میرزویان: ارمنستان اجازه اقدام علیه ایران از خاک خود را نمی‌دهد

آرارات میرزویان، وزیر امور خارجه ارمنستان، روز دوشنبه ۱۳ مهر ۱۴۰۵ در دیدار با محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، گفت ایروان اجازه نخواهد داد از خاک ارمنستان اقدامی علیه جمهوری اسلامی ایران انجام شود. قالیباف نیز بر حفظ مرزهای رسمی در قفقاز، گسترش روابط تهران و ایروان و نهایی‌شدن معاهده همکاری راهبردی دو کشور تأکید کرد.

چه چیزی در دیدار قالیباف و میرزویان مطرح شد؟

دیدار وزیر خارجه ارمنستان با رئیس مجلس بخشی از سفر او به تهران بود. در این گفت‌وگو، علاوه بر روابط دوجانبه، مسائل قفقاز جنوبی، مسیرهای مواصلاتی، ترانزیت، انرژی و نقش قدرت‌های خارج از منطقه مطرح شد.

قالیباف گفت سیاست ایران تقویت روابط با همسایگان است و قفقاز برای ثبات به آرامش و تحکیم مرزهای رسمی نیاز دارد. او حضور و رقابت قدرت‌های فرامنطقه‌ای را بالقوه ناامن‌کننده توصیف کرد و ابراز امیدواری کرد معاهده همکاری راهبردی ایران و ارمنستان به‌زودی نهایی شود.

تضمین ارمنستان؛ موضع رسمی است، نه نتیجه قابل سنجش

گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهند که میرزویان در دیدار رسمی با رئیس مجلس ایران چنین تعهدی را به‌صورت علنی بیان کرده است. این موضع از سوی چند رسانه ایرانی گزارش شده و در چارچوب سفر رسمی او به تهران قرار دارد.

اما جمله «اجازه نمی‌دهیم از خاک ارمنستان علیه ایران اقدامی شود» در این مرحله یک تعهد و موضع سیاسی اعلام‌شده است؛ گزارش‌های منتشرشده جزئیاتی درباره سازوکار اجرایی، توافق امنیتی تازه یا ترتیبات نظارتی مشخص ارائه نمی‌کنند. بنابراین نمی‌توان از این اظهارات به‌تنهایی نتیجه گرفت که یک پیمان امنیتی جدید امضا شده است.

چرا موضوع مرزها و مسیرهای قفقاز مهم است؟

تهران در سال‌های اخیر بارها بر تغییرناپذیری مرزهای رسمی در قفقاز جنوبی تأکید کرده و تحولات مربوط به مسیرهای ترانزیتی را از منظر امنیت مرزی و دسترسی منطقه‌ای دنبال کرده است. ارمنستان نیز توسعه خطوط مواصلاتی با همسایگان را بخشی از سیاست منطقه‌ای خود معرفی می‌کند.

رونما در گزارش گفت‌وگوی عراقچی و وزیر خارجه ارمنستان درباره امنیت قفقاز و اتصال منطقه‌ای نیز محورهای گسترده‌تر این سفر را بررسی کرده است. دیدار با قالیباف یک لایه تازه به این سفر اضافه کرده: تأکید علنی ایروان بر استفاده‌نشدن از خاک ارمنستان علیه ایران و برجسته‌شدن دوباره بحث مرزهای رسمی.

مرحله بعدی که باید رصد شود

دو شاخص اصلی برای ادامه این پرونده وجود دارد: نخست، اینکه آیا معاهده همکاری راهبردی ایران و ارمنستان با جدول زمانی و متن مشخص نهایی می‌شود؛ دوم، اینکه آیا درباره امنیت مرزی و مسیرهای مواصلاتی سازوکار اجرایی تازه‌ای اعلام خواهد شد.

تا زمان انتشار این خبر، گزارش‌های رسمی از امضای توافق امنیتی جدید یا تغییر در مرزهای منطقه خبر نمی‌دهند. موضع قالیباف درباره نقش قدرت‌های خارجی نیز ارزیابی سیاسی رئیس مجلس است و باید از رویدادهای عینی و توافق‌های رسمی جدا نگه داشته شود.