سقوط شدید بورس کره جنوبی؛ نگرانی از تراشه و هوش مصنوعی کسپی را پایین کشید

شاخص کسپی (KOSPI) کره جنوبی روز سه‌شنبه ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ با سقوط ۵٫۴۶ درصدی در سطح ۶۰۳۵٫۳۵ واحد بسته شد؛ ریزش سهام تراشه‌سازان سامسونگ و اس‌کی هاینیکس عامل اصلی فشار بر بازار بود. شاخص در طول معاملات بیش از هفت درصد کاهش یافت اما تا پایان جلسه بخشی از زیان را جبران کرد. داده‌های پایانی بورس کره با گزارش‌های زودترِ آسوشیتدپرس و رویترز تفاوت زمانی دارند و نباید این درصدها را با یکدیگر خلط کرد.

در بازار سئول چه گذشت؟

آسوشیتدپرس در گزارش میان‌روزی از افتی در حدود ۷٫۴ درصد شاخص کسپی و کاهش محسوس ارزش سهام دو شرکت بزرگ فناوری، سامسونگ الکترونیکس و اس‌کی هاینیکس، خبر داده است. در همان مقطع افت سامسونگ حدود ۷٫۷ درصد و اس‌کی هاینیکس حدود ۸٫۸ درصد ذکر شد. رویترز در گزارش زودتر خود کاهش بیش از شش درصد شاخص و فعال‌شدن توقف کوتاه‌مدت معاملات برنامه‌ای را ثبت کرده بود. این سازوکار پنج‌دقیقه‌ای با تعطیل شدن کامل بورس یکی نیست.

اعداد گزارش دو رسانه مربوط به زمان‌های متفاوت‌اند و نباید به‌عنوان تناقض تلقی شوند. برای رقم نهایی باید داده رسمی پایان معاملات بورس کره یا صورت‌وضعیت پایانی همان روز بررسی شود.

چرا سهام تراشه‌سازان زیر فشار رفت؟

کره جنوبی از قطب‌های تولید تراشه حافظه و تجهیزات مرتبط با زیرساخت محاسبات هوش مصنوعی است. رشد سریع سهام این گروه طی ماه‌های گذشته، انتظار بالایی برای فروش و سود آینده ایجاد کرده است. زمانی که سرمایه‌گذاران درباره تداوم هزینه‌کرد شرکت‌های هوش مصنوعی، میزان سودآوری پروژه‌ها یا رقابت عرضه‌کنندگان حافظه تردید می‌کنند، قیمت سهام ممکن است با سرعت بیشتری از عملکرد واقعی تولید تغییر کند.

گزارش رویترز از نگرانی درباره رقابت تولیدکنندگان حافظه چینی، از جمله CXMT، نیز نام برده است. این نگرانی بازار است و به‌تنهایی اثبات نمی‌کند شرکت‌های کره‌ای سهم بازار خود را در حجم ادعاشده از دست داده‌اند. سنجش رقابت به داده‌های سهم بازار، ظرفیت تولید و قراردادهای تأمین نیاز دارد.

اثر منطقه‌ای و جهانی

فروش سهام در کره جدا از بازارهای اطراف نبود. رویترز از فشار بر بورس ژاپن و تایوان در ساعات ابتدایی معاملات نیز گزارش داده است. همبستگی این بازارها تا حدی به سرمایه‌گذاری مشترک سرمایه‌گذاران بین‌المللی در صنعت نیمه‌رسانا، وابستگی زنجیره تأمین و واکنش به چشم‌انداز نرخ بهره آمریکا مربوط است.

در چنین شرایطی، افت شاخص لزوماً به معنای کاهش فوری تولید تراشه، تعطیلی کارخانه یا افت سفارش واقعی نیست. میان قیمت دارایی مالی و عملکرد عملیاتی شرکت باید تمایز گذاشت. همچنین تغییر نرخ ارز و رفتار صندوق‌های سرمایه‌گذاری می‌تواند دامنه نوسان سهام را بزرگ کند.

چرا برای اقتصادهای دیگر مهم است؟

تراشه حافظه در مراکز داده، تلفن همراه، رایانه و تجهیزات صنعتی به‌کار می‌رود؛ بنابراین تغییر انتظارات از قیمت و عرضه آن پیامدهایی فراتر از بورس سئول دارد. اگر افت قیمت سهام به کاهش سرمایه‌گذاری تولیدکنندگان منجر شود، ممکن است در میان‌مدت برنامه افزایش ظرفیت یا تصمیم مشتریان بزرگ را تغییر دهد. در مقابل، اگر صرفاً اصلاح ارزش‌گذاری باشد و تقاضای واقعی پابرجا بماند، نمی‌توان از یک روز ریزش بازار نتیجه گرفت که رونق فناوری پایان یافته است.

رونما در گزارش فشار بدهی، انرژی و سرمایه‌گذاری هوش مصنوعی بر سیاست‌گذاری اقتصادی به همین تفاوت میان رونق سرمایه‌گذاری و منافع فراگیر آن پرداخته بود.

چه چیز معلوم است و بعد چه باید دید؟

واقعیت: شاخص کسپی و سهام بزرگ حافظه در جلسه معاملاتی ۱۳ اکتبر افت شدید داشتند. داده متغیر: ارقام درصدی با زمان گزارش تغییر می‌کنند. تفسیر: نگرانی از ارزش‌گذاری هوش مصنوعی و رقابت تراشه‌سازان از عوامل مورد اشاره تحلیلگران و رسانه‌هاست، نه علتی که سهم دقیق هر بخش آن مستقل اندازه‌گیری شده باشد. سه شاخص بعدی عبارت‌اند از رقم رسمی پایان روز، عملکرد بازارهای آمریکا و راهنمای درآمدی شرکت‌های اصلی حافظه.