
۴ رأی در دیوان عالی برزیل برای حفظ آغاز جدول کاری ۵×۲ از ۱۶ دسامبر؛ ۸ ساعت و ۲۴ دقیقه کار روزانه در دوره گذار
دیوان عالی برزیل با چهار رأی از لیمینار فلاویو دینو حمایت کرد: جدول ۵×۲ از ۱۶ دسامبر آغاز میشود و در یک سال گذار، ۴۲ ساعت هفتگی میتواند تا ۸ ساعت و ۲۴ دقیقه در روز توزیع شود.
فلاویو دینو در جلسه دیوان عالی فدرال برزیل، ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶. عکس: روسینی کوتینیو/STF — منبع: Agência Brasil
دیوان عالی فدرال برزیل (STF) در رأیگیری مجازی اخیر برای تأیید حکم موقت فلاویو دینو، قاضی-گزارشگر پرونده، به چهار رأی موافق رسید. این حکم آغاز جدول کاری ۵×۲، یعنی پنج روز کار و دو روز استراحت با دستمزد، را در ۱۶ دسامبر ۲۰۲۶ حفظ میکند، اما در یک سال نخست اجازه میدهد ۴۲ ساعت کار هفتگی میان پنج روز تقسیم شود و ساعت کار روزانه به ۸ ساعت و ۲۴ دقیقه برسد. به گزارش آژانس برزیل، رأیگیری مجازی قرار است روز دوشنبه ۱۶ نوامبر پایان یابد.
در این خبر بینالمللی میخوانید
چه شد؟
دینو روز پنجشنبه ۱۲ نوامبر یک «لیمینار» صادر کرد، یعنی تصمیم موقتی که باید بعداً در جلسهی علنی یا مجازی دیوان به رأی گذاشته شود. او دو درخواست را بهطور همزمان پاسخ داد: خواست کارفرمایان برای عقبانداختن آغاز جدول ۵×۲ را نپذیرفت، اما قاعدهی دورهی گذار را انعطافپذیرتر کرد. بر اساس حکم او، تا ۱۵ دسامبر ۲۰۲۷ کارفرما میتواند ۴۲ ساعت هفتگی را در پنج روز پخش کند و ۲۴ دقیقهی اضافهی روزانه مشمول اضافهکاری نمیشود. به نوشتهی آژانس برزیل، دینو گفت با این راهحل «دو تصمیم کنگره» هماهنگ میشود، حتی اگر مذاکرهی جمعی به نتیجه نرسد.
بخش دوم حکم به استثنای مجاز در متن اصلاحیهی قانون اساسی مربوط است. طبق قاعدهای که کنگره تصویب کرده بود، اگر کارگر نتواند هر دو روز استراحت را در همان هفته داشته باشد، فقط یکی از آنها قابل جابهجایی است و باید در همان ماه تقویمی جبران شود. دینو این قید دوگانه را برای توافق جمعی قابل تعدیل دانست، به این شرط که مجموع دو استراحت هفتگی با دستمزد حفظ شود و تنها زمان استفاده از آن به تعویق بیفتد. او برای نمونه از اوج فصلی تقاضا در تجارت و خدمات، کشاورزی وابسته به چرخهی کاشت و برداشت، گردشگری و هتلداری و کار روی کشتیها و سکوهای دریایی نام برد.
روز جمعه آژانس برزیل نوشت سه قاضی دیگر، الکساندر دو موراس، کارمن لوسیا و گیلمار مندس، تا آن لحظه به رأی گزارشگر پیوسته بودند. به این ترتیب با خود دینو چهار رأی موافق ثبت شده است.
چرا؟
ریشهی ماجرا به تصمیم سیاسی کنگره برمیگردد. اصلاحیهی قانون اساسی شمارهی ۱۴۱ سال ۲۰۲۶ که جدول ۶×۱ را برمیاندازد، در ۱۶ اکتبر در نشست رسمی کنگره ابلاغ شد و برای اجرا ۶۰ روز مهلت گذاشت. دو کنفدراسیون بزرگ کارفرمایی، یعنی کنفدراسیون ملی صنعت (CNI) و کنفدراسیون ملی تجارت کالا، خدمات و گردشگری (CNC)، به دیوان عالی شکایت بردند و به گفتهی آژانس برزیل استدلال کردند مهلت ۶۰ روزه برای تنظیم جدول کار و رسیدن به توافق در قراردادهای جمعی رشتههای پیچیده کوتاه است. بخشی از صنایع هم میگویند کارکنان تازه باید آموزش ببینند تا خط تولید ساعات کار کمتری نداشته باشد.
دینو در جلسهی سازش ۱۰ نوامبر که ۲۱ نهاد کارفرمایی و کارگری در آن حضور داشتند، پیشتر گفته بود دیوان دربارهی اصل افزایش استراحت هفتگی بحث نمیکند و جلسه فقط دربارهی چگونگی اجراست. به گفتهی او، حتی اگر توافقی هم حاصل نشود، سناریوی کاهش مستقیم از ۴۴ به ۴۰ ساعت در ۱۶ دسامبر وجود ندارد، چون مرحلهی میانی را کنگره تعیین کرده است. نگرانی کارفرمایان از همین نقطه بود که اگر موفق به بستن توافق نشوند، شاید مجبور شوند مستقیماً جدول ۴۰ ساعته را اجرا کنند. لیمینار جدید همین نگرانی را برطرف میکند.
واکنشها
واکنش کنفدراسیونهای کارفرمایی (CNI و CNC)
کنفدراسیون ملی تجارت (CNC) و کنفدراسیون ملی صنعت (CNI) بهطور رسمی از دیوان عالی خواسته بودند اجرای مرحلهی نخست را عقب بیندازد؛ دینو این درخواست را رد کرد. رسانهها تاریخ مورد نظر CNC را متفاوت گزارش کردهاند: یکی از منابع از ۱۶ اکتبر ۲۰۲۷ و منبع دیگر از دسامبر ۲۰۲۷ نوشته است. به گزارش روزنامهی «او تمپو» به نقل از فولیاپرس، CNI در ۶ نوامبر علاوه بر شکایت عدممشروعیت، یک دادخواست دیگر (ADPF) هم ثبت کرد و برای اینکه در صورت ادامهی جدول ۶×۱ جریمه نشود، حکم موقت خواست. در تیتر همین گزارش آمده که این نهاد میخواهد دامنهی دادگاههای کار را محدود کند. تا زمان بررسی این خبر، واکنش رسمی تازهی آنها به حکم ۱۲ نوامبر در منابع خواندهشده نبود.
واکنش دولت برزیل (وزارت کار)
لوئیس مارینیو، وزیر کار برزیل، در جلسهی سازش این هفته در دیوان عالی حاضر بود. به گزارش آژانس برزیل، او گفت مذاکره «کاملاً ممکن است» و فدراسیونهای کارگری و سندیکاهای کارفرمایی «کار خود را ادامه میدهند». مارینیو در نتیجهگیری خود دخالت قوهی قضائیه را در اجرای جدول ۵×۲ در مهلتهای تعیینشدهی کنگره لازم ندانست. به نوشتهی «او تمپو»، هنوز وزارت کار آییننامهی اجرای ۵×۲ و کاهش ساعت را برای بخشهای ویژه منتشر نکرده بود؛ این در پیش از ۶ نوامبر گزارش شده است و وضعیت امروز آن در منبع تأیید نشده.
واکنش اتحادیهها و مرکز کارگری
مرکز کارگری CUT در اکتبر، به گزارش تیتر آژانس برزیل، پایان ۶×۱ را «طاقتفرسا» توصیف کرد و از تصویب آن استقبال نمود. در همان تیتر آمده که CNI خواهان بازنگری در اصلاحیهی تصویبشده است. نمایندگان نیروی کارگری مانند «فورسا سیندیکال» در جلسهی ۱۰ نوامبر حاضر بودند، اما نقلقول یا واکنش تازهای از آنها نسبت به لیمینار دینو در منابع خواندهشده یافت نشد. آژانس برزیل میگوید نهادهای نمایندهی کارگران پایان ۶×۱ را جشن گرفتهاند، چون به باور آنها، جدول جدید فرصت بیشتری برای خانواده و تحصیل میدهد.
واکنش قضات دیوان عالی
دینو در متن حکم تأکید کرد که هر دو تصمیم کنگره، یعنی گذار تدریجی و استراحت دوروزه، باید با هم سازگار شوند، و در موضوعات مبهم مانند ساعتهای ویژهی بعضی مشاغل ترجیح داد بهجای تحمیل قاعده، از کنگره بخواهد قانونگذاری کند. از میان همکارانش، موراس، کارمن لوسیا و مندس تا شامگاه جمعه بهصورت مجازی با گزارشگر همرأی شدند.
آنچه باید بدانیم
جدول زمانی اصلاحیه روشن است. پس از ۶۰ روز از ابلاغ، جدول ۵×۲ و ساعت ۴۲ هفتگی اجرا میشود و پس از ۱۴ ماه، جدول ۴۰ ساعته با همان ۵×۲ میآید، بدون کاهش حقوق. اگر ۴۲ ساعت به پنج روز مساوی تقسیم شود، هر روز ۸ ساعت و ۲۴ دقیقه میشود. پس از پایان دورهی گذار، سقف کار روزانه ۸ ساعت و سقف هفتگی ۴۰ ساعت است و کار بیشتر فقط با اضافهکاری مجاز است. برای کارکنان پیمانکاران خدمات دولتی مهلت ۱۲ ماهه پس از ابلاغ تعیین شده است. کاهش ساعت روزانه همچنین شامل کارمندان دارای مدرک دانشگاهی با حقوق ماهانهی ۲٫۵ برابر سقف مزایای تأمین اجتماعی (حدود ۲۱ هزار و ۱۸۸ ریال برزیل) نمیشود، مگر با لطف کارفرما یا توافق جمعی؛ جدول ۵×۲ اما برای آنها هم اعمال میشود.
پژوهش مؤسسهی نکسوس که آژانس برزیل به آن اشاره کرده، نشان میدهد در فوریهی ۲۰۲۶ حدود ۷۳ درصد برزیلیها از پایان ۶×۱ حمایت میکردند. این عدد فقط نظرسنجی مربوط به همان مقطع است.
راهکار
دینو در حکم خود دو راه را پیش پا گذاشته است. نخست، توافق یا قرارداد جمعی برای بازهی طولانیتر جبران استراحت، در بخشهایی که تقاضایشان فصلی است. دوم، قانونگذاری تازهی کنگره. او از کنگره خواسته است دربارهی مشاغلی که طبق قانون ساعت کار روزانهی کمتر دارند، مثل تلفنچیها با سقف ۶ ساعت و روزنامهنگاران با سقف ۵ ساعت، و دربارهی رفتار ویژه با کسبوکارهای خرد و کوچک مثل نانواییها، مغازههای پوشاک، خواربارفروشیها، رستورانهای محله و تعمیرگاهها مقررات روشنتری بنویسد. به گفتهی او این کار با کنگره است، نه دیوان. وزیر کار هم مذاکرهی جمعی را راه عملی میداند.
پیشینه
اصلاحیهی قانون اساسی شمارهی ۱۴۱ سال ۲۰۲۶ ابتدا در مجلس نمایندگان و سپس در سنا تصویب شد. جلسهی رأیگیری سنا ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶ برگزار شد و متن در ۱۶ اکتبر در نشست رسمی کنگره ابلاغ شد. آژانس برزیل مینویسد این تصمیم هم با رأی هواداران دولت و هم مخالفان تصویب شد. در ۶ نوامبر CNI شکایت تازهای ثبت کرد و دینو یک جلسهی سازش را برای ۱۰ نوامبر تعیین کرد؛ او درخواست CNC برای تعویق را در همان روزها رد کرد و وعده داد تا ۱۳ نوامبر تصمیم بگیرد. حکم ۱۲ نوامبر در اجرای همین وعده صادر شد.
چه میشود بعد؟
رأیگیری مجازی دیوان عالی تا ۱۶ نوامبر ادامه دارد و بعد از آن مشخص میشود آیا لیمینار دینو تأیید میشود. جدول ۵×۲ و ساعت ۴۲ هفتگی از ۱۶ دسامبر ۲۰۲۶ آغاز میشود و مرحلهی میانی تا ۱۵ دسامبر ۲۰۲۷ ادامه دارد. در همان زمان کنگره باید دربارهی ساعتهای ویژهی بعضی مشاغل و رفتار با بنگاههای کوچک تصمیم بگیرد، موضوعی که دینو صراحتاً به آن واگذار کرده است.
منابع
آژانس برزیل: STF tem 4 votos para manter início da escala 5×2 (منبع اصلی) — آژانس برزیل: Dino mantém prazo inicial da 5×2 — آژانس برزیل: Saiba quando começa a valer o fim da escala 6×1 — O Tempo/Folhapress: Indústria entra com nova ação no STF
منابع
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در برزیل
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.
از مهمترین خبرها و تحلیلها عقب نمانید
خلاصه خبرها و تحلیلهای رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.









