
کشورهای آسهآن پیمان اقتصاد دیجیتال را در مانیل امضا کردند
وزرای اقتصاد کشورهای عضو آسهآن در مانیل «موافقتنامه چارچوب اقتصاد دیجیتال» را امضا کردند؛ نخستین سند مستقل و الزامآور این بلوک برای تجارت دیجیتال، جریان داده، پرداخت و امنیت سایبری. سنگاپور میگوید نخستین پروژهها از اوایل ۲۰۲۷ آغاز میشود.
مرکز همایش بینالمللی فیلیپین، مانیل، عکس آرشیوی ۲۰۲۱ از Patrick Kasingsing / Brutalist Pilipinas / Wikimedia Commons، CC0. عکس اجلاس نوامبر ۲۰۲۶ نیست.
کشورهای عضو آسهآن روز شنبه ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۳ آبان ۱۴۰۵) در مانیل، پایتخت فیلیپین، «موافقتنامه چارچوب اقتصاد دیجیتال» یا دفا (DEFA) را امضا کردند؛ سندی که بر اساس گزارشهای رسانههای سنگاپوری و مالزیایی نخستین توافق مستقل و از نظر حقوقی الزامآور این بلوک دربارهی اقتصاد دیجیتال است. وزرای اقتصاد کشورهای عضو پس از نزدیک به سه سال مذاکره آن را به امضا رساندند و گان کیم یونگ، معاون نخستوزیر سنگاپور، گفت نخستین پروژههای اجرایی از ابتدای ۲۰۲۷ آغاز میشود.
در این خبر بینالمللی میخوانید
مفاد و اهداف توافق اقتصاد دیجیتال
مذاکرات دفا در سپتامبر ۲۰۲۳ رسماً آغاز شد؛ همان زمان وزارت بازرگانی و صنعت سنگاپور اعلام کرد هدف، پیوند دادن قاعدههای دیجیتال کشورهای منطقه و تسهیل تجارت فرامرزی است. بیستوچهارم اکتبر ۲۰۲۵، در بیستوششمین نشست شورای جامعه اقتصادی آسهآن در کوالالامپور، اعضا «نتیجهگیری اساسی» مذاکرات را اعلام کردند. گان آن روز آن را «پیشرفت مهم» خواند و گفت بلوک تا ۲۰۲۶ متن را نهایی و امضا میکند. هفتم مه ۲۰۲۶ نیز وزرا در نشست بیستوهفتم شورا در سبو (فیلیپین) تأکید کردند روند در مسیر امضا در همین سال است.
به گزارش کانال نیوزآسیا و استریتس تایمز، متن امضاشده تجارت دیجیتال در همهی مراحل، جریان فرامرزی داده، حفاظت از کد منبع، پرداخت الکترونیکی، امنیت سایبری و هوش مصنوعی را پوشش میدهد. هدف اعلامشده این است که شرکتهای کوچک و بزرگ بتوانند در حوزههایی مانند تجارت الکترونیک، پرداخت، لجستیک و زنجیره تأمین راحتتر در سراسر منطقه فعالیت کنند.
گزارشها در چند جزئیات با هم یکسان نیستند. یک رسانهی فیلیپینی مینویسد پیمان ۱۸۰ روز پس از امضا اجرایی میشود، در حالی که استریتس تایمز تنها از آغاز نخستین پروژهها در اوایل ۲۰۲۷ سخن میگوید. یک پایگاه دیگر هم پایان مذاکرات را مه ۲۰۲۶ ذکر کرده، اما بیانیهی رسمی سنگاپور «نتیجهگیری اساسی» را به اکتبر ۲۰۲۵ میرساند. رونما برای این موارد متن حقوقی رسمی را ندیده و در انتظار انتشار آن توسط دبیرخانهی آسهآن است.
زمینه و پیامدهای تحول
گان کیم یونگ گفته است کشورهای عضو از نظر زیرساخت دیجیتال، مقررات و آمادگی کسبوکارها در سطحهای متفاوتیاند و به همین دلیل مذاکره سالها طول کشید. به گفتهی او دفا طوری طراحی شده که هم جاهطلبانه باشد و هم برای همهی اعضا قابلپذیرش، و در طول زمان قابل تکامل است. وزارت سنگاپور همچنین پیشتر، در سپتامبر ۲۰۲۵، گفته بود در شرایط نااطمینانی اقتصاد جهانی آسهآن میخواهد یکپارچگی اقتصادی خود را تقویت کند.
اندازهی بازار نیز انگیزهی مهمی است، اما برآوردها یکسان نیستند. مطالعهی بوستون کانسالتینگ گروپ که وزارت سنگاپور در ۲۰۲۳ به آن استناد کرد میگفت یک دفای باکیفیت میتواند اقتصاد دیجیتال منطقه را تا ۲۰۳۰ از حدود یک تریلیون به دو تریلیون دلار برساند. گزارش تازهی فیلیپینی، با ارجاع به گوگل، تماسک و بین و وزارت سنگاپور، ارزش اقتصاد دیجیتال منطقه را در ۲۰۲۶ حدود ۳۶۸ میلیارد دلار و در ۲۰۳۵ بیش از یک تریلیون دلار میداند. سال پایه و روش این دو برآورد متفاوت است و نباید آنها را عدد واحد دانست.
واکنشها
موضع سنگاپور
گان کیم یونگ پس از امضا به خبرنگاران سنگاپوری گفت پیمان نشاندهندهی تفاوت آمادگی اعضاست و قاعدهها را انعطافپذیر نگه میدارد تا پایهای برای همکاری فراهم شود. او نخستین پروژههای ممکن را پرداختهای دیجیتال، هویت دیجیتال برای کسبوکارها و اسناد تجاری الکترونیکی برشمرد و گفت اسناد الکترونیکی میتواند کاغذبازی، زمان معاملات و هزینههای اداری شرکتها را کم کند. به نوشتهی یک رسانهی دیگر او تصریح کرد که پیمان برای حریم خصوصی، محرمانگی تجاری و امنیت ملی ملاحظات و استثنائات حاکمیتی را به رسمیت میشناسد. گان اذعان کرد اجرای دفا دشوار خواهد بود و سنگاپور میخواهد کار روی «موافقتنامه چارچوب اقتصاد سبز» پیشنهادی آسهآن را هم پیش ببرد.
موضع بلوک آسهآن و وزرای اقتصاد
بیانیهی مشترک شورای جامعه اقتصادی آسهآن در اکتبر ۲۰۲۵ دفا را نخستین توافق جامع منطقهای در حوزهی اقتصاد دیجیتال و جاهطلبانهترین ابتکار دیجیتال بلوک نامید. تنگکو ظفرول عزیز، وزیر سرمایهگذاری، تجارت و صنعت مالزی که آنزمان رئیس نشست بود، اعلام کرد روند به مرحلهی نتیجهگیری اساسی رسیده است. در نشست مه ۲۰۲۶ در سبو نیز وزرا بر ادامهی همکاری در زنجیرههای تأمین، اقتصاد دیجیتال و گذار سبز تأکید کردند. در منابع بررسیشده بیانیهی تازهی مشترک پس از امضای مانیل نیافتیم و این مورد تا ۱۴ نوامبر تأیید نشده است.
واکنش بخش خصوصی
شرکتها هنگام آغاز مذاکرات در سپتامبر ۲۰۲۳ مواضعی اعلام کرده بودند. آنابل لی، مدیر سیاستگذاری عمومی آمازون وب سرویسز در آسهآن، گفت دفا میتواند طرحهای دیجیتال منطقه را تقویت کند و برای استارتاپها و کسبوکارهای کوچک و متوسط سودمند باشد. شورای مشاورهی کسبوکار آسهآن در سنگاپور هم شفافیت و همکنشی بیشتر در تجارت الکترونیک فرامرزی را خواست و گراب بر سامانههای دیجیتال سازگار و جریان داده تأکید کرد. اینها مواضع زمان آغاز مذاکراتاند، نه واکنش به متن امضاشده؛ واکنش تازهای از این شرکتها تا کنون پیدا نشد.
واکنش میزبان و سایر طرفها
فیلیپین میزبان مراسم بود و وزارت تجارت و صنعت آن در گزارشها بهعنوان نهاد درگیر ذکر شده، اما در منابع بررسیشده نقلقول یا بیانیهی مستقیمی از مقام فیلیپینی دربارهی محتوای پیمان نیامده است. موضع کشورهای عضو دیگر، اتحادیهی اروپا، چین و آمریکا نیز در منابع موجود ثبت نشده و رونما چنین مواضعی را به آنها نسبت نمیدهد.
آنچه باید بدانیم
طبق یکی از گزارشها یازده اقتصاد عضو پیمان را امضا کردند. دفا نخستین سند مستقل بلوک در این حوزه است و مذاکرات آن از سپتامبر ۲۰۲۳ تا امضا در ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ حدود سه سال طول کشید. ادعای ۱۸۰ روز برای اجراییشدن فقط از یک منبع آمده؛ اگر شمارش از روز امضا باشد، این مهلت حدود ۱۳ مه ۲۰۲۷ میشود، اما این محاسبهی رونماست و نه ادعای رسمی. مسیر تصویب در کشورهای عضو و جدول دقیق اجرا در منابع موجود توضیح داده نشده است.
راهکار و مسیر پیشرو
گان کیم یونگ سه گام عملی را نام برده است: راهاندازی پروژههای پرداخت دیجیتال، هویت دیجیتال کسبوکارها و اسناد تجاری الکترونیکی. به گفتهی او این اسناد میتوانند کاغذبازی و هزینه را کاهش دهند. او همچنین گفت چون آمادگی اعضا متفاوت است، قاعدهها انعطافپذیر میماند و با گذشت زمان تکمیل میشود. در مه ۲۰۲۶ وزرا برای ایجاد یک «موافقتنامه چارچوب اقتصاد سبز» مبتنی بر قاعده، مطالعهی امکانسنجی سفارش داده بودند. منابع از اقدام ویژهای برای مردم عادی یا شرکتهای کوچک سخن نگفتهاند.
پیشینه
آسهآن در ۲۰۲۱ نقشهی راه بندر سری بگاوان را برای تحول دیجیتال تصویب کرد و دفا یکی از ستونهای آن بود. مذاکرات سپتامبر ۲۰۲۳ آغاز شد، در ۲۴ اکتبر ۲۰۲۵ به نتیجهگیری اساسی رسید و همان روز بلوک ارتقای موافقتنامه تجارت کالا (آتیگا) و نسخهی ۳٫۰ منطقهی آزاد تجاری آسهآن و چین را نیز امضا یا نهایی کرد. در ۷ مه ۲۰۲۶ نشست سبو تأیید کرد دفا در مسیر امضا در ۲۰۲۶ است و سرانجام ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ در مانیل امضا شد.
چه میشود بعد؟
سنگاپور میگوید نخستین پروژهها در اوایل ۲۰۲۷ شروع میشود. اجراییشدن رسمی پیمان بسته به شرایط تصویب در کشورها و مهلتهاست که باید از متن رسمی روشن شود. در همان حال بحث دربارهی موافقتنامهی اقتصاد سبز ادامه خواهد داشت. رونما با انتشار متن حقوقی دفا و اعلام مهلتهای رسمی، این گزارش را بهروز میکند.
منابع
منبع خارجی مستقلی برای این مطلب ثبت نشده است.
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در آسیا
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.
از مهمترین خبرها و تحلیلها عقب نمانید
خلاصه خبرها و تحلیلهای رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.










