ترامپ و جنگ ایران: بن‌بست راهبردی و هزینه‌های تداوم منازعه

چرا محاسبات ترامپ درباره جنگ ایران غلط از آب در آمد؟ بررسی بن‌بست و پیامدها

دولت ترامپ با برآوردی نادرست از توان ایران قدم در جنگی گذاشت که اکنون وارد هفتمین ماه از آغاز خود شده و به بن‌بستی راهبردی تبدیل شده است. محاسبات اولیه واشنگتن مبنی بر برخوردار بودن از برتری نظامی و ظرفیت‌های گسترده تسلیحاتی برای دستیابی به اهداف سریع، به واقعیت میدان نبرد فاصله زیادی دارد. ایران با تاب‌آوری بالا، حفظ توان تهاجمی و اهرم تنگه هرمز، از فشارها کاسته نشد و به دلیل نبود همراهی گسترده چین، روسیه و همسایگان، اراده برای پذیرش عقب‌نشینی یا تسلیم در واشنگتن تقلیل پیدا کرده است. تحریم‌های شدید و عملیات «طرد اقتصادی» نیز نتوانسته به بازگشت به مذاکره منجر شود. این جنگ که «مأموریت کوچک» توصیف می‌شد، اکنون به یک درگیری طولانی با هزینه‌های سنگین انسانی و اقتصادی تبدیل شده است. پرسش اصلی این است که آیا ادامه فشار نظامی واقعا به اهداف سیاسی آمریکا منتهی می‌شود یا فقط بحران را پیچیده‌تر می‌سازد. در چنین چارچوبی، روابط تهران و واشنگتن به بن‌بستی شکننده رسیده است. شدت درگیری در مقاطعی کم می‌شود، اما نبود سازوکار سیاسی مؤثر برای مدیریت اختلافات، بازگشت سریع به چرخه خشونت را محتمل نگه می‌دارد. حملات متقابل اخیر نیز این وضعیت را تأیید می‌کند؛ هر چند آمریکا جزیره لارک را هدف قرار داده و سپاه پاسداران را در معرض واکنش قرار داده است، اما خروج از این وضعیت همچنان مشروط به یافتن راهی برای تفاهم و کاهش تنش است. تداوم درگیری‌ها با هزینه‌های انسانی و اقتصادی بالا، به پرسش درباره کارکرد ابزارِ نظامی در دستیابی به اهداف سیاسی منتهی می‌شود. اگرچه برخی مقامات آمریکایی از گزینه‌های مختلف صحبت می‌کنند، واقعیت میدانی نشان می‌دهد که رسیدن به توافق‌های ژوئن یا هر تفاهمی که بتواند بحران را پایان دهد، به دلیل مقاومت ایران و نبود اجماع بین‌المللی دشوارتر شده است.