از ۲۶٫۷ همت اوراق دولتی فقط ۵ همت فروش رفت و هیچ بانکی سفارش نداد

در بیست‌ویکمین حراج اوراق مالی اسلامی دولتی، که سه‌شنبه ۵ آبان ۱۴۰۵ (۲۷ اکتبر ۲۰۲۶) برگزار شد، دولت ۲۶٫۷۳ همت اوراق عرضه کرد و فقط ۵ همت آن فروش رفت؛ یعنی حدود ۱۸٫۷ درصد. طبق گزارش منتشرشده از نتایج، بانک‌ها و مؤسسات اعتباری غیربانکی سفارشی نفرستادند و کل فروش به خریداران بازار سرمایه و فقط در یک نماد، با بازده ۳۹٫۶ درصد، رسید.

چه چیزی عرضه شد و چه چیزی فروش رفت؟

طبق جدول اعلام حراج بانک مرکزی، پنج نماد «اراد۲۹۶»، «اراد۲۹۷»، «اراد۲۹۹»، «اراد۳۱۳» و «اراد۳۱۴» عرضه شد: به ترتیب ۰٫۲۵، ۵٫۸۴، ۶٫۹۵، ۰٫۰۵ و ۱۳٫۶۴ همت. جمع این پنج رقم ۲۶٫۷۳ همت می‌شود و با عدد گزارش نرخ روز می‌خواند. فروش فقط در اراد۲۹۹ ثبت شده که سررسیدش مهر ۱۴۰۶ است. اگر ۵ همت فروش‌رفته همه از همین نماد باشد، حدود ۷۲ درصد عرضه‌ی آن نماد جذب خریدار شده است. این درصد محاسبه‌ی رونماست و عدد رسمی نیست.

چهار نماد دیگر خریدار نداشتند. بزرگ‌ترین بخش عرضه، اراد۳۱۴ با ۱۳٫۶۴ همت، بی‌فروش ماند؛ در حراج بیستم (۲۸ مهر) همین نماد با بازده ۴۱٫۷ درصد ۱٫۰۱ همت فروخته بود.

مقایسه با حراج بیست‌ویکم سال قبل

بانک مرکزی نتیجه‌ی بیست‌ویکمین حراج سال ۱۴۰۴ را هم منتشر کرده است. در آن حراج، که ۶ آبان ۱۴۰۴ برگزار شد، پنج نماد با مجموع ۴۱٫۸ همت عرضه شد و ۲۹٫۰۱ همت فروش رفت. بانک‌ها و مؤسسات اعتباری غیربانکی ۸٫۱ همت از سفارش‌های پذیرفته‌شده را داشتند و بازده همه‌ی نمادها ۲۸٫۷۰ یا ۲۸٫۷۱ درصد بود.

این مقایسه اسمی است و دو حراج نمادها و سررسیدهای متفاوتی داشتند. تورم نقطه‌به‌نقطه‌ی مهر ۱۴۰۵ به گزارش مرکز آمار ۸۸٫۷ درصد بود؛ پس فروش تجمعی بالاتر امسال به معنای ظرفیت تأمین مالی بیشتر در قیمت ثابت نیست. جزئیات تورم را در تحلیل رونما ببینید.

نبود سفارش بانکی چه می‌گوید؟

در بازار بدهی ایران بانک‌ها و مؤسسات اعتباری غیربانکی از خریداران اصلی اوراق دولتی‌اند و بانک مرکزی سفارش آن‌ها را برای تصمیم‌گیری به وزارت اقتصاد می‌فرستد. وقتی این بخش سفارش نمی‌دهد، دولت برای فروش باید به خریداران بازار سرمایه تکیه کند. بازده ۳۹٫۶ درصدی اراد۲۹۹ هم از سقف ۲۴ درصدی دالان نرخ سود بین‌بانکی که در هفته‌ی منتهی به ۷ آبان گزارش شد بالاتر است، اما بازده تا سررسید یک اوراق با نرخ کوتاه‌مدت بین‌بانکی هم‌ارز نیست. دلیل نبود سفارش بانکی در منابع خوانده‌شده توضیح داده نشده است.

گزارش نرخ روز سقف انتشار اوراق در قانون بودجه ۱۴۰۵ را ۱۰۳۰ همت و سهم تحقق‌یافته را ۴۱٫۶ درصد نوشته است. رونما این سقف را از متن بودجه راستی‌آزمایی نکرده است. موضوع به آیین‌نامه‌ی اوراق تسویه هم گره می‌خورد؛ آن مسیر بدهی دولت به بانک‌ها را بدون عرضه‌ی عمومی تسویه می‌کند و جدا از این حراج‌هاست.