رهبر سبزهای نیوزیلند از حزب «فرصت» خواست موضع ائتلافی‌اش را روشن کند؛ تشکیل دولت در انتظار آرای ویژه

یکشنبه ۸ نوامبر ۲۰۲۶، یک روز پس از انتخابات پارلمانی نیوزیلند، کلویی سواربریک، از رهبران حزب سبز، از حزب تازه‌وارد «فرصت» (Opportunity) خواست برای تشکیل دولت آینده روشن کند از کدام جریان سیاسی حمایت خواهد کرد. سواربریک در گفت‌وگوی امروز با برنامه سیاسی شبکه تلویزیونی 1News گفت از نگاه او جریان چپ هنوز راهی برای رسیدن به قدرت دارد، اما تحقق این احتمال به تصمیم حزب فرصت و نتیجه شمارش آرای ویژه بستگی خواهد داشت. این موضع‌گیری، تحول امروزِ مذاکرات پس از انتخابات است؛ نه اعلام نتیجه تازه رأی‌گیری دیروز.

درخواست امروز سواربریک از حزب فرصت چیست؟

سواربریک ضمن استقبال از راه‌یافتن حزب فرصت به پارلمان، تأکید کرد که این حزب دیگر نمی‌تواند نسبت به دو سوی رقابت سیاسی موضع مبهم داشته باشد. به گفته او، چنانچه حزب فرصت به سمت جریان‌هایی با همسویی بیشتر در سیاست‌ها و ارزش‌های اعلام‌شده حرکت کند، امکان تشکیل دولتی با مشارکت جریان چپ وجود خواهد داشت. این سخنان بیانگر خواسته و ارزیابی رهبر حزب سبز است؛ به معنای توافق رسمی یا پیوستن حزب فرصت به ائتلاف چپ نیست.

سواربریک همچنین گفت ترکیب نهایی کرسی‌ها پس از شمارش «آرای ویژه» می‌تواند تغییر کند. در نیوزیلند این آرا، از جمله برخی آرای خارج از کشور و آرایی که نیازمند بررسی جداگانه‌اند، پس از شمارش اولیه نهایی می‌شوند. بنابراین هر عددی که پیش از اعلام نتایج رسمی منتشر می‌شود، مبنای قطعی تقسیم قدرت نیست.

واکنش جریان راست؛ احتمال دولت فعلی هنوز کنار نرفته است

در همان برنامه، سایمون براون، مسئول کارزار حزب ملی، گفت این حزب همچنان به تشکیل دولت همراه با شرکای فعلی ائتلاف خود امیدوار است. او در عین حال پذیرفت اگر آرایش کرسی‌ها تغییر کند، احتمال بن‌بست پارلمانی مطرح می‌شود. از نگاه او، برگزاری دوباره انتخابات گزینه مطلوبی برای رأی‌دهندگان نیست؛ با این حال درباره وقوع چنین سناریویی تصمیمی اعلام نشده است.

شین جونز، معاون رهبر حزب «نیوزیلند اول»، نیز گفت نتیجه آرای ویژه هنوز قطعی نیست. او همکاری با جریان چپ را رد کرد، اما درباره رابطه با حزب فرصت موضع قطعی مشابهی نگرفت. این تفاوت در موضع‌گیری‌ها نشان می‌دهد رایزنی‌های آینده الزاماً از الگوی پیش‌بینی‌شده در شب انتخابات پیروی نخواهند کرد.

چرا حزب فرصت به بازیگر مهمی تبدیل شده است؟

انتخابات سراسری شنبه ۷ نوامبر در نیوزیلند برگزار شد. بر اساس گزارش‌های روز انتخابات و تحلیل‌های صبح یکشنبه، رقابت میان حزب ملی به رهبری کریستوفر لوکسون و حزب کارگر به رهبری کریس هیپکینز نزدیک بود. حزب فرصت به رهبری کیولای وونگ، با عبور از آستانه ورود به پارلمان در شمارش اولیه، به یکی از بازیگران مهم مذاکرات احتمالی تبدیل شده است.

اما «تعیین‌کننده بودن» حزب فرصت هنوز نتیجه‌ای قطعی نیست. اگر شمارش نهایی آرای ویژه، کرسی‌های کافی را برای ائتلاف کنونی فراهم کند، ممکن است این ائتلاف بدون اتکا به حزب فرصت ادامه یابد. اگر چنین اکثریتی شکل نگیرد، حمایت حزب تازه‌وارد یا توافق‌های پارلمانی دیگر اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد. افزون بر شمار کرسی‌ها، اختلاف برنامه‌های حزبی و شروط مذاکرات نیز برای تشکیل دولت اهمیت دارد.

چه زمانی تصویر روشن‌تر می‌شود؟

طبق جدول زمانی اعلام‌شده در گزارش‌های انتخاباتی، نتیجه نهایی شمارش برای ۲۷ نوامبر پیش‌بینی شده است. تا آن زمان، اظهارنظر درباره اینکه کدام حزب قطعاً دولت را تشکیل خواهد داد زودهنگام است. گزارش روز یکشنبه نیوزیلند هرالد نیز تأکید می‌کند که لوکسون و هیپکینز هر دو برای مشخص‌شدن نتیجه نهایی و روند تشکیل ائتلاف به زمان بیشتری نیاز دارند.

لوکسون از وجود مسیری برای تشکیل دولت سخن گفته است، در حالی که طرف مقابل به تغییر احتمالی موازنه پس از آرای ویژه اشاره دارد. این‌ها مواضع سیاسی بازیگران رقابت‌اند و نباید با تصمیم نهایی نهاد انتخاباتی یا توافق رسمی احزاب یکسان تلقی شوند.

آنچه فعلاً قطعی نیست

• واقعیت تازه امروز: سواربریک خواسته است حزب فرصت موضع ائتلافی خود را روشن کند.
• موضع احزاب: حزب ملی به ادامه دولت با شرکای کنونی امیدوار است؛ بخشی از جریان چپ نیز امکان ائتلاف متفاوت را مطرح می‌کند.
• نامعلوم: ترکیب نهایی کرسی‌ها پس از شمارش آرای ویژه، انتخاب رسمی حزب فرصت و جزئیات هر توافق احتمالی.
• پیامد مشروط: اگر هیچ ترکیبی از احزاب نتواند حمایت پارلمانی لازم را جلب کند، بن‌بست سیاسی ممکن است ادامه یابد؛ برگزاری انتخابات مجدد در این مرحله تصمیم گرفته نشده است.

این خبر، تحول سیاسی روز یکشنبه ۸ نوامبر درباره موضع‌گیری احزاب پس از انتخابات است. نتایج اولیه انتخابات مربوط به شنبه ۷ نوامبر بوده و جداگانه پیش‌تر در رونما گزارش شده است. تا زمان اعلام نتیجه قطعی، هیچ حزب یا ائتلافی را نمی‌توان برنده قطعی فرایند تشکیل دولت معرفی کرد.