پیش‌نویس توافق غذایی بریتانیا و اتحادیه اروپا آماده شد؛ محافظه‌کاران و ریفورم مخالفند

بریتانیا و اتحادیه اروپا پیش‌نویس توافق بهداشتی و گیاه‌بهداشتی را برای حذف بخش بزرگی از بازرسی‌ها و گواهی‌های مرزی صادرات غذا آماده کرده‌اند. بر اساس گزارش بی‌بی‌سی، متن حدود ۲۰۰ صفحه‌ای میان کشورهای عضو اتحادیه توزیع شده و سفیران اروپایی چهارشنبه ۱۳ آبان (۴ نوامبر ۲۰۲۶) آن را بررسی می‌کنند؛ سران دو طرف قرار است ۲۹ آبان (۲۰ نوامبر) در بروکسل درباره‌اش تصمیم بگیرند.

پیش‌نویس چه چیزی را تغییر می‌دهد؟

بر اساس گزارش بی‌بی‌سی، اگر متن به همین شکل تصویب شود، صادرات سوسیس و همبرگر تازه، صدف و میگوی صیدشده در آب‌های بریتانیا و سیب‌زمینی بذری به اتحادیه از سر گرفته می‌شود. گواهی بهداشتی صادراتی ۲۰۰ پوندی و گواهی گیاه‌بهداشتی ۲۵ پوندی حذف می‌شود و هزینه بازرس، گواهی ارگانیک و برخی عوارض بندری و نمونه‌برداری نیز کاهش می‌یابد. گذرنامه حیوانات خانگی بریتانیا برای سفر به اروپا هم بازمی‌گردد.

روزنامه ایریش تایمز که متن پیش‌نویس بیانیه مشترک را دیده، می‌نویسد توافق نیاز به بازرسی گمرکی را برای «اکثریت قاطع» محصولات کشاورزی و غذایی میان دو طرف حذف می‌کند. همان گزارش از طرحی برای اجازه اقامت و کار تا سه سال برای جوانان دو طرف خبر می‌دهد، در حالی که موضوع شهریه دانشجویان اروپایی در دانشگاه‌های بریتانیا بعداً بررسی می‌شود. توافق به‌ویژه برای ایرلند شمالی اهمیت دارد، چون بازرسی کالاهای واردشده از بریتانیا در «مرز دریای ایرلند» را کاهش می‌دهد.

موضع دولت بریتانیا و حامیان

طبق گزارش بی‌بی‌سی، دولت بریتانیا می‌گوید این توافق در نهایت سالانه ۵٫۱ میلیارد پوند سود اقتصادی دارد. نخست‌وزیر در نشست سران کشورهای مشترک‌المنافع در آنتیگوا و باربودا گفته توافق با اتحادیه می‌تواند تا ۰٫۴ درصد به تولید ناخالص داخلی بیفزاید. دفتر کابینه به گفته نشریه گروسر درباره گمانه‌ها اظهارنظر نکرده است، اما منابع صنعت به این نشریه گفته‌اند وزیران توافق را «در وضعیت خوبی» می‌دانند. به گزارش فروت‌نت، بسیاری از خرده‌فروشان و کشاورزان از طرح پشتیبانی کرده‌اند.

مخالفان و منتقدان چه می‌گویند؟

کمی بادنوک، رهبر حزب محافظه‌کار، به بی‌بی‌سی گفت بریتانیا باید با اتحادیه «از نزدیک کار کند»، اما «همسویی پویا» خط قرمز است و کشور را «به عقب می‌برد». ریچارد تایس، سخنگوی تجاری ریفورم‌یوکی، گفت هرگونه همسویی با اروپا رقابت‌پذیری بریتانیا را تضعیف می‌کند و حاکمیت بر سیاست تجاری را به خطر می‌اندازد. ال پینکرتون، سخنگوی اروپایی لیبرال‌دموکرات‌ها، توافق را «وصله، نه راه‌حل» خواند و خواستار بازگشت به بازار واحد و اتحادیه گمرکی شد؛ مخالفتی از جنس دیگر.

بخش واردات محصولات تازه هم یک نگرانی صنفی دارد: کنسرسیوم محصولات تازه می‌گوید پذیرش رویکرد بازرسی اتحادیه ممکن است بیش از ۳۰۰ میلیون پوند در سال به هزینه واردکنندگان محصول از کشورهای غیراروپایی بیفزاید و تعداد بازرسی‌ها را بالا ببرد. این برآورد ادعای یک تشکل صنفی است و در گزارش‌های بررسی‌شده مستقلاً تأیید نشده است.

چه چیزی هنوز روشن نیست؟

متن کامل برای عموم منتشر نشده و بخشی از جزئیات، از جمله تعداد دقیق جوانان مشمول طرح تحرک، باید هنوز در سطح سیاسی نهایی شود. زمان اجرا هم محل اختلاف گزارش‌هاست: فروت‌نت هدف را اواسط ۲۰۲۷ نوشته، ایریش تایمز به نقل از یک دیپلمات اروپایی می‌گوید تغییرات حقوقی لازم تا بهار آینده کامل نمی‌شود و گروسر از احتمال تکمیل اجرا تا ۲۰۲۸ می‌نویسد. موضع رسمی تازه بروکسل پس از نشست سفیران چهارشنبه هنوز در منابع بررسی‌شده یافت نشد.