برنت با افت ۰.۸ درصدی در ۱۱۵.۸۱ دلار بسته شد؛ ریسک ایران همچنان در قیمت نفت

معاملات نفت در روز دوشنبه ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ با عقب‌نشینی قیمت‌ها پایان یافت، اما بهای شاخص‌ها همچنان نزدیک بالاترین سطوح چند ماه اخیر باقی ماند. نفت برنت تحویل دسامبر با افت ۰.۸ درصدی در ۱۱۵.۸۱ دلار برای هر بشکه تسویه شد و نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت نیز با کاهش ۱.۵ درصدی به ۱۰۱.۷۶ دلار رسید. انتشار رقم نهایی برنت در ساعت ۲۲:۳۷ دوشنبه به وقت تهران، این خبر را در محدوده سه‌ساعته رصد رونما قرار می‌دهد.

افت دوشنبه پس از سه جلسه افزایش متوالی رخ داد و، بر پایه داده‌های بازار، بزرگ‌ترین کاهش روزانه برنت از ۱۳ اکتبر بود. برنت روز جمعه در ۱۱۶.۷۲ دلار بسته شده و طی هفته گذشته بیش از ۶ درصد رشد کرده بود؛ بنابراین قیمت پایانی دوشنبه ۹۱ سنت پایین‌تر از تسویه جمعه قرار گرفت. با وجود این اصلاح، سطح ۱۱۵ دلار نشان می‌دهد بخش مهمی از رشد اخیر هنوز در بازار باقی مانده است.

چرا تحولات ایران در قیمت نفت دیده می‌شود؟

گزارش‌های بازار می‌گویند معامله‌گران در آغاز هفته دو نیروی متضاد را وزن کردند: از یک سو تلاش‌های دیپلماتیک برای کاهش تنش میان ایران و آمریکا و از سوی دیگر خطر اختلال تازه در عرضه یا حمل‌ونقل انرژی در خاورمیانه. همین ترکیب باعث شد نفت از اوج روزهای اخیر عقب بنشیند، بدون آن‌که حق‌بیمه ژئوپلیتیکی از قیمت حذف شود.

تنگه هرمز همچنان حلقه اصلی این محاسبه است. وال‌استریت ژورنال با استناد به داده‌های کشتیرانی گزارش داد متوسط عبور نفت از این مسیر در هفت روز اخیر به ۱۲.۶۵ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ رقمی که حدود ۲۶ درصد کمتر از سطح پیش از جنگ برآورد شده است. این داده نشان می‌دهد جریان فیزیکی نفت نسبت به دوره‌های اوج اختلال بهتر شده، اما هنوز به شرایط عادی بازنگشته است.

در همین گزارش، گلدمن ساکس برآورد کرده حدود ۲۷ دلار از قیمت هر بشکه برنت به نااطمینانی ژئوپلیتیکی مربوط است و ارزش بنیادی آن بر پایه عرضه و تقاضا را نزدیک ۸۵ دلار می‌داند. این فقط برآورد یک مؤسسه مالی است و نه قیمت قطعی بازار؛ با این حال فاصله بزرگ میان دو عدد توضیح می‌دهد چرا هر خبر درباره مذاکرات، حمله به زیرساخت انرژی یا امنیت کشتیرانی می‌تواند نوسان سریع ایجاد کند.

اثر احتمالی برای اقتصاد ایران

برای ایران، بالا ماندن شاخص برنت به‌تنهایی معادل افزایش قطعی درآمد نفتی نیست. حجم صادرات قابل تحقق، تخفیف فروش، هزینه بیمه و حمل، محدودیت‌های پرداخت و دسترسی به مسیرهای دریایی تعیین می‌کنند چه مقدار از قیمت جهانی واقعاً به درآمد تبدیل شود. از این رو، افزایش قیمت اسمی می‌تواند هم‌زمان با کاهش حجم فروش یا رشد هزینه انتقال رخ دهد.

از سوی دیگر، نفت بالای ۱۰۰ دلار می‌تواند هزینه انرژی، حمل‌ونقل و کالاهای وارداتی را در اقتصاد جهانی بالا نگه دارد. برای اقتصاد ایران که با محدودیت ارزی و تورم روبه‌رو است، تداوم این وضعیت از مسیر قیمت واردات و هزینه لجستیک نیز اهمیت دارد. جهت نهایی اثر به ترکیب قیمت، مقدار صادرات و هزینه مبادله وابسته است و از رقم برنت به‌تنهایی نمی‌توان درباره درآمد خالص کشور نتیجه‌گیری کرد.

بازار چه چیزهایی را دنبال می‌کند؟

در معاملات بعدی، چهار متغیر مهم‌اند: نتیجه تلاش‌های دیپلماتیک مرتبط با ایران، حجم واقعی عبور نفتکش‌ها از هرمز، هزینه کرایه و بیمه کشتی‌ها و هر اختلال تازه در زیرساخت‌های انرژی منطقه. ثبات عبور و کاهش تنش می‌تواند بخشی از حق‌بیمه ریسک را کم کند؛ در مقابل، حمله تازه یا کاهش جریان فیزیکی احتمالاً دوباره قیمت‌ها را بالا می‌برد. رقم ۱۱۵.۸۱ دلار فعلاً نشان‌دهنده بازاری است که کمی اصلاح کرده، اما هنوز ریسک ایران و خاورمیانه را جدی قیمت‌گذاری می‌کند.