عربستان، یمن را هدف حمله قرار داد.رسانه‌های حوثی از حملات توپخانه‌ای و پهپادی عربستان به صعده خبر دادند.

رسانه‌های وابسته به حوثی‌های یمن روز چهارشنبه ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ از حملات توپخانه‌ای و پهپادی عربستان به چند نقطه در استان مرزی صعده خبر دادند. جزئیات این حملات هنوز به‌طور مستقل تأیید نشده است، اما گزارش در شرایطی منتشر شده که درگیری میان حوثی‌ها و عربستان پس از چند سال کاهش نسبی تنش بار دیگر به‌شدت افزایش یافته است.

• منابع مستقر در مناطق تحت کنترل حوثی‌ها از حملات توپخانه‌ای به مناطقی در غمر و منبه و حمله پهپادی به کتاف و البقع خبر داده‌اند.
• برای خسارت یا تلفات احتمالی همین حملات مشخص، گزارش تأییدشده‌ای منتشر نشده است.
• هم‌زمان عربستان از حملات موشکی و پهپادی حوثی‌ها به خمیس مشیط، ابها و جازان خبر داده است.
• دور تازه درگیری‌ها خطر فرسایش بیشتر آتش‌بس نانوشته‌ای را افزایش داده که از سال ۲۰۲۲ شدت جنگ مستقیم میان عربستان و حوثی‌ها را کاهش داده بود.
• 

از حملات تازه به صعده چه می‌دانیم؟

گزارش اولیه درباره حملات روز چهارشنبه به صعده از رسانه‌ها و منابع خبری مستقر در مناطق تحت کنترل حوثی‌ها منتشر شده است. خبرگزاری سبأ در صنعا به نقل از یک منبع امنیتی محلی اعلام کرد پهپادهای سعودی منطقه کتاف و البقع را هدف قرار داده‌اند و گلوله‌باران توپخانه‌ای نیز غور المشوات در غمر و عیاش در منبه را هدف گرفته است.

گزارش‌های فارسی اولیه نیز اطلاعات مشابهی را به نقل از شبکه المسیره منتشر کردند. با این حال، این جزئیات از یک زنجیره اطلاعاتی نزدیک به حوثی‌ها سرچشمه می‌گیرد و تعدد بازنشرها را نمی‌توان به معنای چند تأیید مستقل دانست.

تا زمان تنظیم این گزارش، برای همین مجموعه مشخص از حملات در عیاش، غور المشوات و کتاف و البقع، تأیید مستقل هم‌سطحی پیدا نشده است. همچنین گزارشی قابل اتکا درباره تلفات یا میزان خسارت ناشی از این حملات مشخص در دست نیست.

چرا گزارش حملات عربستان به صعده اکنون مهم است؟

اهمیت خبر با قرار دادن آن در بستر تحولات چند روز اخیر روشن می‌شود. این بار ماجرا صرفاً یک گزارش پراکنده از گلوله‌باران مرزی نیست. درگیری میان حوثی‌ها، عربستان و نیروهای یمنی همسو با ریاض در روزهای اخیر به سطحی رسیده که حملات موشکی، پهپادی و هوایی بار دیگر در دو سوی مرز گزارش می‌شود.

ائتلاف به رهبری عربستان روز ۹ سپتامبر اعلام کرد حوثی‌ها خمیس مشیط، ابها و جازان را با چند موشک بالستیک و پهپاد هدف قرار داده‌اند. یک روز پیش از آن نیز حملات حوثی‌ها به چهار شهر جنوبی عربستان ۷۳ مجروح بر جای گذاشته بود. مقام‌های سعودی اعلام کرده‌اند که به این حملات پاسخ خواهند داد.

Reuters نیز از دومین روز متوالی حملات حوثی‌ها به شهرهای جنوبی عربستان و تشدید درگیری خبر داده است. AP هم از ادامه حملات هوایی در یمن در میانه افزایش برخورد میان حوثی‌ها و نیروهای مورد حمایت عربستان گزارش کرده است. این شواهد، اصل وجود یک موج گسترده‌تر از تشدید درگیری را تقویت می‌کنند، هرچند به‌تنهایی جزئیات گزارش‌شده درباره هر نقطه در صعده را اثبات نمی‌کنند.

چه چیزی هنوز روشن نیست؟

مهم‌ترین ابهام، تأیید مستقل عامل و جزئیات حملات مشخص روز چهارشنبه در مناطق یادشده صعده است. گزارش‌های اولیه عامل حملات را عربستان معرفی می‌کنند، اما برای همه این نقاط بیانیه رسمی سعودی یا شواهد مستقل میدانی در دسترس نیست.

همچنین معلوم نیست حملات پهپادی گزارش‌شده دقیقاً با چه نوع پهپادی انجام شده، اهداف آنها چه بوده و آیا به افراد یا تأسیسات مشخصی خسارت وارد شده است. بنابراین نمی‌توان از اطلاعات فعلی درباره موفقیت نظامی، میزان خسارت یا تلفات نتیجه قطعی گرفت.

این تمایز به‌ویژه اهمیت دارد، زیرا در روزهای اخیر هم نیروهای یمنی مورد حمایت عربستان و هم خود ائتلاف در عملیات علیه حوثی‌ها نقش داشته‌اند. نسبت دادن هر حمله در داخل یمن مستلزم شواهد مشخص درباره عامل همان عملیات است.

تبادل حملات عربستان و حوثی‌ها چه تغییری ایجاد کرده است؟

جنگ یمن پس از آتش‌بس با میانجیگری سازمان ملل در سال ۲۰۲۲ هرگز با یک توافق صلح نهایی خاتمه نیافت، اما شدت رویارویی مستقیم عربستان و حوثی‌ها به‌طور محسوسی کاهش پیدا کرد. موج کنونی حملات نشان می‌دهد این وضعیت شکننده با فشار جدی روبه‌رو شده است.

حوثی‌ها در ۸ سپتامبر اعلام کردند با ده‌ها موشک بالستیک و پهپاد تأسیسات آرامکو در ابها، نجران و جازان و همچنین پایگاه هوایی خمیس مشیط را هدف قرار داده‌اند. عربستان نیز وقوع حملات به چند شهر و تأسیسات در جنوب این کشور را تأیید کرد، هرچند ادعاهای حوثی‌ها درباره میزان موفقیت عملیات را نمی‌توان صرفاً بر اساس بیانیه این گروه قطعی دانست.

در نتیجه، آنچه اکنون قابل اثبات است ورود منازعه به یک مرحله تشدیدشده از حملات متقابل است. هنوز نمی‌توان با اطمینان گفت این روند به بازگشت کامل عربستان به جنگ گسترده سال‌های قبل منجر خواهد شد.

تأثیر تشدید درگیری بر منطقه و ایران چیست؟

پیامد فوری این تحول امنیتی است. ادامه حملات موشکی و پهپادی به جنوب عربستان و افزایش عملیات در داخل یمن می‌تواند ریسک امنیتی پیرامون زیرساخت‌های انرژی و مسیرهای دریایی منطقه را افزایش دهد. در دور اخیر، تأسیسات انرژی سعودی نیز هدف حملات حوثی‌ها قرار گرفته‌اند و همین موضوع باعث شده ابعاد درگیری از جبهه‌های داخلی یمن فراتر رود.

برای ایران، ارتباط اصلی از جایگاه حوثی‌ها در معادلات منطقه‌ای ناشی می‌شود. منابع بین‌المللی این گروه را همسو با ایران توصیف می‌کنند و تشدید برخورد مستقیم حوثی‌ها با عربستان می‌تواند به یکی دیگر از متغیرهای روابط تهران و ریاض و وضعیت امنیت منطقه تبدیل شود. با این حال، از گزارش حملات مشخص صعده نمی‌توان به‌تنهایی نتیجه گرفت که ایران در طراحی یا اجرای آنها نقش مستقیم داشته است.

در حال حاضر همچنین اثر اقتصادی مستقیم و قابل اندازه‌گیری این حملات مشخص بر ایران روشن نیست. اثر منطقه‌ای مهم‌تر زمانی قابل سنجش خواهد بود که درگیری بر صادرات انرژی عربستان، کشتیرانی دریای سرخ و باب‌المندب یا روابط تهران و ریاض اثر قابل مشاهده بگذارد.

پیشینه؛ چرا صعده اهمیت دارد؟

صعده در شمال یمن و در مجاورت مرز عربستان قرار دارد و از مناطق اصلی تحت کنترل حوثی‌هاست. مناطق مرزی این استان در سال‌های جنگ بارها شاهد تبادل آتش و عملیات نظامی بوده‌اند. حتی در روزهای پیش از گزارش تازه نیز حملات توپخانه‌ای در بخش‌های مرزی صعده گزارش شده بود.

عربستان از سال ۲۰۱۵ در رأس ائتلافی نظامی وارد جنگ یمن شد. آتش‌بس سازمان ملل در سال ۲۰۲۲ بخش بزرگی از نبردهای گسترده را کاهش داد، اما توافق سیاسی نهایی برای پایان جنگ حاصل نشد. تشدید کنونی از این جهت اهمیت دارد که می‌تواند دوره چندساله کاهش نسبی برخورد مستقیم عربستان و حوثی‌ها را بیش از پیش تضعیف کند.

بعد از این چه چیزی را باید رصد کرد؟

مهم‌ترین شاخص، نوع پاسخ عملی عربستان به موج تازه حملات حوثی‌هاست. ائتلاف روز چهارشنبه اعلام کرد با حملات به شکلی مسئولانه و در چارچوب حق دفاع از خود برخورد خواهد کرد. دامنه و محل عملیات بعدی نشان خواهد داد که آیا ریاض به پاسخ‌های محدود ادامه می‌دهد یا سطح عملیات را افزایش می‌دهد.

همچنین باید آمار رسمی تلفات و خسارت، تأیید مستقل حملات داخل یمن، ادامه یا توقف حملات موشکی و پهپادی به عربستان و تحولات جبهه‌های زمینی یمن رصد شود. تا روشن شدن این موارد، دقیق‌ترین جمع‌بندی این است که تشدید جدی درگیری تأیید شده، اما همه جزئیات منتشرشده درباره حملات مشخص روز چهارشنبه به صعده هنوز تأیید مستقل ندارند.