تقاضای جهانی نفت امسال ۲.۶ میلیون بشکه در روز کم می‌شود، اما ذخایر هنوز ۵۰۹ میلیون بشکه زیر سطح پیش از جنگ است

آژانس بین‌المللی انرژی در گزارش ۲۲ مهر ۱۴۰۵ (۱۴ اکتبر ۲۰۲۶) پیش‌بینی کرد مصرف جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ نسبت به سال قبل ۲.۶ میلیون بشکه در روز کاهش یابد و به ۱۰۲.۴ میلیون بشکه برسد. عرضه در سپتامبر ۲.۵ میلیون بشکه در روز بالا رفت، اما ذخایر جهانی همچنان ۵۰۹ میلیون بشکه کمتر از سطح پایان فوریه است و قیمت نفت دریای شمال در همان ماه به ۱۱۶.۸۹ دلار رسید.

تقاضا: افتی که یک‌چهارم آن به گازوئیل برمی‌گردد

گزارش افت مصرف را به جنگ ایران، کمبود فرآورده‌ها، گرانی سوخت و چشم‌انداز اقتصادی ضعیف‌تر نسبت می‌دهد. بر اساس آن، تقاضا در فصل دوم ۲۰۲۶ حدود ۵ میلیون بشکه در روز و در فصل سوم ۳.۷ میلیون بشکه در روز از سال قبل کمتر بوده است. برای ۲۰۲۷ هم فقط «بازگشت بخشی» به اندازه‌ی ۲ میلیون بشکه در روز پیش‌بینی شده که مصرف را همچنان ۶۲۰ هزار بشکه (۰.۶ درصد) زیر سطح ۲۰۲۵ نگه می‌دارد.

گازوئیل یک‌چهارم این افت را به خود اختصاص می‌دهد. تحویل گازوئیل در فصل دوم ۲۰۲۶ نسبت به سال قبل ۱.۱ میلیون بشکه در روز کم شد و به ۲۸.۵ میلیون رسید؛ در فصل سوم افت ۷۵۰ هزار بشکه در روز بود و تحویل به ۲۸.۷ میلیون بشکه رسید.

عرضه برگشت، اما انبارها خالی‌تر شدند

عرضه‌ی جهانی در سپتامبر به ۱۰۲.۳ میلیون بشکه در روز رسید. تولید اوپک‌پلاس به‌رهبری عربستان ۲.۱ میلیون بشکه در روز بالا رفت و کشورهای خارج از اوپک‌پلاس هم با کمک امارات افزایش داشتند. صادرات نفت خام تولیدکنندگان خلیج فارس ۴.۴ میلیون بشکه در روز بیشتر شد و به ۱۳.۹ میلیون رسید، یعنی بیش از ۷۵ درصد سطح پیش از جنگ. صادرات از مسیرهای جایگزین هرمز، از جمله خط لوله‌ی شرق–غرب عربستان، ۹۷۰ هزار بشکه در روز بالا رفت و به ۵.۶ میلیون رسید.

با این همه، ذخایر پر نشده‌اند. موجودی مشاهده‌شده‌ی جهان در سپتامبر ۱۰ میلیون بشکه کم شد: ذخایر خشکی ۱۱۳ میلیون بشکه کاهش یافت و نفت روی آب ۱۰۳ میلیون بشکه بیشتر شد. ذخایر نفت خام کشورهای غیر عضو OECD ۷۶ میلیون بشکه افت کرد که ۷۸ درصد آن به چین برمی‌گردد. به نوشته‌ی گزارش، ذخایر خشکی در پایین‌ترین سطح دست‌کم از ۲۰۱۶ قرار دارند.

قیمت‌ها: نفت و گازوئیل هر دو بالا

قیمت نفت دریای شمال در سپتامبر نسبت به اوت ۲۶.۱۷ دلار بالا رفت و به ۱۱۶.۸۹ دلار برای هر بشکه رسید؛ گزارش می‌گوید هنگام نگارش حدود ۱۳۴ دلار معامله می‌شد. قراردادهای آتی برنت از ابتدای سپتامبر ۱۳ درصد گران شد و به حدود ۱۰۷ دلار رسید. گازوئیل در نیمه‌ی سپتامبر در سنگاپور بالای ۲۰۰ دلار و در اروپا و آمریکا حدود ۲۲۰ دلار در هر بشکه بود؛ سطحی که گزارش «بالاترین قیمت تاریخی» می‌خواند. حاشیه‌ی سود گازوئیل در اروپا از ۱۰۰ دلار به نزدیک ۶۰ دلار تا اوایل اکتبر کاهش یافت.

گزارش بازگشت عرضه را «شکننده» می‌نامد. بمباران ۱۱ سپتامبر خط لوله‌ی شرق–غرب عربستان از عوامل قیمتی نام برده شده و پیش‌بینی نیمه‌ی دوم ۲۰۲۶ به‌دلیل نگرانی امنیتی از افزایش حمله‌های حوثی‌ها در اکتبر تقریباً بدون تغییر مانده است. این مقایسه‌ها گزارش یک‌ماهه‌اند؛ آژانس درباره‌ی ماه‌های بعد پیش‌بینی قطعی نمی‌دهد.