فشار بازده ۵ درصدی بر وال‌استریت؛ سهام عقب نشست

بازار سهام آمریکا روز جمعه زیر فشار دوباره نرخ‌های بهره بلندمدت عقب نشست؛ بازده اوراق ۱۰ساله خزانه‌داری بار دیگر محدوده ۵ درصد را لمس کرد و هم‌زمان شاخص‌های اصلی وال‌استریت در معاملات روزانه کاهش یافتند. در داده‌های میانه جلسه، S&P 500 حدود ۰.۳ درصد، داوجونز حدود ۰.۵ درصد و نزدک حدود ۰.۲ درصد پایین‌تر معامله می‌شدند.

حرکت امروز بیش از آنکه یک داستان سیاسی باشد، بازتاب تغییر قیمت پول در بازار است: فدرال رزرو این هفته نرخ هدف را ۲۵ واحد پایه بالا برد و به محدوده ۳.۷۵ تا ۴ درصد رساند؛ در نتیجه سرمایه‌گذاران دوباره ارزش‌گذاری سهام را با نرخ تنزیل بالاتر، بازده اوراق نزدیک ۵ درصد و نفتی که همچنان بالای ۱۰۰ دلار است، تنظیم می‌کنند.

چه اتفاقی در بازار افتاده است؟

در معاملات ۱۸ سپتامبر، فشار اصلی از بازار اوراق به سهام منتقل شد. بازده اوراق ۱۰ساله خزانه‌داری آمریکا در حوالی ۵ درصد قرار گرفت؛ سطحی که هزینه تأمین مالی را بالا می‌برد و جذابیت نسبی دارایی‌های بدون ریسک را در برابر سهام افزایش می‌دهد. هم‌زمان داده‌های بازار نشان می‌دادند داوجونز حدود ۲۴۶ واحد یا ۰.۵ درصد افت کرده، S&P 500 حدود ۰.۳ درصد و نزدک حدود ۰.۲ درصد پایین آمده است.

این حرکت پس از یک هفته پرنوسان رخ می‌دهد. فدرال رزرو چهارشنبه نرخ بهره را ۲۵ واحد پایه افزایش داد؛ نخستین افزایش نرخ در سه سال. سیاست‌گذاران همچنین مسیر انقباضی‌تری را برای ماه‌های آینده نشان دادند. واکنش بازار اوراق سریع‌تر و روشن‌تر بود: بازده ۱۰ساله در طول هفته از مرز ۵ درصد نیز عبور کرد و به بالاترین محدوده از ۲۰۰۷ رسید، هرچند در معاملات جمعه دوباره اندکی زیر این مرز نوسان کرد.

برای مقایسه، عبور بازده اوراق ۱۰ساله آمریکا از ۵ درصد پیش‌تر نیز فشار ارزش‌گذاری بر دارایی‌های ریسکی را افزایش داده بود.

چرا بازده نزدیک ۵ درصد برای بازار سهام مهم است؟

بازده ۱۰ساله یکی از نرخ‌های مرجع در ارزش‌گذاری دارایی‌های جهانی است. وقتی این بازده بالا می‌رود، نرخ تنزیل جریان‌های نقدی آینده شرکت‌ها نیز افزایش می‌یابد. این اثر معمولاً برای شرکت‌هایی که بخش بزرگ‌تری از ارزش آنها به سودهای دورتر در آینده وابسته است، محسوس‌تر است.

هم‌زمان، اوراق دولتی با بازده نزدیک ۵ درصد برای بخشی از سرمایه‌گذاران جایگزین رقابتی‌تری در برابر سهام می‌شود. بنابراین مسئله فقط هزینه وام شرکت‌ها نیست؛ ترکیب پرتفوی نیز می‌تواند تغییر کند. با این حال، افت محدود شاخص‌های اصلی نشان می‌دهد بازار در این مرحله وارد فروش یکپارچه نشده و واکنش بین صنایع و شرکت‌ها متفاوت است.

آنچه می‌دانیم؛ داده‌های قطعی بازار

• فدرال رزرو نرخ هدف را ۲۵ واحد پایه افزایش داده و به محدوده ۳.۷۵ تا ۴ درصد رسانده است.
• بازده اوراق ۱۰ساله خزانه‌داری آمریکا این هفته از ۵ درصد عبور کرد و به بالاترین محدوده از ۲۰۰۷ رسید؛ جمعه در حوالی همین مرز نوسان داشت.
• در معاملات روز جمعه، S&P 500 حدود ۰.۳ درصد، داوجونز حدود ۰.۵ درصد و نزدک حدود ۰.۲ درصد افت داشتند.
• نفت برنت پس از عقب‌نشینی چندجلسه‌ای همچنان بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی مانده است؛ بنابراین مؤلفه انرژی همچنان در انتظارات تورمی بازار حضور دارد.

آنچه هنوز نمی‌دانیم

هنوز روشن نیست تثبیت بازده ۱۰ساله در نزدیکی ۵ درصد تا چه مدت ادامه پیدا می‌کند. مسیر بعدی به داده‌های تورم، فعالیت اقتصادی و پیام‌های بعدی فدرال رزرو وابسته است. همچنین افت یک جلسه برای نتیجه‌گیری درباره تغییر پایدار جریان سرمایه از سهام به اوراق کافی نیست و داده‌های صندوق‌ها و جریان‌های هفتگی باید در کنار رفتار قیمت بررسی شوند.

عامل نامعلوم دیگر نفت است. کاهش اخیر قیمت نفت بخشی از فشار تورمی را کم کرده، اما قیمت بالای ۱۰۰ دلار همچنان نسبت به سطوح پیشین هزینه انرژی بالاتری ایجاد می‌کند. بنابراین جهت بعدی نفت می‌تواند انتظارات نرخ بهره و بازده اوراق را دوباره جابه‌جا کند.

تأثیر مستقیم روی بازار

مرز ۵ درصد برای بازده ۱۰ساله اکنون یک سطح قابل‌رصد برای بازارهای جهانی است. ماندگاری بازده بالای این محدوده می‌تواند فشار ارزش‌گذاری بر سهام و هزینه تأمین مالی را حفظ کند. در مقابل، عقب‌نشینی پایدار بازده همراه با کاهش نفت می‌تواند بخشی از فشار نرخ تنزیل را کاهش دهد.

رفتار امروز هنوز سیگنال فروش فراگیر صادر نمی‌کند؛ افت شاخص‌ها محدود است و تفاوت عملکرد بخش‌ها اهمیت دارد. برای معامله‌گران، متغیر مهم‌تر از یک حرکت روزانه این است که آیا بازده اوراق در چند جلسه متوالی نزدیک یا بالای ۵ درصد تثبیت می‌شود و آیا این حرکت با خروج سرمایه از سهام همراه خواهد شد.

پیشینه بازار؛ چرا این بار نرخ تنزیل دوباره محور شده است؟

بازار اوراق آمریکا پیش از تصمیم این هفته نیز تحت فشار بود و بازده ۱۰ساله از مرز ۵ درصد عبور کرده بود. تفاوت مرحله فعلی این است که افزایش نرخ سیاستی فدرال رزرو اکنون انجام شده و بازار باید میان دو نیرو تعادل پیدا کند: تورم ناشی از هزینه انرژی و احتمال سخت‌گیری بیشتر از یک سو، و خطر کندشدن فعالیت اقتصادی در اثر هزینه بالاتر پول از سوی دیگر.

این ترکیب باعث می‌شود رابطه ساده «نرخ بالاتر مساوی افت سهام» همیشه در هر جلسه تکرار نشود. گزارش‌های سود شرکت‌ها، قدرت تقاضا و سطح قیمت نفت می‌توانند اثر نرخ بهره را تقویت یا خنثی کنند. به همین دلیل جهت پایدار بازار با یک شاخص منفرد قابل تعیین نیست.

مسیر بعدی؛ سه عددی که باید دنبال کرد

1. بازده اوراق ۱۰ساله آمریکا: ماندگاری بالای ۵ درصد یا بازگشت پایدار زیر آن، برای نرخ تنزیل و ارزش‌گذاری سهام اهمیت مستقیم دارد.
2. قیمت نفت برنت: ادامه کاهش از محدوده بالای ۱۰۰ دلار می‌تواند بخشی از نگرانی تورمی را کم کند؛ بازگشت صعودی دوباره فشار نرخ بهره را برجسته می‌کند.
3. داده‌های بعدی تورم و فعالیت آمریکا: بازار از این داده‌ها برای بازقیمت‌گذاری مسیر نرخ‌های فدرال رزرو استفاده خواهد کرد.