
گیلمار مندس: سرجیو مورو برای جلوگیری از نامزدی لولا در ۲۰۱۸ از دستگاه قضایی سوءاستفاده کرد
گیلمار مندس، قاضی دیوان عالی برزیل، سرجیو مورو را به سوءاستفاده از نظام قضایی برای حذف لولا از انتخابات ۲۰۱۸ متهم کرد. دفتر مورو گفته دربارهی این اظهارات توضیحی نمیدهد.
تصویر: Agência Brasil
گیلمار مندس، قاضی دیوان عالی فدرال برزیل (STF)، جمعه ۲۲ آبان (۱۳ نوامبر ۲۰۲۶) در پستی در شبکههای اجتماعی سناتور سرجیو مورو را متهم کرد که برای حذف لولا داسیلوا از انتخابات ۲۰۱۸ «نظام قضایی را دستکاری کرده» است. به گزارش خبرگزاری دولتی Agência Brasil، مورو قاضی سابق پروندههای «لاوا ژاتو» و اکنون سناتور حزب لیبرال (PL) از ایالت پارانا است. Metrópoles و Jornal de Brasília او را فرماندار منتخب پارانا هم مینامند. دفتر مورو اعلام کرد او دربارهی این اظهارات توضیحی نخواهد داد.
در این خبر بینالمللی میخوانید
چه شد؟
جرقهی این گفتوگو چند روز پیش از آن زده شد. بر اساس گزارش Agência Brasil، دادگاهی در هفتهی گذشته دستور داد ۲٫۴ میلیون رئال حاصل از مزایدهی آپارتمان «تریپلکس گوارووجا» به شرکت ساختمانی OAS بازگردانده شود. نیروی ویژهی لاوا ژاتو این آپارتمان را به لولا نسبت داده بود. روز چهارشنبه ۱۱ نوامبر، به گزارش Jornal de Brasília، مورو گفت این تصمیم به معنای کنار گذاشتن این احتمال از سوی دستگاه قضایی نیست که ملک متعلق به لولا بوده است. پنجشنبه ۱۲ نوامبر هم لولا از مطبوعات برزیل خواست دربارهی پوشش این پرونده عذرخواهی کنند.
مندس در پست جمعهی خود، که Agência Brasil آن را نقل کرده، نوشت حکم پروندهی تریپلکس بهخاطر «جزئیات صرفاً رویهای» ابطال نشده است. به گفتهی او، مورو با توجه به مدارک قوی و در تبانی با دلتان دالاگنول، هماهنگکنندهی وقت نیروی ویژه، قاضی مشکوک شناخته شد. به گزارش Jornal de Brasília، مندس همچنین شیوههای دیگر منسوب به مورو را برشمرد: اطلاع دادن تصمیمها به دادستانها پیش از صدور، معرفی شاهد، دخالت در انتخاب بازجوی لولا، تبدیل بازداشت اجباری به نمایش رسانهای، شنود وکلای مدافع و برداشتن محرمانگی اعترافنامهی آنتونیو پالوچی کمی پیش از دور اول انتخابات ۲۰۱۸.
چرا؟
اختلاف بر سر معنای ابطال احکام است. مورو، به نوشتهی همان گزارشها، میگوید احکام «به دلایل شکلی» باطل شدهاند. مندس در برابر میگوید ابطال بهخاطر رفتار قاضی و همدستی او با دادستانها بود. این بحث ریشه در تصمیم ۲۰۲۱ دارد: در ۹ مارس ۲۰۲۱ بخش دوم STF با رأی مندس و ریکاردو لواندوفسکی مورو را در پروندهی تریپلکس «مشکوک» اعلام کرد. به گزارش پایگاه خبری STF، آن دو معتقد بودند مورو برای مانع شدن از حضور لولا در انتخابات عمل کرده است.
نکتهی دیگر دامنهی تصمیم است. گیلمار مندس در مصاحبهای با Estadão پس از آن حکم گفته بود ابطال محکومیتهای لولا به معنای تبرئهی او نیست (CartaCapital). یعنی هر دو طرف با استناد به یک تصمیم قضایی، تفسیر متفاوتی از آن میکنند: یکی بر ابطال به دلیل بیطرف نبودن قاضی تأکید دارد و دیگری بر نبودن تبرئه.
واکنشها
واکنش گیلمار مندس
مندس خود آغازگر این دور از اظهارات است. او در پست جمعه نوشت که حکم ابطال به دلیل شکلی نبوده و مورو بهخاطر شواهد قوی و تبانی با دالاگنول مشکوک شناخته شد. او فهرستی از رفتارهای منسوب به قاضی سابق ارائه کرد، از جمله اطلاع دادن تصمیمها به دادستانها پیش از صدور و رفتار با لولا در بازداشت اجباری. این اتهامها دیدگاه یک قاضی دیوان عالی است و خود مورو آنها را نپذیرفته است.
واکنش سرجیو مورو
دفتر مورو در پاسخ به Agência Brasil گفت او اظهارات مندس را شرح نخواهد داد. موضع او پیشتر روشن بود: روز چهارشنبه گفت تصمیم دادگاه دربارهی بازگرداندن پول به OAS به معنای رد احتمال تعلق آپارتمان به لولا نیست. در گزارشهای قدیمیتر، مورو هرگونه تخلف در رفتار خود را رد کرده و گفته بود تصمیمش برای پیوستن به دولت بولسونارو بعد از اقدامهایش علیه لولا بوده است (Monitor Mercantil).
واکنش لولا داسیلوا
لولا، رئیسجمهور برزیل، پنجشنبه از مطبوعات این کشور خواست دربارهی پوشش پروندهی تریپلکس عذرخواهی کنند. در منابع بررسیشده، پیش از پست مندس، اظهار نظر دیگری از او دربارهی این اختلاف پیدا نشد.
واکنش دلتان دالاگنول
دالاگنول، دادستان سابق لاوا ژاتو، به گزارش TV Sim در انتخابات ۲۰۲۶ سناتور پارانا شده است. در منابع بررسیشده واکنشی از او به اتهام تبانی دیده نشد.
آنچه باید بدانیم
لولا در آوریل ۲۰۱۸ بازداشت شد و ۵۸۰ روز در مقر پلیس فدرال در کوریتیبا ماند (Jornal de Brasília). او بهدلیل قانون «پروندهی پاک» نتوانست در انتخابات آن سال نامزد شود (Folhapress). محکومیت نخست او در پروندهی تریپلکس را مورو در ۲۰۱۷ صادر کرده بود و TRF-4 در ژانویهی ۲۰۱۸ آن را تأیید کرد. به گفتهی خود مندس، ابطال محکومیتها در دیوان عالی به معنای حکم برائت لولا نیست. از نظر عملی، مبلغ ۲٫۴ میلیون رئال که به OAS بازمیگردد از مزایدهی همان آپارتمان به دست آمده بود. نه مندس و نه مورو، بنا بر TV Sim، گام قضایی تازهای اعلام نکردهاند.
راهکار
در این اختلاف راهحل رسمی تازهای اعلام نشده است. آنچه واقعاً وجود دارد، مسیرهای نهادی است. تصمیم بخش دوم STF در سال ۲۰۲۱ هنوز مبنای ابطال احکام است. حکم دادگاه برای بازگرداندن ۲٫۴ میلیون رئال به OAS هم در جریان اجراست. مندس پیشتر در مصاحبه با Estadão گفته بود دیوان عالی جایی برای بازنگری در مسئلهی مشکوک بودن مورو نمیبیند؛ به گفتهی او آن بحث «حلشده» است. هر شکایت یا اقدام حقوقی تازه علیه اظهارات مندس یا مورو باید از طریق دادگاهها انجام شود. فعلاً هیچکدام از دو طرف گام تازهای در این مسیر اعلام نکردهاند.
پیشینه
مورو در ۲۰۱۷ لولا را در پروندهی تریپلکس به فساد و پولشویی محکوم کرد. در نوامبر ۲۰۱۸، پس از پذیرش پست وزارت دادگستری در دولت ژائیر بولسونارو، وکلای لولا از دیوان عالی خواستند او را مشکوک اعلام کند. در ۴ دسامبر ۲۰۱۸ ادسون فاشین و کارمن لوسیا علیه درخواست رأی دادند و مندس رسیدگی را با «درخواست مهلت» متوقف کرد. پرونده سالها بدون تصمیم ماند تا مارس ۲۰۲۱. مندس در رأی خود به پیامهای تلگرامی افشاشده میان مورو و دادستانها استناد کرد. مورو بعدها سناتور شد و در انتخابات ۲۰۲۶، به گزارش Metrópoles، فرماندار منتخب پارانا شد.
چه میشود بعد؟
در منابع بررسیشده تاریخ جلسه یا اقدام حقوقی تازهای اعلام نشده است. دربارهی زمان تحویل فرمانداری پارانا و تغییر احتمالی جایگاه مورو در مجلس سنا، باید به اطلاعیههای رسمی انتخابات و ایالت پارانا مراجعه کرد؛ در منابع بررسیشده تاریخ مشخصی درج نشده بود.
منابع
- منبع اصلی Agência Brasil
- منبع تکمیلی Metrópoles
- منبع تکمیلی Jornal de Brasília
- منبع تکمیلی پایگاه خبری STF
- منبع تکمیلی CartaCapital
- منبع تکمیلی Monitor Mercantil
- منبع تکمیلی TV Sim
- منبع تکمیلی Folhapress
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در آمریکای لاتین
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.
از مهمترین خبرها و تحلیلها عقب نمانید
خلاصه خبرها و تحلیلهای رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.









