راوش رئیس پارلمان زاکسن-آنهالت شد؛ نخستین ریاست یک پارلمان ایالتی برای AfD

پارلمان ایالتی زاکسن-آنهالت در نخستین نشست دوره جدید، توبیاس راوش از حزب آلترناتیو برای آلمان (AfD) را به ریاست خود برگزید؛ نخستین بار است که این حزب ریاست یکی از پارلمان‌های ایالتی آلمان را در اختیار می‌گیرد. نتیجه ۴۸ رأی موافق، ۲۹ مخالف و ۵ ممتنع بود و نشان می‌دهد نامزد AfD فراتر از آرای این حزب و متحد اعلام‌شده‌اش رأی گرفته، هرچند رأی مخفی هویت نمایندگان را روشن نمی‌کند.

چه اتفاقی افتاد و چه کسی تصمیم گرفت؟

نمایندگان پارلمان زاکسن-آنهالت روز ۶ اکتبر در ماگدبورگ، راوش ۳۵ساله را در دور نخست برگزیدند. وب‌سایت رسمی پارلمان تشکیل دوره نهم در همین روز را ثبت کرده و تاگس‌شاو انتخاب را به‌عنوان نخستین ریاست ایالتی AfD در آلمان گزارش داده است.

AfD در انتخابات ۶ سپتامبر نزدیک به ۴۴ درصد آرا و ۳۹ کرسی از ۸۳ کرسی را به دست آورد؛ برای اکثریت مطلق به ۴۲ رأی نیاز دارد. حزب BSW پیشاپیش گفته بود از نامزد بزرگ‌ترین فراکسیون حمایت می‌کند. مجموع کرسی‌های AfD و BSW، ۴۴ است؛ بنابراین دست‌کم چهار رأی موافق از خارج این دو فراکسیون آمده، اما به علت مخفی بودن رأی نمی‌توان منبع آن را با قطعیت تعیین کرد.

قدرت این سمت چقدر است؟

رئیس پارلمان جلسات را اداره می‌کند، نظم و حقوق رویه‌ای فراکسیون‌ها را پاس می‌دارد و عالی‌ترین مقام تشریفاتی قوه مقننه ایالت است. این سمت به‌خودی‌خود به راوش اختیار تشکیل دولت، سیاست خارجی یا قانون‌گذاری یک‌جانبه نمی‌دهد.

راوش پیش از رأی‌گیری خود را «عمل‌گرا» معرفی کرده و گفته بود منافع همه فراکسیون‌ها را در نظر خواهد گرفت. مخالفان می‌گویند انتخاب او سد سیاسیِ عدم همکاری با راست افراطی را تضعیف می‌کند. شاخه AfD در زاکسن-آنهالت از سوی نهاد اطلاعات داخلی ایالت «راست‌افراطی قطعی» طبقه‌بندی شده؛ AfD با این برچسب مخالفت دارد.

چه چیزی اکنون تغییر کرده است؟

تغییر اصلی نهادی و نمادین است: AfD پس از پیروزی انتخاباتی، از بزرگ‌ترین فراکسیون به یکی از مدیریت‌کنندگان رسمی رویه پارلمان ارتقا یافته است. رأی‌های اضافی نیز نشان می‌دهد «دیوار آتش» احزاب دیگر در رأی‌گیری‌های مخفی نفوذناپذیر نیست؛ بااین‌حال از این نتیجه نمی‌توان ائتلاف پایدار یا اکثریت برای انتخاب نخست‌وزیر ایالت را استنتاج کرد.

مشخص نیست چهار رأی افزوده از کدام فراکسیون‌ها آمده و آیا این همکاری در رأی اعتماد به نامزد نخست‌وزیری AfD در ماه دسامبر تکرار می‌شود. همان رأی آینده آزمون مهم‌تری برای توان AfD در تبدیل پیروزی انتخاباتی به کنترل اجرایی خواهد بود.

پیامد برای آلمان و معنای آن برای ایران

در کوتاه‌مدت، اثر مستقیم بر سیاست خارجی آلمان یا روابط تهران-برلین محدود است، زیرا رئیس پارلمان ایالتی اختیار دیپلماتیک ندارد. اما تثبیت AfD در مناصب رسمی می‌تواند بحث ملی درباره مهاجرت، روسیه، اتحادیه اروپا و الگوی همکاری احزاب را تشدید کند. برای ایران، اثر قابل‌پیگیری بیشتر غیرمستقیم است: فضای سیاسی سخت‌گیرانه‌تر درباره مهاجرت و ادغام، و فشار احتمالی بر مواضع فدرال آلمان در پرونده‌های امنیتی و خارجی.