مرغداران کف ۲۰۰ هزار تومانی خواستند؛ قیمت مرغ بالا می‌رود؟
اتحادیه مرغداران از تولیدکنندگان خواسته مرغ زنده را زیر کیلویی ۲۰۰ هزار تومان عرضه نکنند؛ هم‌زمان خرید حمایتی ۳۰ هزار تن مرغ می‌تواند بخشی از مازاد بازار را جمع کند. این عدد هنوز قیمت مصوب دولتی نیست و اثر آن بر قیمت مصرف‌کننده به اجرای واقعی بازار بستگی دارد.
مرغ‌های گوشتی در سالن پرورش؛ تصویر آرشیوی، تگزاس، ۲۰۱۳. عکس: Bob Nichols / USDAgov، مجوز CC BY 2.0.
بازار مرغ از امروز با یک تلاش هماهنگ برای بالا بردن قیمت در مبدا روبه‌رو شده است. اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی از تولیدکنندگان خواسته مرغ زنده را کمتر از کیلویی ۲۰۰ هزار تومان عرضه نکنند؛ هم‌زمان شرکت پشتیبانی امور دام برنامه خرید و ذخیره‌سازی ۳۰ هزار تن مرغ را در اختیار دارد. این هنوز «قیمت مصوب» یا تضمین افزایش قیمت مصرف‌کننده نیست، اما می‌تواند کف عرضه را جابه‌جا کند.
در این خبر اقتصادی می‌خوانید
نکته اصلی در این خبر خود عدد ۲۰۰ هزار تومان نیست؛ سازوکاری است که برای تغییر تعادل بازار به کار گرفته شده است. اتحادیه می‌گوید مرغداران در ماه‌های گذشته زیان سنگینی متحمل شده‌اند و مرغ زنده در روزهای اخیر حدود ۶۰ تا ۷۰ هزار تومان پایین‌تر از آنچه «قیمت واقعی» می‌خواند عرضه شده است. درخواست تازه قرار است همراه با خرید حمایتی، بخشی از مازاد را از بازار جمع کند و قدرت چانه‌زنی تولیدکننده را بالا ببرد.
۲۰۰ هزار تومان قیمت رسمی نیست
مهم‌ترین مرز خبری همین‌جاست. اتحادیه از مرغداران خواسته زیر ۲۰۰ هزار تومان نفروشند. گزارش‌های منتشرشده نشان نمی‌دهد که دولت این عدد را به‌عنوان نرخ مصوب سراسری تعیین کرده یا معامله زیر آن را از نظر قانونی ممنوع کرده باشد. بنابراین تعبیر «کف رسمی قیمت مرغ» یا «ممنوعیت فروش زیر ۲۰۰ هزار تومان» می‌تواند از داده موجود جلوتر برود.
این تفاوت برای مصرف‌کننده مهم است. اگر تولیدکنندگان بتوانند عرضه زیر این سطح را محدود کنند و خرید حمایتی نیز بخشی از مرغ مازاد را جذب کند، قیمت مرغ زنده می‌تواند به سمت سطح مورد نظر اتحادیه حرکت کند. اما اگر عرضه زیاد بماند، تقاضا ضعیف باشد یا تولیدکنندگان هماهنگ عمل نکنند، صرف انتشار یک درخواست الزاماً بازار را به ۲۰۰ هزار تومان نمی‌رساند.
خرید ۳۰ هزار تن مرغ چه نقشی دارد؟
برنامه خرید و ذخیره‌سازی ۳۰ هزار تن مرغ از سوی شرکت پشتیبانی امور دام، متغیر مهم‌تر ماجراست. خرید حمایتی در عمل بخشی از محصول را از بازار جاری خارج می‌کند. اگر حجم خرید در مقایسه با مازاد عرضه معنی‌دار باشد، فشار فروش تولیدکننده کمتر می‌شود و احتمال افت قیمت در مرغداری کاهش پیدا می‌کند.
اما عدد ۳۰ هزار تن به‌تنهایی کافی نیست. سرعت خرید، پراکندگی جغرافیایی، شرایط پذیرش مرغ و اینکه چه سهمی از تولیدکنندگان واقعاً امکان تحویل دارند تعیین می‌کند این سیاست تا چه اندازه به کف بازار منتقل شود. «اعلام ظرفیت خرید» با «خرید کامل ۳۰ هزار تن» یک چیز نیست و اثر اقتصادی باید بر پایه اجرای واقعی سنجیده شود.
چرا مرغداران دنبال افزایش قیمت مبدا هستند؟
اتحادیه می‌گوید فروش اخیر مرغ زنده ۶۰ تا ۷۰ هزار تومان پایین‌تر از سطحی بوده که برای تولیدکننده اقتصادی می‌داند. اگر این ادعا با هزینه واقعی تولید منطبق باشد، ادامه فروش در سطوح پایین می‌تواند در دوره بعدی جوجه‌ریزی اثر بگذارد: تولیدکننده زیان‌ده معمولاً انگیزه کمتری برای حفظ ظرفیت دارد و کاهش جوجه‌ریزی می‌تواند با وقفه زمانی به عرضه کمتر مرغ در بازار منجر شود.
از طرف دیگر، بالا بردن قیمت مبدا بدون بهبود بهره‌وری یا کاهش هزینه نهاده‌ها می‌تواند بخشی از فشار را به حلقه‌های بعدی زنجیره منتقل کند. فاصله قیمت مرغ زنده تا مرغ گرم مصرفی شامل کشتار، افت وزنی، بسته‌بندی، حمل‌ونقل و حاشیه توزیع است؛ بنابراین نمی‌توان افزایش احتمالی قیمت مرغ زنده را یک‌به‌یک به قیمت خرده‌فروشی تبدیل کرد.
اثر مستقیم بر سفره خانوار
مرغ یکی از اصلی‌ترین منابع پروتئین در سبد غذایی خانوار ایرانی است و تغییر پایدار قیمت آن اثر معیشتی مستقیم دارد. با این حال در این مرحله هنوز نمی‌توان گفت قیمت مرغ برای مصرف‌کننده به اندازه مشخصی افزایش خواهد یافت. خبر امروز درباره تلاش برای تغییر کف معامله در سطح تولید است؛ نه ثبت یک نرخ جدید در فروشگاه.
برای خانوارها، نقطه تعیین‌کننده زمانی است که تغییر قیمت مرغ زنده در داده‌های عمده‌فروشی و سپس خرده‌فروشی دیده شود. اگر خرید حمایتی هم‌زمان با کاهش عرضه آزاد اجرا شود، انتقال قیمت می‌تواند سریع‌تر باشد. اگر بازار با مازاد تولید روبه‌رو بماند، انتقال ممکن است محدودتر از هدف اتحادیه باشد.
آنچه می‌دانیم
اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی از ۲۸ شهریور از تولیدکنندگان خواسته مرغ زنده را کمتر از کیلویی ۲۰۰ هزار تومان عرضه نکنند. استدلال اتحادیه، زیان ماه‌های گذشته و فروش در سطوحی است که آن را ۶۰ تا ۷۰ هزار تومان پایین‌تر از قیمت واقعی می‌داند. هم‌زمان برنامه خرید و ذخیره‌سازی ۳۰ هزار تن مرغ از سوی شرکت پشتیبانی امور دام مطرح است.
آنچه هنوز نمی‌دانیم
هنوز داده‌ای که نشان دهد همه تولیدکنندگان این درخواست را اجرا کرده‌اند در دست نیست. همچنین میزان خرید انجام‌شده از ظرفیت ۳۰ هزار تنی، متوسط قیمت واقعی معامله مرغ زنده پس از این فراخوان و اثر آن بر قیمت مرغ گرم مصرفی باید در روزهای آینده اندازه‌گیری شود. عدد ۲۰۰ هزار تومان نیز در منابع بررسی‌شده به‌عنوان مصوبه الزام‌آور دولتی معرفی نشده است.
مسیر بعدی؛ سه متغیر قابل‌رصد
- قیمت واقعی معامله مرغ زنده: آیا میانگین معاملات در استان‌های اصلی تولید به ۲۰۰ هزار تومان نزدیک می‌شود یا درخواست اتحادیه روی کاغذ می‌ماند؟
- حجم خرید حمایتی: چه مقدار از ظرفیت ۳۰ هزار تنی واقعاً خریداری و از بازار جاری خارج می‌شود؟
- قیمت مرغ گرم برای مصرف‌کننده: آیا تغییر قیمت مبدا به خرده‌فروشی منتقل می‌شود و اندازه این انتقال چقدر است؟
مطالب مرتبط
بازارها · ۱۱ آبان ۱۴۰۵دلار آزاد دوشنبه به ۲۷۲٫۹ هزار تومان رسید و سکه امامی ۲۶۳ میلیون شد
اقتصاد · ۱۱ آبان ۱۴۰۵وزیر راه: درخواست واریز یکجای ۵۰۰ میلیون تا یک میلیارد تومان از متقاضیان نهضت ملی مسکن شدنی نیست
انرژی · ۱۱ آبان ۱۴۰۵