نزدیک به ۲۰۰ کهنه‌سرباز جنگ اوکراین نامزد انتخابات دوما هستند

در فاصله دو روز تا آغاز انتخابات دومای دولتی روسیه، مقام‌های انتخاباتی می‌گویند نزدیک به ۲۰۰ نامزد حاضر در رقابت‌های پارلمانی سابقه حضور در جنگ اوکراین دارند. حضور پررنگ این گروه، از فهرست‌های اصلی احزاب تا تبلیغات انتخاباتی، یکی از مشخصه‌های متفاوت نخستین انتخابات پارلمانی روسیه از زمان آغاز تهاجم تمام‌عیار به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ است.

این تحول بخشی از پوشش زنده انتخابات روسیه ۲۰۲۶ در رونما است. رأی‌گیری برای تعیین ۴۵۰ نماینده دوما از ۱۸ تا ۲۰ سپتامبر برگزار می‌شود.

چه چیزی تازه است؟

گزارش تازه آسوشیتدپرس در ۱۶ سپتامبر، با استناد به مقام‌های انتخاباتی روسیه، شمار نامزدهایی را که سابقه خدمت در جنگ اوکراین دارند نزدیک به ۲۰۰ نفر اعلام کرده است. این عدد به معنای ۲۰۰ نامزد حزب حاکم نیست؛ افراد دارای سابقه جنگ در چند حزب همسو یا حاضر در رقابت دیده می‌شوند، هرچند «روسیه متحد» چند ده نامزد با چنین پیشینه‌ای دارد.

یکی از برجسته‌ترین نمونه‌ها ولادیسلاو گولووین، ۲۹ ساله و عضو روسیه متحد است. او در نبرد ماریوپل حضور داشت، مجروح شد و بخشی از پای خود را از دست داد. گولووین بعدتر وارد برنامه «زمان قهرمانان» شد؛ برنامه‌ای که با حمایت ریاست‌جمهوری برای آماده‌سازی شماری از نیروهای جنگ برای نقش‌های مدیریتی و حکومتی طراحی شده است.

جنگ چگونه وارد فهرست‌های انتخاباتی شده است؟

حضور نظامیان و چهره‌های مرتبط با جنگ فقط به نامزدهای حوزه‌ای محدود نیست. روسیه متحد پیش‌تر گولووین و یوگنی پادوبنی، خبرنگار جنگی تلویزیون دولتی که در سال ۲۰۲۴ در منطقه کورسک زخمی شد، را در میان چهره‌های اصلی فهرست خود قرار داده بود. سرگئی لاوروف، وزیر خارجه، سرگئی سوبیانین، شهردار مسکو، و ماریا لووا-بلوا، کمیسر حقوق کودکان روسیه نیز در میان چهره‌های شاخص فهرست حزب قرار گرفته‌اند.

این ترکیب با موضعی که ولادیمیر پوتین طی سال‌های جنگ مطرح کرده همخوان است. رئیس‌جمهور روسیه بارها خواستار ورود نیروهای دارای سابقه جنگ به ساختار سیاسی و مدیریتی شده و از آنها به‌عنوان بخشی از «نخبگان» آینده کشور یاد کرده است. با این حال حضور در فهرست انتخاباتی الزاماً به معنای ورود به دوما یا دستیابی به قدرت اجرایی نیست و برخی چهره‌های سرشناس فهرست‌های حزبی در انتخابات گذشته نیز در نهایت کرسی پارلمان را نپذیرفته‌اند.

آنچه می‌دانیم و آنچه هنوز روشن نیست

اکنون می‌دانیم که نزدیک به ۲۰۰ نامزد دارای سابقه حضور در جنگ در رقابت انتخاباتی دیده می‌شوند و چند حزب، به‌ویژه روسیه متحد، از این سابقه در معرفی نامزدهای خود استفاده کرده‌اند. اما هنوز روشن نیست چه تعداد از این افراد پس از شمارش آرا واقعاً وارد دوما خواهند شد و چه تعداد در صورت پیروزی، کرسی خود را خواهند پذیرفت.

همچنین نمی‌توان از تعداد این نامزدها نتیجه گرفت که رأی‌دهندگان روس درباره جنگ چه دیدگاهی دارند. ترکیب نامزدها یک تصمیم حزبی و نهادی است؛ سنجش حمایت عمومی نیازمند داده‌های جداگانه درباره مشارکت، رأی احزاب و نتایج حوزه‌های تک‌نماینده است.

چرا این موضوع برای انتخابات مهم است؟

انتخابات امسال نخستین رأی‌گیری سراسری برای دوما پس از آغاز جنگ گسترده روسیه و اوکراین است. بنابراین جایگاه جنگ در کارزار انتخاباتی فقط یک موضوع سیاست خارجی نیست؛ به مسئله‌ای درباره ترکیب نخبگان سیاسی آینده، مسیر ارتقای نظامیان و نحوه بازنمایی جنگ در سیاست داخلی تبدیل شده است.

از سوی دیگر، منتقدان کرملین و تحلیلگران مستقل درباره میزان واقعی قدرتی که به این گروه منتقل خواهد شد تردید دارند. تفاوت میان «حضور نمادین در فهرست‌ها» و «انتقال واقعی قدرت» پس از مشخص‌شدن ترکیب دوما قابل ارزیابی خواهد بود.

اثر احتمالی بر ایران

این تحول در کوتاه‌مدت اثر مستقیم و قابل اندازه‌گیری بر ایران ندارد. با این حال اگر حضور چهره‌های دارای سابقه جنگ در دوما به افزایش وزن جریان‌های امنیتی و دفاعی در قانون‌گذاری روسیه منجر شود، می‌تواند در بلندمدت بر اولویت‌های بودجه دفاعی، همکاری‌های نظامی و نگاه پارلمان به روابط خارجی اثر بگذارد. در حال حاضر برای نسبت‌دادن تغییر مشخصی در روابط تهران و مسکو به این روند زود است.

مسیر بعدی

آزمون اصلی از ۱۸ سپتامبر آغاز می‌شود. علاوه بر مشارکت و آرای حزبی، باید نتایج حوزه‌هایی که نامزدهای دارای سابقه جنگ در آنها رقابت می‌کنند جداگانه دنبال شود. پس از اعلام نتایج می‌توان سنجید چه تعداد از این نامزدها وارد دومای جدید شده‌اند و آیا حضور آنان صرفاً بخشی از کارزار انتخاباتی بوده یا به تغییر قابل مشاهده در ترکیب پارلمان انجامیده است.