
اتحادیه اروپا «قانون عدالت دیجیتال» را پیشنهاد کرد؛ هدفگیری اسکرول اعتیادآور و الگوهای فریبنده
کمیسیون اروپا قانون عدالت دیجیتال را برای مقابله با اسکرول اعتیادآور، الگوهای فریبنده، تبلیغات پنهان و دشواری لغو اشتراکها پیشنهاد کرد؛ طرح هنوز قانون نشده است.
کمیسیون اروپا روز چهارشنبه ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶ در بروکسل بسته تازهای برای حفاظت از مصرفکنندگان آنلاین ارائه کرد. محور اصلی آن «قانون عدالت دیجیتال» است؛ پیشنهادی که میخواهد الگوهای طراحی فریبنده، بازاریابی پنهان اینفلوئنسرها و قابلیتهای اعتیادآور مانند اسکرول بیپایان را در سراسر اتحادیه اروپا محدود کند.
این طرح هنوز قانون لازمالاجرا نیست و برای تبدیلشدن به قانون باید در روند قانونگذاری اتحادیه اروپا بررسی و تصویب شود. بنابراین قواعد اعلامشده را باید محتوای یک پیشنهاد رسمی دانست، نه تکلیف نهایی شرکتها.
چه چیزهایی هدف گرفته شدهاند؟
هنا ویرکونن، معاون اجرایی کمیسیون اروپا، در نشست خبری گفت مقررات پیشنهادی بر «الگوهای تاریک» تمرکز دارد؛ طراحیهایی که کاربر را به خرید، پذیرش تنظیمات یا تصمیمی سوق میدهند که ممکن است آگاهانه انتخاب نکرده باشد. کمیسیون همچنین میخواهد مصرفکنندگان امکان خاموشکردن قابلیتهای اعتیادآور، از جمله اسکرول بیپایان، را داشته باشند.
این بسته شفافیت بیشتر در تبلیغات اینفلوئنسرها، نمایش قیمت واقعی خریدهای درونبرنامهای، اطلاعرسانی روشن درباره پایان دورههای آزمایشی رایگان و سادهترشدن لغو اشتراکهای رسانهای را نیز دنبال میکند. حفاظت از کودکان و دیگر کاربران آسیبپذیر یکی از محورهای اعلامشده است.
تفاوت با قوانین فعلی اتحادیه اروپا
اتحادیه اروپا از پیش قانون خدمات دیجیتال، قانون بازارهای دیجیتال و قانون هوش مصنوعی را دارد. کمیسیون میگوید پیشنهاد تازه قرار است خلأهای حقوق مصرفکننده را پوشش دهد؛ بهویژه جایی که طراحی رابط و روش فروش، انتخاب آگاهانه کاربر را تضعیف میکند.
در کنار قانون عدالت دیجیتال، کمیسیون بازنگری مقررات همکاری نهادهای حمایت از مصرفکننده را نیز پیشنهاد کرده تا اجرای قوانین در پروندههای فرامرزی هماهنگتر شود. جزئیات نهایی، دامنه تکالیف و زمان اجرا میتواند در مذاکرات قانونگذاری تغییر کند.
چرا این پیشنهاد اثر جهانی دارد؟
قواعد دیجیتال اتحادیه اروپا معمولاً بر طراحی محصولات شرکتهای جهانی اثر میگذارد؛ زیرا پلتفرمها برای فعالیت در بازار ۲۷ کشور عضو ناچارند نسخههای سازگار با مقررات ارائه کنند. اگر این پیشنهاد تصویب شود، شبکههای اجتماعی، فروشگاههای آنلاین، بازیها و خدمات اشتراکی ممکن است ناچار شوند الگوهای طراحی و شیوه نمایش قیمت یا تبلیغ را بازطراحی کنند.
همزمان، شرکتهای فناوری و تبلیغات درباره هزینه انطباق و همپوشانی مقررات هشدار دادهاند و گروههای حمایت از مصرفکننده خواهان اجرای سختگیرانهتر هستند. وزن واقعی این طرح پس از انتشار متن نهایی و موضع پارلمان اروپا و دولتهای عضو روشنتر خواهد شد.




