مجتبی خامنه‌ای به فرماندهان گفت در صورت حمله دوباره، پاسخ ایران محدود به جغرافیا نخواهد بود

دفتر مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، روز شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵ (۳۱ اکتبر ۲۰۲۶) اعلام کرد او با فرماندهان ارشد نظامی دیدار و «دستورهای راهبردی مهم» به آنان ابلاغ کرده است. بر پایه‌ی همین بیانیه، نیروهای مسلح باید با بازدارندگی حداکثری آماده باشند تا در صورت حمله‌ی دوباره، پاسخی فوری و مؤثر «بدون محدودیت جغرافیایی» بدهند. این پیام در حالی منتشر شد که میانجی‌های قطری در تهران رفت‌وآمد می‌کنند.

پیام رهبر چه می‌گوید و چه نمی‌گوید

بیانیه‌ی دفتر رهبر، فارغ از عبارت «بدون محدودیت جغرافیایی»، نشانی از هدف، زمان یا ابزار پاسخ نمی‌دهد و از «دستورهای راهبردی» فقط به همین حد یاد می‌کند. مجتبی خامنه‌ای از مارس ۲۰۲۶ و پس از کشته‌شدن پدرش، علی خامنه‌ای، در این جایگاه است و بنا بر گزارش الجزیره از آن زمان نه دیده شده و نه صدایش شنیده شده است؛ بنابراین پیام‌های او تنها از مسیر دفتر و رسانه‌های رسمی منتشر می‌شود. گزارش الجزیره می‌گوید مقام‌های ایران آماده‌اند «با قدرت» پاسخ بدهند، چون گزارش‌هایی از آماده‌سازی حمله‌ی تازه‌ی آمریکا و اسرائیل منتشر شده است.

واکنش نظامیان و دیپلمات‌ها

محمد اکرمی‌نیا در واکنش به تهدیدهای آمریکا گفت اگر رئیس‌جمهور آمریکا بار دیگر با «تهدید و طمع صهیونیست‌ها» در منطقه ماجراجویی کند، آتش جنگ بی‌تردید جغرافیای گسترده‌تری را فرا می‌گیرد. در دو گزارش الجزیره عنوان او یکسان نیامده؛ یکی او را سخنگوی ارتش و دیگری سخنگوی سپاه معرفی کرده است. عباس عراقچی، وزیر خارجه، نیز در شبکه‌ی ایکس به اظهارات فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، درباره‌ی هزینه‌ی ۱۰۰ میلیارد یورویی جنگ برای انرژی اروپا پاسخ داد: این رقم در برابر ضربه‌ای که نیروهای مسلح ایران بر آسیب‌زنندگان به مردم وارد می‌کنند، «هیچ» است.

میانجی‌گری و نامه‌ی معاون رئیس‌جمهور آمریکا

دیپلمات‌های ارشد قطر جمعه ۸ آبان در تهران گفت‌وگوهای گسترده‌ای داشتند و قرار است شنبه هم دیدارها ادامه یابد. به گزارش الجزیره، نامه‌ای از جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، خطاب به محسن رضایی، از مقام‌های ارشد امنیتی ایران، دریافت شده و رسانه‌های محلی دریافت آن را تأیید کرده‌اند. جزئیاتش روشن نیست؛ گمانه‌ها از تعهدهای هسته‌ای، بازرسی بین‌المللی و سرنوشت اورانیوم غنی‌شده حکایت دارد، اما این موارد از منبع رسمی تأیید نشده است. دونالد ترامپ هم گفته نامه درباره‌ی ورود تجهیزات پزشکی به ایران است و جزئیات بیشتری نداده است.

شروط ایران و ارزیابی روزنامه‌ی جمهوری اسلامی

به نوشته‌ی رسانه‌های ایرانی، تهران در ازای بازگشت به تفاهم‌نامه‌ی ژوئن، آماده است ظرف چند روز تنگه‌ی هرمز را بازگشایی کند. در کنار آن، لغو محاصره‌ی دریایی آمریکا، معافیت از تحریم‌های نفتی و آتش‌بس در درگیری‌های منطقه از جمله لبنان خواسته شده است. روزنامه‌ی جمهوری اسلامی در سرمقاله‌ای نوشت شانس توافق با واشنگتن «اندک» است و ممکن است پس از ۳ نوامبر جنگ درگیرد، اما پاسخ مثبت به مذاکره «ضروری» است: نباید پذیرفت که جنگ «سرنوشت اجتناب‌ناپذیر» ایران باشد.