دادستانی تهران برای برگزارکنندگان دوی ۱۰ کیلومتر پرونده تشکیل داد

دادستانی تهران پس از برگزاری مسابقه دوی ۱۰ کیلومتر در بوستان ولایت، علیه عوامل و دست‌اندرکاران این رویداد اعلام جرم کرده و پرونده قضایی تشکیل داده است. ورود دستگاه قضایی پس از انتشار تصاویر مسابقه و بحث درباره پوشش شماری از شرکت‌کنندگان زن صورت گرفت؛ در حالی که مقام ورزشی استان تهران می‌گوید اصل مسابقه با مجوز برگزار شده بود.

چه چیزی تازه شده است؟

مسابقه صبح جمعه ۲۷ شهریور در بوستان ولایت برگزار شد. طبق برنامه رسمی رویداد، بخش زنان ساعت ۵:۳۰ و بخش مردان ساعت ۷ آغاز می‌شد و مسیر مسابقه ۱۰ کیلومتر بود. یک روز بعد، مرکز رسانه قوه قضاییه اعلام کرد دادستانی تهران به دلیل آنچه رعایت نشدن «موازین قانونی و شرعی» خوانده، به موضوع ورود کرده و علیه عوامل برگزاری پرونده تشکیل داده است.

این تحول از خود مسابقه مهم‌تر است، زیرا ماجرا را از یک بحث ورزشی و اجتماعی به یک پرونده قضایی تبدیل می‌کند. هنوز نام افراد متهم، عنوان دقیق اتهام‌ها، تعداد افراد تحت تعقیب یا تصمیمی درباره بازداشت اعلام نشده است. بنابراین در این مرحله دقیق‌ترین توصیف، «تشکیل پرونده و اعلام جرم» است، نه محکومیت برگزارکنندگان.

مسابقه مجوز داشت؛ اختلاف بر سر نحوه برگزاری است

حبیب ستوده‌نژاد، مدیرکل ورزش و جوانان استان تهران، گفته است مجوز برگزاری این مسابقه از شورای تأمین استان دریافت شده بود. به گفته او، از شرکت‌کنندگان برای رعایت ضوابط مورد نظر برگزارکنندگان تعهد گرفته شده و عوامل اجرایی و حراست نیز در مسیر حضور داشته‌اند.

ستوده‌نژاد همچنین گفته است با ورزشکارانی که از نظر مقام‌های مسئول «خاطی» تشخیص داده شوند، برخورد قانونی و انضباطی خواهد شد. این اظهارات نشان می‌دهد اختلاف فعلی بر اصل مجوز مسابقه متمرکز نیست؛ مسئله اصلی نحوه اجرای رویداد و رعایت مقررات پوشش در جریان رقابت است.

موضع وزارت کشور چه بود؟

علی زینی‌وند، سخنگوی وزارت کشور، نیز درباره این رویداد گفته است مسابقه نباید همزمان با رزمایش «جان‌فدای ایران» برگزار می‌شد. او در عین حال بر ضرورت قاعده‌مند کردن چنین رویدادهایی تأکید کرده و گفته است به جای پاک کردن صورت مسئله، باید درباره زمان‌بندی، تفکیک و هماهنگی میان نهادهای مسئول تصمیم روشن وجود داشته باشد.

این موضع اهمیت دارد، زیرا از یک سو بر رعایت قوانین و عرف رسمی تأکید می‌کند و از سوی دیگر خواستار جلوگیری از چندصدایی میان نهادهای محلی، امنیتی، قضایی و اجرایی درباره برگزاری رویدادهای مشابه است.

آنچه می‌دانیم و آنچه هنوز روشن نیست

می‌دانیم مسابقه در بوستان ولایت برگزار شده، برنامه رسمی آن بخش‌های جداگانه زنان و مردان داشته و مقام ورزشی استان تهران اصل مجوز برگزاری را تأیید کرده است. همچنین اکنون تشکیل پرونده قضایی علیه عوامل برگزاری از سوی دادستانی تهران اعلام شده است.

اما هنوز روشن نیست پرونده علیه چند نفر تشکیل شده، چه اشخاص یا نهادهایی مستقیماً طرف پرونده‌اند، اتهام حقوقی دقیق چیست و آیا پرونده صرفاً در مرحله بررسی اولیه باقی می‌ماند یا به احضار، بازداشت یا صدور کیفرخواست منتهی خواهد شد. همچنین درباره برخورد انضباطی احتمالی با شرکت‌کنندگان جزئیات رسمی منتشر نشده است.

چرا این پرونده فراتر از یک مسابقه اهمیت دارد؟

مسئله پوشش زنان در رویدادهای ورزشی طی سال‌های اخیر بارها به محل اختلاف میان برگزارکنندگان، نهادهای ورزشی و نهادهای قضایی تبدیل شده است. تصاویر منتشرشده از مسابقه تهران نیز بار دیگر همین شکاف میان شیوه حضور بخشی از زنان در فضای عمومی و مقررات رسمی حجاب را آشکار کرد.

از این جهت، پرونده تازه فقط درباره نتیجه یک مسابقه یا تخلف ورزشی نیست. تصمیم دادستانی و نحوه برخورد وزارت ورزش می‌تواند برای برگزارکنندگان رویدادهای مشابه روشن کند که مسئولیت حقوقی رفتار شرکت‌کنندگان تا کجا متوجه برگزارکننده است و مجوز اولیه تا چه اندازه از برگزارکننده در برابر پیامدهای بعدی حمایت می‌کند.

سابقه نزدیک؛ کرمان و کیش

این بحث سابقه نزدیک دارد. مسابقه «ماهان ران» در کرمان که قرار بود در چند مسافت برگزار شود، پیش از اجرا با مخالفت‌هایی روبه‌رو شد و برگزار نشد. در کیش نیز مسابقه‌ای در سال گذشته پس از انتشار تصاویر شرکت‌کنندگان زن با واکنش قضایی مواجه شد. این سوابق نشان می‌دهد نحوه حضور زنان و اجرای مقررات پوشش به یکی از متغیرهای اصلی صدور مجوز و ادامه فعالیت رویدادهای عمومی دو تبدیل شده است.

تفاوت پرونده تهران در این است که مسابقه مجوز داشته و برگزار شده، اما پس از پایان رویداد پرونده قضایی تشکیل شده است. همین تفاوت، پرسش درباره مرز مسئولیت شورای تأمین، نهاد ورزشی، برگزارکننده و خود شرکت‌کنندگان را برجسته‌تر می‌کند.

مسیر بعدی پرونده

سه تحول بعدی تعیین‌کننده خواهد بود: نخست، اعلام دادستانی درباره افراد و عناوین اتهامی؛ دوم، تصمیم اداره ورزش یا فدراسیون درباره برخورد انضباطی احتمالی؛ و سوم، مشخص شدن اینکه وزارت کشور و نهادهای محلی برای مسابقات مشابه چه چارچوب اجرایی واحدی تعیین می‌کنند.

تا آن زمان، نباید از تشکیل پرونده نتیجه محکومیت گرفت. تحول قطعی فعلی این است که یک رویداد ورزشی دارای مجوز، پس از برگزاری وارد مرحله قضایی شده و همزمان سه نهاد اجرایی، ورزشی و قضایی درباره نحوه برگزاری آن موضع گرفته‌اند.