اجاره‌بها در مهر ۳۳٫۴ درصد بیشتر از سال قبل شد، کمتر از نصف تورم عمومی

مرکز آمار ایران اعلام کرد تورم نقطه‌به‌نقطه اجاره مسکن در مهر ۱۴۰۵ به ۳۳٫۴ درصد رسیده است؛ یعنی شاخص اجاره نسبت به مهر ۱۴۰۴ حدود یک‌سوم بالا رفته. در همان ماه تورم عمومی ۸۸٫۷ درصد بود. اجاره همچنان کم‌شتاب‌ترین بخش سبد مصرفی گزارش شده، اما کندتر بالا رفتن شاخص به معنای ارزان شدن اجاره نیست.

سه عدد برای یک شاخص

گزارش مرکز آمار اجاره مسکن را با سه نرخ نشان می‌دهد و هر کدام چیز دیگری می‌گوید. نرخ ماهانه ۳٫۵ درصد است، یعنی شاخص اجاره در مهر نسبت به شهریور همین‌قدر بالا رفته و ۰٫۹ واحد درصد از رشد ماهانه شاخص عمومی (۴٫۴ درصد) عقب مانده است. نرخ نقطه‌به‌نقطه ۳۳٫۴ درصد مقایسه‌ی مهر امسال با مهر پارسال است. نرخ سالانه ۳۲٫۲ درصد میانگین ۱۲ ماه اخیر را با ۱۲ ماه قبل از آن می‌سنجد. در هر سه نرخ، اجاره زیر تورم عمومی مانده است.

اجاره در کنار بقیه‌ی سبد خانوار

فاصله‌ی اجاره با دیگر گروه‌ها بزرگ است. بر اساس ارقام مرکز آمار، تورم نقطه‌به‌نقطه دخانیات ۱۶۳٫۲ درصد، مبلمان و لوازم خانگی ۱۲۸٫۹ درصد، حمل‌ونقل ۱۲۸ درصد و ارتباطات ۱۲۷٫۷ درصد بوده است. خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها ۱۱۲٫۶ درصد را ثبت کرده‌اند؛ یعنی خانوار برای سبدی یکسان از خوراکی نسبت به مهر پارسال بیش از دو برابر هزینه می‌کند. آموزش با ۴۹٫۹ درصد و کل گروه مسکن و انرژی خانه با ۳۷٫۸ درصد، پایین‌تر از میانگین‌اند، ولی باز هم بالاتر از اجاره.

کندتر بالا رفتن، نه ارزان‌تر شدن

تورم مثبت اجاره یعنی شاخص همچنان بالا می‌رود؛ فقط سرعتش کمتر از قیمت‌های عمومی است. تصویر سطح کشور هم با تجربه‌ی هر مستأجر یکی نیست. روزنامه‌ی «تعادل» در گزارشی در ۷ مهر ۱۴۰۵ پنج فایل ۷۵ متری با قدمت ۱۵ سال و بیشتر را در نقاط مختلف تهران بررسی کرد و ودیعه‌ی آن‌ها را از ۱٫۲ تا ۲٫۹ میلیارد تومان یافت؛ در حالی که سقف وام ودیعه در تهران برای ۱۴۰۵ ۳۶۵ میلیون تومان است و در این پنج نمونه ۱۲٫۶ تا ۳۰٫۴ درصد ودیعه را پوشش می‌دهد. این پنج فایل نمونه‌ی آماری کشوری نیستند و شاخص مرکز آمار را رد یا تأیید نمی‌کنند؛ فقط نشان می‌دهند میانگین ملی و هزینه‌ی ورود به یک قرارداد تازه دو چیز متفاوت‌اند.

چه چیزی را باید دنبال کرد

تورم عمومی در مهر مسیر یکدستی نداشت. به نوشته‌ی رکنا، تورم نقطه‌به‌نقطه از ۸۹٫۸ درصد در شهریور به ۸۸٫۷ درصد کاهش یافت، اما تورم ماهانه از ۴٫۲ به ۴٫۴ درصد و تورم سالانه از ۷۳٫۶ به ۷۶٫۸ درصد بالا رفت. آمار آبان نشان می‌دهد اجاره‌ی ماهانه‌ی ۳٫۵ درصدی تکرار می‌شود یا شکاف با سبد عمومی کم می‌شود. برای تصویر کلی‌تر از دلار، بورس و تورم مهر، تحلیل ۳۶۰ رونما را ببینید.