بانک مرکزی اروپا نرخ بهره را ثابت نگه داشت و لاگارد اعلام کرد فوریه کنار می‌رود

بانک مرکزی اروپا روز پنجشنبه ۷ آبان ۱۴۰۵ (۲۹ اکتبر ۲۰۲۶) نرخ سپرده‌ی کلیدی را بدون تغییر روی ۲٫۵ درصد نگه داشت. هم‌زمان کریستین لاگارد اعلام کرد در ۷ فوریه‌ی ۲۰۲۷ از ریاست این بانک کنار می‌رود؛ حدود نه ماه پیش از پایان دوره‌ی هشت‌ساله‌اش. بانک دلیل کناره‌گیری را اعلام نکرده است. تورم منطقه‌ی یورو در سپتامبر ۳٫۸ درصد بود، یعنی نزدیک دو برابر هدف ۲ درصدی بانک.

تصمیم نرخ: مکث بعد از دو افزایش

شورای حاکمان بانک مرکزی اروپا پس از دو افزایش نرخ در سال جاری، که آخرینش در سپتامبر بود، این بار نرخ‌ها را تغییر نداد. بیانیه‌ی بانک می‌گوید قیمت انرژی همچنان در حال افزایش است و ریسک‌های صعودی برای تورم و ریسک‌های نزولی برای رشد را بیشتر می‌کند. بانک همچنین تأکید کرده که خود را به مسیر مشخصی برای نرخ‌ها متعهد نمی‌کند.

بیانیه تورم زمینه‌ای را «تا اینجا تقریباً پایدار» توصیف کرده و می‌گوید دستمزدها فعلاً واکنش محسوسی نشان نمی‌دهند. به نوشته‌ی بیانیه، شوک انرژی احتمالاً تورم را بالا و رشد را پایین می‌برد و شرایط تأمین مالی از آخرین نشست شورا سخت‌تر شده است. این گزارش بر پایه‌ی گزارش رسانه‌ای از متن بیانیه است و متن رسمی بانک مرکزی اروپا در این بررسی در دسترس نبود.

کناره‌گیری لاگارد و رقابت برای جانشینی

لاگارد، که از نوامبر ۲۰۱۹ رئیس بانک مرکزی اروپاست، موضوع را به شورای حاکمان و آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا، اطلاع داده است. کوستا گفته روند انتصاب جانشین «همین امروز» آغاز می‌شود و بدون تأخیر ادامه می‌یابد. طبق قواعد اتحادیه‌ی اروپا، رئیس بانک با اکثریت واجد شرایط و بر پایه‌ی توصیه‌ی وزیران دارایی و پس از رایزنی با پارلمان اروپا و شورای حاکمان منصوب می‌شود.

پابلو هرناندس د کوس از اسپانیا و کلاس کنوت از هلند نامزدهای پیشتاز توصیف شده‌اند. دو کرسی دیگر هیئت اجرایی شش‌نفره، از جمله کرسی فیلیپ لین، اقتصاددان ارشد بانک، نیمه‌ی نخست سال آینده خالی می‌شود. زمان‌بندی خروج لاگارد را گزارش‌هایی از فوریه به انتخابات ریاست‌جمهوری فرانسه در آوریل ۲۰۲۷ ربط داده‌اند؛ بانک مرکزی اروپا در این باره چیزی نگفته است.

فشار بازار اوراق، به‌ویژه در فرانسه

بازده اوراق ده‌ساله‌ی فرانسه هفته‌ی گذشته برای نخستین بار از ۲۰۰۲ بالای ۵ درصد رفت و در روز تصمیم حدود ۵ درصد بود. مودیز رتبه‌ی فرانسه را Aa3 با چشم‌انداز منفی حفظ کرده است. بخش اقتصاد بانک ING برآورد می‌کند افزایش بازده اوراق از سپتامبر معادل یک افزایش ۲۵ واحد پایه‌ای در آلمان و نزدیک ۵۰ واحد پایه‌ای در فرانسه عمل کرده است. این برآورد تحلیل ING است، نه داده‌ی رسمی بانک مرکزی.

ترازنامه‌ی بانک همچنان کوچک می‌شود، چون سررسید اوراق خریداری‌شده دیگر بازسرمایه‌گذاری نمی‌شود. بیانیه یادآوری کرده که ابزار حفاظت از انتقال سیاست پولی (TPI) برای مقابله با نوسان‌های نابه‌سامان بازار در دسترس است.

چه چیزی هنوز روشن نیست

نحوه‌ی رأی‌گیری شورا و پیش‌بینی‌های کارکنان بانک در گزارش‌های بررسی‌شده نیامده است. مشخص هم نیست جانشین لاگارد تا چه زمانی تعیین می‌شود و آیا رسیدن به هدف ۲ درصدی تورم مسیر تازه‌ای می‌گیرد یا نه. گزارش‌ها قیمت بالای انرژی را، که به جنگ ایران ربط داده‌اند، عامل اصلی فشار بر تورم می‌دانند.