کارنامه‌ی تورم چهارشنبه تعیین می‌کند: بانک مرکزی استرالیا پنجمین بار نرخ بهره را بالا می‌برد؟

بانک مرکزی استرالیا (RBA) نرخ نقدی را در ۷ مهر ۱۴۰۵ (۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶) با رأی یک‌صدا ۲۵ نقطه‌ی پایه بالا برد و به ۴٫۶۰ درصد رساند. حالا بازار برای جلسه‌ی روز سه‌شنبه ۱۲ آبان (۳ نوامبر)، که با «روز جام ملبورن» هم‌زمان است، بیش از ۶۰ درصد شانس افزایش دیگری می‌بیند. پرسش این تحلیل ساده است: آمار تورم سه‌ماهه‌ی سپتامبر، که چهارشنبه ۶ آبان (۲۸ اکتبر) منتشر می‌شود، چقدر از این تصمیم را از پیش تعیین می‌کند؟

RBA تا اینجا چه کرده و چه گفته است؟

بانک مرکزی استرالیا هدف تورم را بازه‌ی ۲ تا ۳ درصد گذاشته است. بیانیه‌ی ۷ مهر می‌گوید «تورم همچنان بالاست و برخی از ریسک‌های صعودیِ مطرح‌شده در اوت در حال تحقق‌اند». همان بیانیه توضیح می‌دهد گرانی سوخت تا حدی به قیمت کالاها و خدمات دیگر منتقل شده است. هیئت پولی، با وجود اشاره به کندشدن اقتصاد، تشدید بیشتر شرایط مالی را لازم دانست و اعلام کرد در صورت نیاز نرخ را باز هم بالا می‌برد.

1. ۳ فوریه ۲۰۲۶افزایش ۲۵ نقطه‌ی پایه به ۳٫۸۵ درصد، بدون مخالف.
2. ۱۷ مارس ۲۰۲۶افزایش به ۴٫۱۰ درصد، با رأی ۵ به ۴.
3. ۵ مه ۲۰۲۶افزایش به ۴٫۳۵ درصد، با رأی ۸ به ۱.
4. اوت ۲۰۲۶نرخ بدون تغییر ماند و RBA اعلام کرد تورم تا اوایل ۲۰۲۸ به میانه‌ی بازه‌ی هدف نمی‌رسد.
5. ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶افزایش به ۴٫۶۰ درصد، با رأی یک‌صدا؛ بالاترین سطح در ۱۵ سال گذشته.

تاریخ و نتیجه‌ی رأی جلسه‌های فوریه تا مه از یک منبع ثانویه گرفته شده و در متن بیانیه‌ی ۷ مهر فقط عبارت «سه افزایش از آغاز سال» آمده است. تاریخ و رأی سپتامبر در بیانیه‌ی رسمی RBA تأیید شده است.

چرا عدد چهارشنبه این‌قدر مهم است؟

چون RBA در ماه اوت پیش‌بینی کرده بود تورم زمینه‌ای (میانگین بریده‌شده) در سه‌ماهه‌ی سپتامبر ۰٫۸ درصد باشد، اما بانک‌های تجاری بالاتر را انتظار دارند. سارا هانتر، اقتصاددان ارشد RBA، در مصاحبه‌ای که ۲۹ مهر ضبط و شامگاه ۳ آبان پخش شد، درباره‌ی پایان چرخه‌ی افزایش گفت «هنوز نه کاملاً» و افزود: «هیئت مدیره چهار افزایش نرخ در امسال انجام داده تا چالش را مهار کند.» او تأکید کرد نرخ‌های بالاتر اثر می‌گذارند، اما هنوز کار تمام نشده است.

سوخت بخش بزرگی از عدد کل را توضیح می‌دهد. پیش‌بینی‌ها قیمت سوخت را در سپتامبر حدود ۹٫۸ درصد و در اوت ۱۴٫۸ درصد بالاتر می‌دانند؛ نتیجه، تورم سالانه‌ی سوخت نزدیک ۲۴ درصد است. بانک جودو می‌نویسد برنت حدود ۱۱۶٫۷ دلار است، یعنی حدود ۴۵ درصد بالاتر از ۸۱ دلاری که RBA در پیش‌بینی خود فرض کرده بود. این همان سازوکاری است که هشدار آژانس بین‌المللی انرژی درباره‌ی تورم غذایی از مسیر دیزل و کود نیز توضیح می‌دهد: شوک انرژی از قیمت سوخت شروع می‌شود و به بقیه‌ی قیمت‌ها می‌رسد.

بانک‌های بزرگ چرا اختلاف دارند؟

ANZ و وستپک افزایش نوامبر را سناریوی پایه می‌دانند. ANZ می‌گوید عدد ۱٫۰ درصد برای تورم زمینه‌ای پیش‌بینی آن‌ها از افزایش بعدی را تقویت می‌کند. CBA و NAB اما نگه‌داشتن نرخ در ماه‌های آینده را محتمل‌تر می‌دانند؛ مدیر CBA هم گفته ریسک‌ها «قاطعانه به سمت بالا» متمایل‌اند. بانک جودو، در یادداشت ۴ آبان، اعلام کرد دوباره افزایش ۲۵ نقطه‌ی پایه‌ای به ۴٫۸۵ درصد را پیش‌بینی می‌کند و نوشت عدد ۱٫۰ درصد «برای هیئت مدیره گزینه‌ی چندانی نمی‌گذارد».

بازار هم در همین مدت جابه‌جا شد: احتمال افزایش در ۳ نوامبر، طبق یادداشت جودو، از حدود ۲۲ درصد به حدود ۶۷ درصد رسید و پوشش زنده‌ی بازار روز دوشنبه عدد ۶۱ درصد را نشان می‌داد. هر دو عدد از زمان‌های مختلفی هستند و باید با احتیاط کنار هم دیده شوند. بازار در مجموع فقط یک افزایش دیگر را قیمت‌گذاری کرده است و بالاترین نرخ را حدود ۴٫۸۷ درصد تا مه ۲۰۲۷ می‌بیند.

قوی‌ترین استدلال علیه افزایش

طرف مقابل می‌تواند بگوید اقتصاد در حال کند شدن است و تورم بالا بیش از هر چیز از شوک عرضه‌ی نفت می‌آید که نرخ بهره مستقیماً آن را کم نمی‌کند. شواهدش قابل‌توجه است: نرخ بیکاری در سپتامبر به ۴٫۷ درصد رسید و ۳۹٫۳ هزار نفر از اشتغال خارج شدند؛ شاخص مدیران خرید ترکیبی از ۵۱٫۳ به ۴۷٫۷ افتاد و نخستین انقباض پنج‌ماهه را ثبت کرد؛ قیمت خانه در سیدنی به کاهش ۱۰ درصدی از اوج فوریه نزدیک می‌شود. ANZ هم می‌گوید افت بازار مسکن به «کاهش تورم» ادامه خواهد داد. معاون رئیس RBA، آندرو هاوزر، هم ضعف بازار کار و مصرف را پذیرفته، ولی بنا به برداشت تحلیلگران حرف‌هایش در کل متمرکز بر تورم بوده است.

پاسخ طرف هواداران افزایش این است که انتظارات تورمی اگر بالا بماند، هزینه‌ی مهار بعدی بیشتر می‌شود. هانتر نیز گفته کاهش قیمت خانه فعلاً فشار مالی سیستماتیک ایجاد نکرده است. هیچ‌یک از این دو دیدگاه را عدد چهارشنبه به‌تنهایی حل نمی‌کند، چون اولی درباره‌ی علت تورم است و دومی درباره‌ی ریسک ماندن آن.

سناریوها: عدد چهارشنبه چه می‌کند؟

برای این سناریوها احتمال عددی نمی‌دهیم. ردیف اول بر پایه‌ی اظهار صریح دو مؤسسه و دو ردیف بعد استنباط ماست، نه گفته‌ی RBA. همین‌طور تصمیم‌گیری به یک شاخص ختم نمی‌شود؛ نشست بانک مرکزی آمریکا در همین هفته نیز بر فضای ارز و انتظارات اثر می‌گذارد، هرچند RBA مستقل تصمیم می‌گیرد.

پس قضیه این است

شواهد بیشتری برای افزایش وجود دارد تا نگه‌داشتن: تورم بالای هدف، سوخت گران، لحن صریح مقام‌های RBA و پیش‌بینی بالاتر از برآورد بانک مرکزی. اما این نتیجه پیش از انتشار آمار قطعی نیست و دو بانک بزرگ هنوز نگه‌داشتن را می‌گویند.