برنت تا ۱۰۵٫۳ دلار بالا رفت؛ ریسک جنگ ایران و توفند آمریکا

با آغاز معاملات پنجشنبه ۸ اکتبر در بورس نیویورک، اثر جهش قیمت انرژی در بازارهای مالی آمریکا نیز دیده شد: شاخص S&P 500 در معاملات ابتدایی حدود ۰٫۳ درصد، داو جونز حدود ۲۰۰ واحد و نزدک نزدیک ۰٫۵ درصد افت کردند. بازده اوراق خزانه‌داری ده‌ساله آمریکا به حدود ۵٫۲۹ درصد رسید. این ارقام مربوط به آغاز معاملات آمریکا در ساعت ۱۳:۳۰ به وقت جهانی هستند و نرخ‌های نهایی روز به شمار نمی‌روند.

نفت برنت روز پنجشنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶ در جریان معاملات با رشد حدود ۵ درصدی به ۱۰۵٫۳ دلار برای هر بشکه رسید. این قیمت در گزارش به‌روزشده ساعت ۱۱:۱۱ به‌وقت جهانی ثبت شده است؛ بنابراین عدد قیمت ثبت‌شده در همان مقطع است، نه نرخ لحظه‌ای فعلی بازار.

دو فشار جداگانه در این جهش مطرح‌اند: ناامنی کشتیرانی در خلیج فارس و تنگه هرمز، و احتمال کاهش تولید نفت در خلیج مکزیک بر اثر توفان ایسایاس. نسبت‌دادن تمام این حرکت قیمت فقط به بحران ایران و آمریکا تصویر دقیقی از بازار نمی‌دهد.

ریسک هرمز دوباره در قیمت نفت

روز چهارشنبه مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد نفتکشی در آب‌های شمال قطر با چند پرتابه هدف قرار گرفته است. گزارش‌های اولیه از تلفات خبر داده‌اند، اما عامل حمله، نام کشتی و تعداد دقیق قربانیان در اطلاعات آن هنگام روشن نبود. این حادثه در ادامه حملات هفته اخیر به کشتی‌های تجاری رخ داده است.

هم‌زمان گزارش‌هایی منتشر شده که کاخ سفید از پنتاگون خواسته گزینه‌های احتمالی عملیات علیه ایران را بررسی کند. بررسی گزینه عملیاتی با صدور دستور حمله تفاوت دارد و تا این لحظه نباید آن را نشانه قطعی آغاز حمله تازه معرفی کرد. افزایش هزینه بیمه و ریسک حمل‌ونقل نیز با تغییر واقعی مقدار نفت صادراتی یکسان نیست.

عامل مستقل دیگر؛ توفان در سواحل آمریکا

توفان ایسایاس فعالیت تولیدکنندگان نفت آمریکا در خلیج مکزیک را تحت فشار قرار داده و شرکت‌هایی از جمله شل و شورون از آغاز توقف بخشی از عملیات خود خبر داده‌اند. مقدار نفتی که واقعاً از عرضه خارج خواهد شد، به شدت توفان، مدت تعطیلی و زمان راه‌اندازی دوباره تأسیسات بستگی دارد.

ترکیب احتمال اختلال عرضه آمریکا با نااطمینانی عبور محموله‌ها از خلیج فارس، حساسیت بازار به خبرهای امنیتی و هواشناسی را بیشتر کرده است. اما این هم‌زمانی اثبات نمی‌کند سهم هر عامل از رشد ۵ درصدی قیمت چقدر بوده است.

پیامد احتمالی برای ایران و خریداران انرژی

رشد قیمت شاخص برنت لزوماً به معنی افزایش قطعی درآمد نفتی ایران نیست. میزان صادرات قابل‌انجام، تخفیف‌های فروش، هزینه بیمه و کرایه و روش تسویه در نتیجه نهایی مؤثرند. همچنین بهای خرید واقعی نفتکش‌ها و پالایشگران با نرخ روی تابلوی برنت تفاوت دارد.

برای ارزیابی ادامه این افزایش باید سه داده رصد شود: گزارش رسمی نهایی حادثه نفتکش شمال قطر، میزان عبور قابل‌سنجش نفتکش‌ها از هرمز و حجم تولید تعطیل‌شده در خلیج مکزیک. تا انتشار این داده‌ها، پیش‌بینی صعود قطعی قیمت از شواهد فراتر می‌رود.

برای پیگیری پیشینه تحولات و ارتباط رویدادهای دریایی با روند کلی بحران، پرونده پوشش جنگ ایران در رونما در دسترس است.