گوگل جست‌وجو را برای مدارسی که هوش مصنوعی را نمی‌خواهند خاموش می‌کند؛ پس از واکنش‌ها گفت می‌توان فقط Search را روشن کرد

گوگل چه اعلام کرد؟

گوگل روز سه‌شنبه ۳ نوامبر ۲۰۲۶ در پستی با عنوان «طراحی هوش مصنوعی مسئول برای یادگیری» رویکرد تازه‌اش برای مدارس را معرفی کرد. بر اساس این رویکرد، دسترسی به Gemini، Gemini Notebook، Gemini در Classroom و Google Search برای حساب‌های دانش‌آموزی K-12 «کاملاً خاموش» خواهد بود تا زمانی که مدیران مدرسه صریحاً آن‌ها را روشن کنند. تا پیش از این، محصولات Gemini به‌صورت پیش‌فرض برای مدارسی که از Google Classroom استفاده می‌کردند فعال بود؛ گوگل در ماه اوت Gemini را برای بسیاری از دانش‌آموزان کلاس‌های K-12 روشن کرده بود و این اقدام با انتقاد معلمان، کارشناسان رشد کودک و والدین روبه‌رو شد.

در گفت‌وگو با نیویورک‌تایمز، کریس فیلیپس، معاون گوگل در آموزش، گفت «جست‌وجو و هوش مصنوعی عمیقاً درهم‌تنیده‌اند» و مدرسه‌ای که هوش مصنوعی را فعال نکند، دانش‌آموزانش به Search دسترسی نخواهند داشت و پیامی از سوی مدرسه خواهند دید که می‌گوید در دسترس نیست. به نوشته‌ی The Verge این پوشش گوگل Classroom را بیش از ۱۵۰ میلیون معلم و دانش‌آموز در جهان به کار می‌برند.

واکنش‌ها و توضیح بعدی گوگل

واکنش‌ها سریع بود. برنی سندرز، سناتور آمریکایی، این اقدام را «اخاذی» نامید و زهران ممدانی، شهردار نیویورک، گفت هیچ شرکتی نباید حق داشته باشد نحوه‌ی آموزش کودکان را دیکته کند. روهیت چوپرا، مقام ایالت کالیفرنیا، نوشت شرکت‌های بزرگ فناوری نباید بتوانند مدارس را «تحت فشار» بگذارند. در بعدازظهر همان روز گوگل در شبکه‌ی X اعلام کرد مدارس «کنترل دارند» و می‌توانند هر سرویس را جداگانه روشن کنند؛ یعنی Search بدون Gemini هم قابل فعال‌سازی است. اما به نوشته‌ی NBC News، حتی در این حالت Search بدون برخی قابلیت‌های هوش مصنوعی مانند خلاصه‌های تولیدشده با AI عرضه نمی‌شود.

Guided Learning چیست؟

گوگل می‌گوید برای مدارسی که هوش مصنوعی را فعال کنند، دو گزینه وجود دارد: هوش مصنوعی استاندارد مبتنی بر Gemini، و نسخه‌ی تازه‌ی «Guided Learning» که در Classroom و Search موجود است و قرار است به‌جای دادن جواب مستقیم، مثل معلم خصوصی دانش‌آموز را گام‌به‌گام راهنمایی کند. AI Mode و AI Overviews هم به‌روزرسانی می‌شوند تا مسائل را مرحله‌به‌مرحله حل کنند و جواب سریع تکلیف را ندهند. گوگل می‌گوید همچنین تلاش دانش‌آموز برای گرفتن مستقیم پاسخ تکلیف را تشخیص خواهد داد. آزمایش این قابلیت در برخی مدارس آمریکا از همین ماه شروع می‌شود. Ars Technica یادآوری می‌کند گوگل خودش می‌پذیرد همه‌ی محصولات هوش مصنوعی مولد «ممکن است اشتباه کنند» و بنابراین کشاندن چت‌بات به حل تکلیف دشوار نخواهد بود.

آنچه باید بدانیم

۱. چه چیزی واقعاً تغییر کرده؟

دو چیز: پیش‌فرض از «هوش مصنوعی روشن» به «خاموش» برگشته، و گوگل مرز مشخصی کشیده که Search را هم جزو بسته‌ی هوش مصنوعی حساب می‌کند. بعد از واکنش‌ها، مدیران می‌توانند Search را جدا روشن کنند، ولی همان Search قابلیت‌های هوش مصنوعی دارد.

۲. چرا مهم است؟

گوگل در آموزش جایگاه بسیار بزرگی دارد؛ NBC به گزارشی از ۲۰۲۳ اشاره می‌کند که نزدیک دو سوم تکالیف از محصولی از گوگل استفاده می‌کند و بیشتر Chromebookها را مدارس برای دانش‌آموزان می‌خرند. وقتی ابزار جست‌وجو و هوش مصنوعی در یک بسته باشند، تصمیم مدرسه‌ی کوچک برای «نه» گفتن هزینه پیدا می‌کند.

۳. چه چیزی کمتر گفته شده؟

سرخط‌ها عمدتاً روی «خاموش شدن Search» بود، اما توضیح بعدی گوگل ماجرا را تغییر می‌دهد: مدرسه می‌تواند Search را بدون Gemini روشن کند. مشکل باقی‌مانده این است که نسخه‌ی بدون هوش مصنوعی از Search برای مدارس ساخته نشده؛ Ars Technica می‌نویسد گوگل می‌توانست چنین نسخه‌ای بسازد اما نمی‌سازد. بنابراین پرسش از «دسترسی» به «چه نوع Search» منتقل شده است. جایگزین‌هایی مانند DuckDuckGo که خاموش کردن هوش مصنوعی را ممکن می‌کنند نیز در همان منبع نام برده شده‌اند.

۴. برای کاربران ایرانی چه معنایی دارد؟

این سیاست برای مدارس K-12 در آمریکا و کشورهایی اعلام شده که از محصولات آموزشی گوگل استفاده می‌کنند؛ منابع خبر درباره‌ی ایران یا برنامه‌ی آموزشی ایران چیزی نگفته‌اند، پس پیامد مستقیمی برای کاربران ایرانی مستند نیست.

۵. چه چیزهایی هنوز مشخص نیست؟

زمان دقیق اجرای تغییر («ماه‌های آینده» به گفته‌ی Ars)، اینکه کدام قابلیت‌های هوش مصنوعی در Search مدارس غیرقابل خاموش‌اند، اینکه Guided Learning واقعاً شتاب‌گیری تقلب را کم می‌کند یا نه، و اینکه مدارس خارج از آمریکا چه شرایطی خواهند داشت. گوگل در پاسخ‌های عمومی‌اش به این موارد نپرداخته است.

جمع‌بندی

گوگل پس از انتقاد گسترده عقب‌نشینی نسبی کرد: Search را می‌توان جدا روشن کرد، اما هوش مصنوعی هنوز در دل Search مانده است. بحث اصلی اکنون این است که مدارس بتوانند ابزار جست‌وجو را بدون هوش مصنوعی داشته باشند یا نه. درباره‌ی ادعاهای دیگر در رقابت هوش مصنوعی و جست‌وجو، گزارش رونما درباره‌ی جست‌وجوی ChatGPT و درباره‌ی مدل‌های جهان گوگل، خبر Genie 4 را بخوانید.