میشود بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، خواستار عملیات هوایی مشترک چهار تا هفتروزه است. در مقابل، دولتهای اروپایی و عربهای حاشیه خلیج فارس از واشنگتن خواستهاند دور تازهای مانند جنگ فوریه تا آوریل آغاز نشود. قیمت نفت برنت حدود ۹۲٫۶۰ دلار است؛ پیش از انتخابات میاندورهای آمریکا نزدیک ۱۱۷ دلار بود و اکنون بیش از ۵۰ درصد بالاتر از سطح یک سال پیش قرار دارد. گاز اروپا نیز حدود ۳ درصد گرانتر شده و تحلیلگران اقتصادی میگویند دو طرف خود را برای دور بعدی آماده میکنند.
در مسیر دیپلماتیک، قطر میانجی اصلی است و نمایندگانش با عباس عراقچی در عمان دیدار کردهاند، بدون آنکه پیشرفتی اعلام شود. ایران پیش از مذاکره پایان محاصره دریایی، رفع بخشی از تحریمها و آزادسازی داراییهای بلوکهشده را میخواهد و آمریکا امتیاز هستهای طلب میکند. این برآورد به اظهارات مقامهای غربی بدون نام تکیه دارد؛ هیچ مقام رسمی آمریکایی تصمیم به حمله را تأیید نکرده و زمان، دامنه و اهداف احتمالی روشن نیست. صحت اطلاعات درباره بازسازی توان نظامی ایران نیز مستقل تأیید نشده و تهران آن را تأیید نکرده است. اگر ترامپ تصمیم بگیرد، پیامدها میتواند بازار انرژی، امنیت کشتیرانی در هرمز و پایگاههای آمریکا در منطقه را درگیر کند؛ تاکنون فرمان رسمی اعلام نشده و مسیر مذاکره از طریق قطر باز مانده است.
مهاجمان مسلح در منطقه غفورآباد سراوان به یک ایستوبازرسی انتظامی تیراندازی کردند، اما با مقاومت نیروهای مستقر در محل روبهرو شدند و پس از ناکامی گریختند. در این رویداد یک شهروند بلوچ بر اثر اصابت گلوله مجروح شد.
مهاجمان از فاصله دور به سمت ایستوبازرسی شلیک کردند. در جریان تیراندازی، این شهروند هدف گلوله قرار گرفت و مجروح شد. متن حادثه را به گروهک تروریستی جیشالظلم نسبت داده و میگوید این گروه در اقدامات اخیر خود علاوه بر نیروهای نظامی و امنیتی، مردم را نیز هدف قرار میدهد.
دونالد ترامپ، ولادیمیر پوتین و شی جینپینگ در نشست اپک در شنژن دیداری تاریخی و حدوداً یکساعته و نیمه برگزار کردند. به گفتهٔ رسانههای دولتی چین، این سه رهبر دربارهٔ صلح بینالمللی و تسلیحات اتمی گفتگو کردند و ترامپ در بدو ورود، همتای روس خود را «دوست من» توصیف کرد و گفت این سه کشور «واقعاً در حال تاریخسازی هستند».
پوتین به شی و ترامپ گفت کشورهایشان در زمینهٔ حلوفصل مناقشات، از جمله جنگ اوکراین که پوتین آن را در سال ۲۰۲۲ آغاز کرد، «منافع همگرای فراوانی» دارند. ترامپ اعلام کرد این سه کشور برای بحث دربارهٔ تسلیحات اتمی در موقعیت منحصربهفردی قرار دارند و شی نیز تأکید کرد که باید تمام تلاشها برای جلوگیری از جنگ اتمی صورت گیرد و تسلیحات اتمی باید بهطور جامع ممنوع و کاملاً نابود شوند.
چین همچنین بیانیهای از دیدار قبلی ترامپ و شی منتشر کرد که لحنی عمدتاً مثبت داشت، اما حاوی هشداری دربارهٔ تایوان و فراخوانی برای تقویت ارتباطات در زمینهٔ تجارت و هوش مصنوعی بود. ترامپ اکنون چین را ترک کرده است.
سرهنگ مارک کنسیان، سرهنگ و تحلیلگر نظامی آمریکایی گفت: تعداد موشکهای ایران از ظرفیت موشکی دفاعی آمریکا بیشتر است، حتی اگر موشکهای SM-۳ نیروی دریایی نیز محاسبه شوند. حتی با حمله به تأسیسات و پرتابگرهای موشکی ایران، بخشی از موشکها از سد پدافند عبور خواهند کرد. منبع: داتشجو
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز پنجشنبه گفت نشانههایی وجود دارد که ایران در حال بررسی استفاده از سلاحهای شیمیایی و بیولوژیک است. به گفته او، این اظهارات در شرایطی مطرح شد که گزارشهای اطلاعاتی آمریکا از احتمال برنامهریزی تهران برای حمله در داخل آمریکا خبر میدهند.
ترامپ در مصاحبه با شبکه فاکس نیوز، در پاسخ به پرسشی درباره گزارشهای مربوط به حمله احتمالی ایران، گفت: «نشانههایی وجود دارد که ایران در حال بررسی استفاده از گازها و بررسی استفاده از سلاحهای بیولوژیک است.» او در این مصاحبه ایرانیان را «بغيض» توصیف کرد. این اظهارات پس از گزارشهای رسانههای آمریکایی درباره تهدیدهای احتمالی علیه پایتخت، واشینگتن، بیان شد.
بر اساس گزارشهای رسانهای به نقل از ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا که این هفته منتشر شد، ایران ممکن است در حال برنامهریزی برای انفجار آنچه «بمب کثیف» خوانده میشود در پایتخت آمریکا باشد. ترامپ در پاسخ به این پرسش که آیا آمریکاییها باید نگران حمله احتمالی ایران باشند، این احتمال را بعید دانست و در عین حال درباره پاسخ قاطع آمریکا هشدار داد.
او این سخنان را در حاشیه نشست همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (اپک) در شنژن، جنوب چین، بیان کرد. این اظهارات در حالی مطرح میشود که نگرانیها از رویارویی تازه میان واشینگتن و تهران افزایش یافته است.
در گزارشی تازه، اعلام کنترل و فرودآوردن یک پهپاد آمریکایی در جنوب جزیره قشم بار دیگر بحث درباره مقابله با پرندههای بدون سرنشین بدون شلیک موشک را برجسته کرده است. این گزارش میگوید اطلاعات منتشرشده برای تعیین دقیق شیوه بهکاررفته در این رویداد کافی نیست، اما بررسی ساختار پهپادها میتواند تصویری کلی از راههای اثرگذاری بر ارتباطات، ناوبری و سامانه کنترل آنها به دست دهد.
این گزارش توضیح میدهد که پهپاد مجموعهای از رایانههای کنترل پرواز، حسگرها، تجهیزات تعیین موقعیت و سامانههای ارتباطی است. مقابله با آن نخست شناسایی و ردیابی میخواهد؛ کاری که با ترکیب رادار، دوربینهای حرارتی و پایش سیگنالهای بیسیم انجامشدنی است. اخلال در ارتباط پهپاد با ایستگاه کنترل یکی از روشهای مقابله معرفی شده، اما قطع ارتباط لزوماً به معنای تصاحب کنترل نیست. واکنش پهپاد به طراحی و برنامهریزی آن بستگی دارد و ممکن است بازگشت، فرود یا ادامه خودکار مأموریت باشد.
این گزارش میان اختلال در دریافت سیگنالهای ناوبری، فریب سامانه تعیین موقعیت و مداخله در سامانه کنترل تفاوت میگذارد و آنها را مسیرهایی متمایز با الزامات و محدودیتهای متفاوت میداند. در بخش مربوط به ایران آمده است ترکیب قابلیت رصد و شناسایی سیگنالها با توان اثرگذاری بر ارتباطات یا ناوبری پهپاد میتواند برای سامانههای پدافندی و جنگ الکترونیک کشور مزیت ایجاد کند.
همچنین به گزارشی از بازرس کل وزارت دفاع آمریکا در سال ۲۰۲۰ اشاره شده که ارزیابی اطلاعاتی درباره توان ایران برای اخلال در جیپیاس و ارتباطات ماهوارهای داشت. اعلام ایران درباره هماهنگی رادارها، پهپادها و سامانههای پردازش اطلاعات و جنگ الکترونیک در رزمایشهای سال ۲۰۲۴ نیز مورد توجه قرار گرفته است. در پایان تأکید شده رقابت میان فناوری پهپادی و تجهیزات جنگ الکترونیک ادامه دارد، اما نوع سامانه ایرانی و نقش دقیق هر یک از این قابلیتها در رویداد قشم در اطلاعات علنی روشن نیست.
در روز پنجشنبه، مقامات عراقی فرمان ديواني برای ایجاد یک مرکز امنیتی مشترک در منطقه جرف النصر استان بابل صادر کردند. این مرکز شامل نیروهای ارتش، پلیس فدرال و حشد شعبی میشود و هدف آن تقویت کنترل امنیتی و حفاظت از تأسیسات حیاتی منطقه است. به گفتهٔ سخنگوی فرمانده کل نیروهای مسلح عراقی، صباح النعمان، این تصمیم بر پایهٔ دستورهای نخستوزیر و فرمانده کل نیروهای مسلح، علی فالح الزیدی، اتخاذ شده است. رهبری مرکز به تیملرنک احمد حاتم حمید از پلیس فدرال واگذار شده و معاونان حسین علی نصیف (امور دفاع) و عدی عبدالأئمة مصحب (امور حشد شعبی) تعیین گردیدهاند.
بر اساس بیانیه، مرکز جدید شامل یک لواء از ارتش عراقی، یک لواء از پلیس فدرال، دو لواء از حشد شعبی و یک فوج از پلیس انرژی است که وظیفهٔ حفاظت از خطوط لوله نفتی را بر عهده دارد. حوزهٔ فعالیت این مرکز به مرزهای اداری جرف النصر محدود میشود و از ساعت شش صبح جمعه بهصورت رسمی بهکار میگیرد. این مرکز فرماندهی و کنترل تمام نیروهای تحت پوشش خود را بر عهده دارد و با فرماندهی پلیس بابل و مقامات عملیات کرمانشاه، انبار و بغداد هماهنگی مستقیم خواهد داشت. این تصمیم در چارچوب دستورهای قبلی نخستوزیر برای بازسازی نیروهای امنیتی مشترک در جرف الصخر (که به جرف النصر نیز شناخته میشود) اتخاذ شده و شامل مشارکت نیروهای ارتش، وزارت داخلی، حشد شعبی، پلیس انرژی و دستگاه مبارزه با تروریسم، ایجاد نقاط بازرسی و بازگشایی مسیرهای حیاتی بسته شده است تا توزیع مجدد نیروهای امنیتی و بهبود هماهنگی بین ساختارهای نظامی و امنیتی در این منطقه تضمین شود.
دسترسی سریع به اسناد، اخبار، تصاویر و دیدگاهها در چند ثانیه، در مقایسه با چند دهه پیش که چنین اطلاعاتی عمدتاً از رسانههای رسمی و کتابخانهها به دست میآمد، تغییر بزرگی ایجاد کرده است. اکنون هر کاربر تلفن همراه میتواند خبر دریافت و آن را برای هزاران نفر بازنشر کند؛ روندی که انحصار رسانهای را تا حدی کاهش داده و امکان شنیده شدن صداهای گوناگون را بیشتر کرده است. با این حال، افزایش حجم محتوا به خودی خود آگاهی را بالا نمیبرد و تشخیص واقعیت از شایعه را دشوارتر میکند.
در این فضا، خبر درست و نادرست، سند معتبر و تصویر دستکاریشده، و تحلیل کارشناسی و برداشت شخصی کنار هم قرار میگیرند و مخاطب همیشه فرصت یا توان بررسی آنها را ندارد. مسئله اصلی دیگر فقط دسترسی به اطلاعات نیست، بلکه ارزیابی و تشخیص محتوای معتبر از گمراهکننده است. برای روشن شدن این چالش، تفکیک واقعیت، حقیقت و روایت ضروری است: واقعیت به آنچه رخ داده اشاره دارد، حقیقت ادراک مطابق با واقعیت است و روایت شیوه انتخاب و تفسیر رخدادهاست. تعدد روایتها لزوماً دروغ نیست، اما به معنای برابری همه ادعاها هم نیست.
پژوهشی با بررسی ۲۹ مصاحبه نیمهساختاریافته با صاحبنظران رسانه و خبر، چهار مضمون فراگیر را شناسایی کرده است. بر پایه یافتهها، مغرضانه بودن، شبیهسازی خبر واقعی، اعتبار منبع و ایجاد جنگ روانی از مؤلفههای مرتبط با اخبار جعلیاند. شباهت این اخبار به قالبهای معتبر تشخیص را سخت میکند و میتواند بدبینی عمومی، یأس اجتماعی و تصمیمگیری شتابزده را افزایش دهد.
الگوریتمهای شبکههای اجتماعی نیز در تعیین دیده شدن محتوا نقش دارند و معمولاً رفتار کاربران و احتمال تعامل را در نظر میگیرند. در نتیجه، مطالب واکنشبرانگیز ممکن است بیشتر دیده شوند، حتی اگر از نظر دقت برتری نداشته باشند. شخصیسازی محتوا میتواند حبابهای ارتباطی بسازد و اهمیت شاخصهایی مانند کلیک و پسند را افزایش دهد؛ همزمان بازنشر اطلاعات نادرست نیز بیشتر میشود.
رهبران چین، آمریکا و روسیه در بیانیهای مشترک تأکید کردند که «جنگ هستهای قابل پیروزی نیست و هرگز نباید آغاز شود» و تعهد دادند ثبات راهبردی و امنیت بینالمللی را حفظ کنند. این بیانیه که «اعلامیه صلح» نام گرفته، پس از نشست تاریخی شی جینپینگ، دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین در شهر شنژن و در حاشیه نشست مجمع همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (اپک) منتشر شد.
بر اساس این اعلامیه، سه کشور گفتوگو درباره کاهش خطرهای هستهای و منع گسترش تسلیحات هستهای را در دستور کار قرار دادند. رهبران سه کشور همچنین تعهد کردند اصلاح سازمان ملل متحد را پیش ببرند تا این سازمان بتواند با چالشهای جهانی با کارآمدی بیشتری روبهرو شود و وظیفه اصلی خود، یعنی حفظ صلح و امنیت بینالمللی، را انجام دهد.
در بخش دیگری از اعلامیه، آنها بر اهمیت بالای اصل رضایت دولتها و احترام به مصونیت دیپلماتیک مقامهایشان تأکید کردند و توافق کردند که دادگاه کیفری بینالمللی و دیگر نهادهای مشابه نباید از صلاحیت قضایی خود سوءاستفاده کنند.
در پرونده انرژی نیز سه کشور بار دیگر بر اهمیت ثبات جریانهای انرژی تأکید کردند و اعلام کردند که قصد دارند تولید و عرضه فرآوردههای نفتی پالایششده را افزایش دهند.
کمیسیون اروپا در بروکسل هدف یک حمله سایبری گسترده قرار گرفت و در پی آن، بالاترین نهاد مدیریت بحران داخلی این نهاد برای برگزاری جلسهای اضطراری فراخوانده شد. بر اساس اطلاعاتی که یک مقام اتحادیه اروپا ارائه کرده، ممکن است در این حادثه حجم زیادی از اطلاعات شخصی و محرمانه در معرض خطر قرار گرفته باشد. کمیسیون اروپا اعلام کرده که بخش عمده حمله را مهار کرده است، اما هنوز میزان کامل خسارت روشن نیست.
توماس رگنیر، سخنگوی کمیسیون اروپا، گفت این نهاد در واکنش به یک کمپین سایبری که کشف شده، اقدامات لازم را انجام داده است. به گفته او، سیستمهای شخصی هدف حمله قرار گرفتند و افراد تحت تأثیر، مطابق رویه استاندارد، از موضوع باخبر شدند. بر پایه همان اطلاعات، چندین سیستم در جریان این حادثه که نزدیک به ۱۰ روز طول کشید از کار افتاد.
این سیستمها شامل سامانههای مدیریت منابع انسانی برای حقوق و دستمزد و ردیابی زمان بود و همچنین سامانهای برای بازپرداخت هزینههای پزشکی را در بر میگرفت. هنا ویرکونن، کمیسر فناوری اتحادیه اروپا، سایر کمیسیونرها را از این حادثه مطلع کرد. کمیسیون اروپا تاکنون در این باره اظهارنظر نکرده است.