پناهگاه زنان اوکراینی در کراکوف با کاهش کمک‌ها و افزایش تنش‌ها برای بقا می‌جنگد

//www.runama.com/insight/news/”>بخش خبری رونما، به نقل از ABC News International،

پناهگاه و خط حمایت «مارتینکا» در کراکوف که برای محافظت از زنان اوکراینی فراری از خشونت‌های مبتنی بر جنسیت تأسیس شده، اینک در پی کاهش منابع مالی و رشد بی‌میلی عمومی نسبت به کمک به پناهجویان با بحران بقا مواجه است. مؤسس این نهاد می‌گوید ادامه فعالیت در چنین شرایطی دشوار شده و سازمان برای حفظ خدمات خود تلاش می‌کند.

ناستیا پودورژنیا، ۲۹ ساله و از بنیان‌گذاران مارتینکا، پیش از آغاز تهاجم تمام‌عیار روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ در لهستان زندگی می‌کرد. او چند روز پیش از تهاجم به اوکراین بازگشت تا خواهر و خواهرزاده‌هایش را از کشور خارج کند و سپس همراه موج نخست پناهجویان به لهستان بازگشت. مشاهده استقبال گسترده داوطلبان لهستانی از پناهجویان و در عین حال خطرات ناشی از پذیرش کمک از غریبه‌ها – که می‌تواند زنان را در معرض شبکه‌های قاچاق انسان قرار دهد – او را به تأسیس این پناهگاه و خط کمک تشویق کرد.

پناهگاه مارتینکا که در یک آپارتمان دوخوابه در مرکز کراکوف قرار دارد، تا کنون بیش از ۱۰۰ زن و کودک را پذیرش کرده و خدماتی مانند کمک برای فرار از آزارگران، دسترسی به مراقبت‌های پزشکی و حمایت روان‌شناختی، و مساعدت در یافتن شغل و مسکن ارائه داده است. کارکنان می‌گویند بسیاری از تماس‌ها با پناهگاه با گفت‌وگوهای ساده در آشپزخانه آغاز می‌شود و زنان مسائل و تجربه‌های خود را مطرح می‌کنند.

در ماه‌های نخست بحران، جمع‌آوری کمک مالی نسبتاً آسان بود، اما با گذشت زمان کمک‌های بین‌المللی به سایر مناطق بحران‌زده معطوف شد و اهداکنندگان خارجی توجه کمتری به نیازهای پناهجویان اوکراینی نشان دادند. هم‌زمان دولت لهستان نیز به تدریج حمایت‌های مستقیم خود را کاهش داده و این ترکیب فشارهای مالی پایداری ارائه خدمات را برای نهادهای کوچک دشوارتر کرده است.

فراخوان‌های جمع‌آوری کمک مارتینکا گاه‌به‌گاه با موجی از حملات و توهین‌های آنلاین مواجه می‌شود که به گفته مسئولان سازمان، روند جذب کمک و اعتماد داوطلبان را تضعیف می‌کند. این تنش‌های آنلاین در بستری افزایش یافته‌اند که احساسات ضداوکراینی در فضای عمومی و سیاسی رو به رشد گذاشته است.

گزارش‌ها حاکی است که از موج نخست جابه‌جایی‌ها حدود ۳.۵ میلیون اوکراینی به لهستان رفته‌اند و در ماه‌های پس از آن شمار پناهجویان در این کشور به حدود یک میلیون تثبیت شد، که بسیاری از آنها زنان و کودکان هستند. اگرچه بخش قابل‌توجهی از پناهجویان وارد بازار کار شدند و برخی مطالعات سهم مثبتی را برای اقتصاد لهستان گزارش کردند، اما در عین حال تنش‌های سیاسی و بحث‌های انتخاباتی نقش مهمی در تشدید گفتگوهای منفی نسبت به پناهجویان ایفا کرده‌اند.

افزایش احساسات ضداوکراینی خصوصاً در دوره‌های انتخاباتی، و مواضع متفاوت نامزدها نسبت به اولویت‌دهی خدمات عمومی به شهروندان لهستانی، فضای سیاسی را به سمتی هدایت کرده که دسترسی پناهجویان به برخی خدمات عمومی را پیچیده‌تر ساخته است. همین مسأله به همراه کاهش کمک بین‌المللی، ظرفیت نهادهای حمایتی غیررسمی مانند مارتینکا را برای پاسخگویی به نیازهای فزاینده محدود کرده است.

کارکنان مارتینکا می‌گویند در سال گذشته درخواست‌ها برای کمک افزایش یافته و اکنون تماس‌ها تنها شامل موارد خشونت مبتنی بر جنسیت نیست، بلکه مادرانی که برای تأمین غذا و سرپناه فرزندانشان تقاضا می‌کنند بخش مهمی از تماس‌ها را تشکیل می‌دهند. آنان هشدار می‌دهند که قطع یا محدود شدن کمک‌ها، آسیب‌پذیرترین گروه‌ها؛ از جمله مادران مجرد، سالمندان و افراد دارای بیماری‌های مزمن یا معلولیت را بیش از پیش در معرض خطر بی‌خانمانی، فقر و انزوای اجتماعی قرار می‌دهد.

مسئولان دولتی لهستان اعلام کرده‌اند که کمک‌های مستقیم به آسیب‌پذیرترین متقاضیان ادامه دارد و هر کس نیازمند پشتیبانی بیشتر باید به مددکاران اجتماعی مراجعه کند. در مقابل فعالان مدنی و کارکنان نهادهای محلی می‌گویند کاهش حمایت‌ها و کاهش بودجه بین‌المللی انتخاب‌شده، ظرفیت مؤسسات کوچک و گروه‌های داوطلب را تضعیف کرده و نیازمند توجه مجدد جامعه مدنی و اهداکنندگان است.

مؤسس مارتینکا بر این باور است که خدمات این نهاد می‌تواند مانع از تبدیل مشکلات فردی به بحران‌های اجتماعی در محلات محلی شود و هشدار می‌دهد که بی‌ثباتی منابع می‌تواند به افزایش آسیب‌های اجتماعی، از جمله گرایش به رفتارها و مصرف‌های پرخطر بین کسانی منجر شود که گزینه‌های دیگری ندارند. او و تیمش می‌گویند با اتکا به شبکه داوطلبان و سازمان‌های مردمی به کار خود ادامه می‌دهند، اما بدون جریان مالی پایدار و حمایت ساختاری درازمدت، پایداری خدمات تضمین‌پذیر نخواهد بود.