آمریکا می‌گوید ۱٫۵ میلیارد بشکه نفت خلیج فارس را از هرمز گذرانده؛ برنت اما هنوز بالای ۱۱۴ دلار است

فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) روز یکشنبه ۳ آبان ۱۴۰۵ (۲۵ اکتبر ۲۰۲۶) اعلام کرد با پشتیبانی نیروهای آمریکایی، از ژوئن بیش از ۱٫۵ میلیارد بشکه نفت کشورهای خلیج فارس صادر شده و بیش از ۳ هزار کشتی تجاری از تنگه هرمز گذشته‌اند. با این حال قیمت نفت برنت همچنان حدود ۱۱۴ تا ۱۱۵ دلار برای هر بشکه است؛ یعنی حدود ۴۲ دلار بالاتر از قیمت بسته‌شدن ۲۷ فوریه، یک روز پیش از آغاز جنگ.

سنتکام دقیقاً چه گفت؟

بر اساس گزارش الجزیره از بیانیه‌ی سنتکام، بیش از ۹۵ درصد کشتی‌هایی که در ماه‌های اخیر از این گذرگاه عبور کرده‌اند، با وجود تهدیدهای ایران بی‌خطر گذشته‌اند. سنتکام این را نشانه‌ی آن دانسته که «آمریکا و شرکای منطقه‌ای» بر این آبراه بین‌المللی کنترل دارند. دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، هم‌زمان با بازدید از منطقه گفت مسیرهای اصلی عبور از مین ایرانی پاک است و نیروهای مین‌روب این کار را ممکن کرده‌اند.

متن بیانیه‌ی سنتکام در صفحه‌ی گزارش الجزیره پیوند نشده و رونما به متن اصلی دسترسی نداشته است. بنابراین عددهای ۱٫۵ میلیارد بشکه، ۳ هزار کشتی و ۹۵ درصد، ادعای رسمی ارتش آمریکا به نقل از یک رسانه است، نه داده‌ی مستقل.

داده‌ی مستقل چه می‌گوید؟

کپلر، شرکت تحلیل بازار، می‌گوید دست‌کم ۱۶٫۵ میلیون بشکه در روز در سپتامبر از منطقه خارج شد که با میانگین پیش از جنگ برابر است، بدون احتساب ایران. تحلیلگران بازگشت صادرات را به انتقال نفت میان کشتی‌ها در دریا، اسکورت نظامی آمریکا و استفاده‌ی بیشتر از خطوط لوله نسبت می‌دهند. این رقم با ادعای سنتکام هم‌جهت است، اما ایران را شامل نمی‌شود و بازار برای همین بخش از عرضه هنوز ابهام دارد.

چرا قیمت با صادرات «عادی‌شده» نمی‌خواند؟

اگر حجم صادرات به سطح پیش از جنگ برگشته، قیمت هنوز آن را نشان نمی‌دهد. جدول زیر برنت را در چهار نقطه‌ی مقایسه، با داده‌ی یک منبع و یک ساعت ثبت، نشان می‌دهد.

الجزیره قیمت برنت را روز یکشنبه حدود ۱۱۴٫۵۰ دلار نوشته و آن را حدود ۲ درصد پایین‌تر از اوج نزدیک به شش‌ماهه‌ی هفته‌ی گذشته دانسته است. محاسبه‌ی رونما: نسبت ۱۱۴٫۵۰ به ۷۲٫۴۸ دلار، یعنی بسته‌شدن ۲۷ فوریه، افزایشی حدود ۵۸ درصدی است. دو رقم از دو منبع و دو لحظه‌اند و تفاوت جزئی میان ۱۱۴٫۵۰ و ۱۱۵٫۴۱ ناشی از ساعت ثبت است.

چه چیزی روشن نیست؟

روشن نیست چرا بازار با بازگشت صادرات خلیج فارس به حجم پیش از جنگ هنوز قیمتی چنین بالا می‌دهد. توضیح‌های محتمل شامل هزینه‌ی بیمه و حمل، حذف عرضه‌ی ایران و ریسک حمله است، اما منابع در دسترس رونما سهم هرکدام را نمی‌دهند و پاسخ مستندی برای این پرسش منتشر نشده است. به‌علاوه، مقایسه‌ی «میانگین پیش از جنگ» با ماه سپتامبر یک عدد ماهانه است و با ادعای شش‌ماهه‌ی سنتکام یکی نیست. نشانه‌ی بعدی، گزارش‌های تازه‌ی کپلر و سازمان‌های رصد دریایی و حرکت برنت در روزهای پیش رو است.