ایران نیروی دریایی و هوایی بریتانیا را «تروریستی» و ام‌آی‌سیکس را «گروه متخاصم» اعلام کرد

وزارت خارجه ایران یکشنبه ۱۰ آبان ۱۴۰۵ (۱ نوامبر ۲۰۲۶) اعلام کرد نیروی دریایی سلطنتی و نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا را سازمان «تروریستی» و سرویس اطلاعات خارجی این کشور، ام‌آی‌سیکس، را «گروه متخاصم» می‌شناسد. تهران این اقدام را پاسخ متقابل به مشارکت لندن در جنگ علیه ایران و قرار دادن سپاه پاسداران زیر قانون تهدیدهای دولتی بریتانیا خوانده است. واکنش رسمی لندن در منابع بررسی‌شده یافت نشد.

موضع رسمی ایران چیست؟

وزارت خارجه ایران، به گزارش تسنیم و تایمز تهران، سیاست‌ها و اقدام‌های دولت بریتانیا علیه ایران را مغایر اصول منشور ملل متحد و حقوق بین‌الملل، به‌ویژه احترام به حاکمیت ملی و ممنوعیت اقدام‌های غیرقانونی علیه دیگر کشورها، خوانده است. در بیانیه آمده این اقدام‌ها شامل در اختیار گذاشتن پایگاه‌ها و امکانات نظامی و پشتیبانی لجستیکی در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و تصمیم ۲۲ تیر ۱۴۰۵ (۱۳ ژوئیه ۲۰۲۶) برای قرار دادن سپاه پاسداران زیر «قانون تهدیدهای دولتی ۲۰۲۶» بریتانیا است. وزارت خارجه تأکید کرده این اقدام‌ها طبق حقوق بین‌الملل و اصل «عمل متقابل» اتخاذ شده است.

زمینه در بریتانیا چیست؟

به نوشته روزنامه جویش کرونیکل، پس از تصمیم ژوئیه، وزیر کشور بریتانیا اعلام کرده بود حمایت از سپاه، از ابراز نظر مثبت تا کمک به آن، جرم است و تا ۱۴ سال زندان دارد. هندوستان تایمز هم، به نقل از رویترز، نوشته دو مرد پس از یک حادثه امنیتی در پایگاه آر‌ای‌اف فیرفورد در دادگاهی در لندن به اتهام نقض قانون امنیت ملی حاضر شده‌اند و دادستان گفته یکی از آنان کوشیده به عملیات اطلاعاتی ایران کمک کند؛ بیانیه ایران به این پرونده اشاره نکرده است. رونما پیش‌تر درباره پرونده فیرفورد نوشته و آنجا نسبت ایران را اثبات‌نشده دانسته است.

واکنش‌ها چه بوده است؟

در منابع بررسی‌شده، پاسخ رسمی دولت بریتانیا، موضع جریان‌های سیاسی ایران یا واکنش کشورهای ثالث به این تصمیم منتشر نشده بود. تایمز تهران این اقدام را نشانه آن می‌داند که ایران به اقدام‌های «متخاصمانه» از طریق چارچوب حقوقی و امنیتی خود پاسخ می‌دهد؛ این برداشت رسانه‌ای نزدیک به دولت است، نه ارزیابی مستقل.

چه چیزی هنوز روشن نیست؟

روشن نیست این فهرست‌ها چه پیامد عملی دارند: برای مثال، آیا ارتباط با این نهادها در ایران جرم‌انگاری شده یا اقدام دیگری علیه شهروندان و ناوهای بریتانیایی در نظر است. بیانیه‌ای که بررسی شد درباره سازوکار اجرا توضیحی نداده است. همچنین معلوم نیست لندن چه پاسخی خواهد داد.