چین مأموریت پیچیده چانگ‌اِه-۷ را برای کاوش یخ ماه راه‌اندازی می‌کند

به گزارش رونما، به نقل از Channel News Asia World،

خبرگزاری Channel News Asia گزارش داده است که چین آماده پرتاب مأموریت پیچیده و چندجزیی چانگ‌اِه-۷ است که هدف اصلی آن کاوش و شناسایی ذخایر یخ در دهانه‌های دائماً سایه‌دار قطب جنوب ماه است. این مأموریت که از پایگاه پرتاب ونچانگ در استان هاینان با ماهواره‌بر لانگ مارچ-۵ راهی فضا می‌شود، بخشی از برنامه بلندمدت چین برای گسترش حضور علمی و بالقوه انسانی خود در ماه محسوب می‌شود.

چانگ‌اِه-۷ یک ماموریت بدون سرنشین است که طراحی آن بر پایه انجام هم‌زمان چند گونه عملیات زمین‌شناسی و نمونه‌برداری در محیط‌های بسیار سرد و تاریک قطب جنوب ماه است. محموله اصلی فضاپیما شامل یک فرودگر رباتیک، یک خودروی کاوشگر (روور) و یک کاوشگر کوچک «پریدنی» است؛ دستگاهی سبک که قادر است از روی سطح بلند شود و به نقاط دشوارِ دسترسی فرودگاهی یا درون دهانه‌های عمیق پرتاب شود تا نمونه‌برداری از نواحی صعب‌العبور را ممکن سازد. این ترکیب ابزارها به ماموریت امکان می‌دهد هم میدان دید گسترده‌ای از اطراف محل فرود به‌دست آورد و هم نمونه‌هایی از مکان‌هایی که رور ممکن است به‌راحتی به آن‌ها نرسد جمع‌آوری کند.

برنامه پرواز چانگ‌اِه-۷ بر دو مرحله اصلی استوار است: نخستین گام ارسال فضاپیما به مدار ماه و انجام پایش‌های رصدی برای تعیین و ارزیابی دقیق موقعیت‌ها و شیب‌های مناسب فرود. این مرحله شامل تصویربرداری با دقت بالا و نقشه‌برداری راداری از نواحیِ هدف است تا نقاطی که از نظر ایمنی فرود و احتمال وجود یخ مناسب‌اند مشخص شوند. پس از تکمیل این بررسی‌های مدارگردی و انتخاب محل نهایی، فضاپیما فرودی کنترل‌شده را اجرا خواهد کرد تا فرودگر و تجهیزات همراه روی سطح ماه قرار گیرند.

پس از فرود، فرایند کاوش آغاز می‌شود: رور حرکت بر سطح را برای رسیدن به جاهایی که تحلیل‌های اولیه نشان‌دهنده احتمال وجود ذخایر یخ است برعهده دارد، در حالی که فرودگر نقشِ پایگاه عملیات و نقطه اتکا برای تجهیزات علمی را ایفا می‌کند. کاوشگر «پریدنی» نیز برای نمونه‌برداری از درون دهانه‌های سایه‌دار یا از سطوح بسیار سرد که تابش خورشید به آنها نمی‌رسد استفاده خواهد شد؛ نواحی‌ای که به‌دلیل دمای بسیار پایین توانایی نگهداری یخ برای میلیون‌ها سال را دارند و از جمله سردترین نقاط منظومه شمسی شمرده می‌شوند.

ابزارهای علمی مأموریت شامل آنالیزگرهای آب برای تعیین وجود و غلظت مولکول‌های آبی، دوربین‌های با رزولوشن بالا برای توصیف بافت و مورفولوژی سطح، و رادارهای زیرسطحی برای شناسایی لایه‌های یخ و ساختارهای درونی خاک ماه خواهند بود. این مجموعه ابزارها به‌منظور تفکیک بین یخ آب و ترکیبات آلی، سنجش میزان قابل استخراج بودن منابع و شناسایی شرایط محیطی که بر امکان بهره‌برداری بلندمدت تأثیر می‌گذارند طراحی شده‌اند. داده‌های به‌دست‌آمده قرار است اطلاعاتی را درباره پراکنش عمقی یخ، اندازه ذرات و ترکیب شیمیایی نمونه‌ها ارائه دهد، که برای ارزیابی قابلیت استفاده آنها در تأمین آب، اکسیژن و حتی سوخت در مأموریت‌های آتی حیاتی خواهد بود.

اهمیت این مأموریت فراتر از کشف علمی است؛ یافته‌های چانگ‌اِه-۷ می‌تواند مبنای تصمیم‌گیری برای مراحل بعدی برنامه فضایی چین باشد. مقامات فضایی چین پیش‌تر اعلام کرده‌اند که برنامه‌هایی برای فرود سرنشین تا پیش از ۲۰۳۰ و نیز ایجاد یک ایستگاه پژوهشی ماهیانه مشترک با روسیه تا سال ۲۰۳۵ در دستور کار دارند. اگر چانگ‌اِه-۷ بتواند ذخایر قابل‌استفاده‌ای از یخ و ترکیبات مرتبط را تأیید کند، این امر می‌تواند پشتیبانی لجستیکی و اقتصادی قابل‌توجهی برای تحقق این اهداف فراهم کند؛ از جمله کاهش نیاز به ارسال مداوم آب و سوخت از زمین و ایجاد امکانات تدارکاتی محلی برای مأموریت‌های سرنشین‌دار.

از منظر فناوری و ژئوپلیتیک، موفقیت این مأموریت نشان‌دهنده ارتقای توانمندی‌های چین در انجام فرایندهای پیچیده ماه‌نشینی و نمونه‌برداری در شرایط دشوار خواهد بود و به‌طور بالقوه موقعیت چین را در رقابت و همکاری‌های بین‌المللی برای بهره‌برداری از منابع فضایی تقویت می‌کند. همزمان، نتایج مأموریت می‌تواند به بحث‌های حقوقی و دیپلماتیک درباره دسترسی و استفاده از منابع ماه شتاب بخشد، موضوعی که طی سال‌های اخیر توجه فزاینده‌ای در عرصه بین‌المللی یافته است.

پیشینه مأموریت‌های چانگ‌اِه نشان می‌دهد که چین تجربه‌ای رو به رشد در کاوش ماه دارد؛ مأموریت‌های پیشین این برنامه، از جمله نمونه‌برداری و بازگرداندن نمونه از سطح ماه، زمینه فنی و علمی لازم برای اجرای مأموریت‌های پیچیده‌تر را فراهم ساخته‌اند. اکنون با تمرکز ویژه بر قطب جنوب و جست‌وجوی ذخایر یخ، چانگ‌اِه-۷ گامی کلیدی در ادامه این تلاش‌ها قلمداد می‌شود که نتایج آن می‌تواند مسیر برنامه‌های آتی فضایی را تعیین کند.

جمع‌بندی آنکه چانگ‌اِه-۷ تلاشی هدفمند برای کاوش یکی از حیاتی‌ترین منابع بالقوه روی ماه است؛ منابعی که در صورت تأیید و امکان‌سنجی بهره‌برداری، چشم‌انداز طولانی‌مدت حضور انسانی روی ماه و توسعه زیرساخت‌های فضایی را متحول خواهند کرد. داده‌ها و نمونه‌هایی که این مأموریت به زمین بازمی‌گرداند یا مخابره می‌کند، نقش مهمی در برنامه‌ریزی مأموریت‌های سرنشین‌دار آینده و همچنین در تعیین چارچوب‌های همکاری و رقابت بین قدرت‌های فضایی بازی خواهند کرد.