
بنبست دولت سوئد: چرا حزب چپ پست وزارتی را رها نمیکند؟
یک روز پس از اعلام توقف یکهفتهای مذاکرات، اختلاف سوسیالدموکراتها و حزب چپ بر سر وزارت علنیتر شد؛ مرکز هم شرط خود را برنمیدارد.
آنیکا استراندهل (سوسیالدموکرات) و استیگ هنریکسون (حزب چپ)؛ عکس: SVT
مذاکرات تشکیل دولت در سوئد حالا به یک پرسش ساده رسیده است: آیا حزب چپ میتواند وزیر داشته باشد یا نه؟ سوسیالدموکراتها میگویند این خواسته باید کنار برود، حزب چپ میگوید کنار نمیرود و حزب مرکز، که کلید اکثریت در دست اوست، دولت با وزیر چپ را نمیپذیرد. این اختلاف در ۱۶ و ۱۷ نوامبر، یعنی همزمان با اعلام یک هفته توقف در فرایند کاوش از سوی رئیس پارلمان، علنیتر شد.
در این خبر بینالمللی میخوانید
دو روایت از یک بنبست
آنیکا استراندهل، رئیس تشکیلات زنان سوسیالدموکرات، دوشنبه شب در برنامه «آکتوئل» تلویزیون SVT گفت حزب چپ باید خواست حضور در دولت را کنار بگذارد. به گفته او سوسیالدموکراتها نمیتوانند چپ را قانع کنند و خود این حزب باید دربارهاش فکر کند. استدلال او این بود که مرکز و چپ هرگز با هم در دولت نبودهاند، پس اعتمادی وجود ندارد و باید ساخته شود. او گفت احترام کامل برای خواست چپ قائل است، اما راهحل میخواهد، چون جایگزین آن اجرا نشدن هیچ سیاست قرمز-سبز است.
استراندهل پیشتر در شبکه ایکس هم نوشته بود که بدون حزب چپ دستکم دو هفته زودتر یک دولت قرمز-سبز شکل میگرفت و اگر مذاکرات شکست بخورد، او و دیگران حزب چپ را «دههها» مسئول میدانند. او هشدار داد چنین شکستی میتواند سوسیالدموکراتها، چپ و مرکز را حدود ده سال از دولت دور نگه دارد.
استیگ هنریکسون، کهنهکار حزب چپ، نماینده پیشین پارلمان و مدتها عضو هیئت اجرایی شهرداری فاگرستا، پاسخ داد که کنارگذاشتن خواست وزارتی «کاملاً پوچ» است. او یادآوری کرد حزب چپ در بخشی از کشورهای شمال اروپا و در بسیاری از منطقهها و شهرداریهای سوئد در دولت مشارکت دارد و پرسید چرا در ریکسداگ نباید شدنی باشد. هنریکسون گفت جای عقبنشینی نمیبیند و موضوع برای حزب چپ «پست» نیست؛ دولت جایی است که سیاست تعیین میشود و ابتکار عمل در آن شکل میگیرد.
چرا مرکز کلید ماجراست
برای فهم اینکه چرا یک پست وزارتی کل فرایند را معطل کرده، باید به حساب پارلمان نگاه کرد. در سوئد نخستوزیر لازم نیست اکثریت موافق داشته باشد؛ کافی است اکثریت علیه او رأی ندهد. به این روش «پارلامانتاریسم منفی» میگویند. بنابراین هر کس که بتواند از رأی منفی اکثریت جلوگیری کند، میتواند دولت بسازد.
پس از انتخابات ۱۳ سپتامبر، حزب مرکز میان مگدالنا آندرشون (سوسیالدموکرات) و اولف کریسترشون (میانهرو) قرار گرفت. رهبر مرکز، الیزابت تاند رینگویست، «بسته کامل» آندرشون را ترجیح داد، اما به نوشته The Local این ترجیح مشروط به نبودن وزیر از حزب چپ در دولت بود. معاون رهبر حزب چپ، ایدا گابریلسون، گفت خواسته وزارتی پابرجاست. دبیر حزب مرکز، ریشارد نوردین، هم گزارشهایی را که میگفت رهبر حزب بسته کریسترشون را میخواهد «بهشدت نادرست» خوانده بود.
توقف یکهفتهای و فشار زمان
کریسترشون روز سهشنبه ۱۷ نوامبر گزارش مأموریت کاوش خود را به آندریاس نورلن، رئیس پارلمان، داد و توقف پیشنهاد کرد. به گفته SVT او استدلال میکرد مرکز برای موضعگیری درباره بسته سوسیالدموکراتها باید پایه تصمیم کامل داشته باشد و دولت اکثریتی که نتواند توافق کند کارآمد نیست. نورلن یک هفته توقف اعلام کرد و همه احزاب را برای دور تازه گفتوگو در سهشنبه یا چهارشنبه هفته بعد دعوت کرد. او گفته نمیخواهد تشکیل دولت تا کریسمس و سال نو ادامه پیدا کند و میخواهد پیش از کریسمس روشن شود کشور دولت جدید دارد یا آماده انتخابات زودهنگام میشود.
طبق قانون اساسی، پس از چهار رأیگیری ناموفق برای نخستوزیر، باید ظرف سه ماه انتخابات دوباره برگزار شود. بنابراین هر هفتهای که بدون توافق بگذرد، مسیر به همین نقطه نزدیکتر میشود.
پیشنهادهای مالی و سیاستی روی میز
حزب چپ در انتخابات وعدههایی مانند «پاداش نوزاد» ۱۵ هزار کرونی برای والدین نوزاد اول، افزایش دستمزد در مشاغل رفاهی با اکثریت زنان، توقف اضطراری افزایش اجاره، کاهش ساعت کار و مالیات بر میلیاردرها داده بود. بخشی از آنها، مثل دندانپزشکی ارزانتر، ممنوعیت سود در مدارس و مهدکودکها، افزایش کمکهزینه کودک و بازنشستگی بالاتر، با خواستههای سوسیالدموکراتها همپوشانی دارد. سوسیالدموکراتها برای جلب مرکز هم حفاظت قانون اساسی از مالکیت جنگل، سرمایهگذاری روستایی و اصلاح مهاجرت کاری را پیشنهاد کردهاند. بهعبارت دیگر، مشکل اصلی محتوای برنامه نیست؛ مشکل شکل حضور حزب چپ است.
اتحادیههای کارگری هم در این میان نقش دارند: به نوشته The Local، سران اتحادیههای کارگران یقهآبی از حزب چپ خواستهاند خواست وزارتی را رها کند. هنریکسون ولی میگوید خواست حزب جایی برای عقبنشینی ندارد.
نظرسنجی و فشار سیاسی
نظرسنجی نوامبر مؤسسه نووس برای TV4 نشان داد ائتلاف تیدو (میانهرو، لیبرال، دموکراتمسیحی و دموکراتهای سوئد) ۵۲٫۳ درصد و بلوک سوسیالدموکرات، چپ، سبز و مرکز ۴۶٫۰ درصد دارد. حزب چپ ۷٫۲ و حزب مرکز ۶٫۶ درصد گرفتهاند. نظرسنجی تعیینکننده کرسیها نیست، اما برای رهبران دو طرف یادآور است که انتخابات تازه الزاماً به نفع هیچکدام نیست.
چه چیزی هنوز روشن نیست و چرا مهم است
مشخص نیست حزب چپ تحت فشار اتحادیهها و سوسیالدموکراتها در مورد شکل مشارکتش، مثلاً توافق سیاستی بدون وزیر یا یک وزارت کماهمیتتر، انعطاف نشان میدهد یا نه. این مهم است چون اگر چپ کنار نیاید و مرکز هم نپذیرد، تنها گزینهها یک دولت به رهبری کریسترشون یا انتخابات دوباره است. همچنین روشن نیست که آندرشون و دادگوستار در دیدارشان به چه رسیدند؛ SVT این دیدار را «بسیار مثبت» توصیف کرده، اما جزئیات نداده است. تحلیلگر سیاسی SVT، مَتس کنوتسون، وضعیت را همچنان قفلشده میداند.
مطالب مرتبط: مذاکرات تشکیل دولت سوئد از سر گرفته میشود | آندرشون و دادگوستار پس از انتخاب حزب مرکز گفتوگو کردند | حزب میانه از احزاب بزرگ سوئد «بسته کامل» خواست
منابع
منبع خارجی مستقلی برای این مطلب ثبت نشده است.
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در سوئد
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.
از مهمترین خبرها و تحلیلها عقب نمانید
خلاصه خبرها و تحلیلهای رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.










