
حمله گروه ADF در شرق کنگو دستکم ۴۴ کشته برجا گذاشت
منابع بشردوستانه و امنیتی از کشتهشدن دستکم ۴۴ غیرنظامی در حملههای گروه ADF به روستاهای شهرستان ماسامبا در استان ایتوری خبر دادهاند؛ حملهای که چند روز پس از کشتار در کیوو شمالی و در میانهٔ بدترین شیوع ابولا در تاریخ کنگو رخ داد.
قربانیان خشونت در جمهوری دموکراتیک کنگو، نوامبر ۲۰۲۶. عکس: آفریکانیوز (africanews)
دستکم ۴۴ غیرنظامی در حملههای مسلحانهٔ گروه «نیروهای دموکراتیک متحد» (ADF) که به داعش وابسته است، در استان ایتوری در شمالشرق جمهوری دموکراتیک کنگو کشته شدهاند. به نوشتهٔ آفریکانیوز به نقل از خبرگزاری فرانسه، منابع بشردوستانه و امنیتی روز جمعه ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ این رقم را اعلام کردند و گفتند حملهها در طول همین هفته و در روستاهای شهرستان ماسامبا انجام شده است؛ منطقهای که ابولا شش ماه پیش برای نخستین بار در آن شناسایی شد.
در این خبر بینالمللی میخوانید
حملهها در استان ایتوری و شمار قربانیان
بر اساس گزارش خبرگزاری فرانسه، مهاجمان طی چند روز به چند روستا در شهرستان ماسامبا یورش بردند. یکی از مقامهای محلی به نام گابریل تونگه به این خبرگزاری گفت برخی اجساد از پیش دچار تجزیه شدهاند و قربانیان یا با ساطور کشته شدهاند یا هدف گلوله قرار گرفتهاند. این توصیف نشان میدهد که دسترسی به محلها و بازیابی پیکرها با تأخیر انجام شده است.
یک منبع بشردوستانه که نخواست نامش فاش شود به خبرگزاری فرانسه گفت اعضای ADF همچنان در جنگلاند و کمین گذاشتهاند. این ادعا را فقط یک منبع ناشناس مطرح کرده و از منبع مستقل دیگری تأیید نشده است، اما با الگوی شناختهشدهٔ عملیات این گروه در منطقه سازگار است.
این حملهها فاصلهٔ کوتاهی پس از حملهٔ دیگری رخ داد که به گزارش خبرگزاری فرانسه در استان همسایه، کیوو شمالی، ۶۶ کشته برجا گذاشت. نخستین گزارشهای آن حمله، از جمله گزارش الجزیره در ششم نوامبر، از دستکم ۳۳ کشته در روستای کانتین نزدیک شهر بنی خبر داده بود؛ یعنی آمار پس از انتشار گزارشهای اولیه بالا رفته یا برآوردهای متفاوتی ارائه شده است. در آن حمله، به نوشتهٔ آفریکانیوز، سه کارمند بخش سلامت نیز کشته و چند مرکز درمانی به آتش کشیده شد. روی هم رفته، خشونتهای اخیر به نوشتهٔ خبرگزاری فرانسه ۱۱۰ نفر را به کام مرگ فرستاده است.
زمینه و پیامدهای تحول
علت مشخص این حملهها از سوی مقام رسمی اعلام نشده است. سخنگوی ارتش کنگو در ایتوری در حملهٔ دیگری در آوریل ۲۰۲۶ گفته بود ADF از درگیری مستقیم با ارتش و متحدانش پرهیز میکند و برای انتقامگیری و ایجاد اختلال در تلاشهای صلح به غیرنظامیان حمله میکند. این تحلیل متعلق به ارتش کنگو است و مستقل راستیآزمایی نشده است.
خبرگزاری فرانسه مینویسد ارتشهای کنگو و اوگاندا در این منطقه نیرو مستقر کردهاند، اما تاکنون به موفقیت چشمگیری دست نیافتهاند. در حملهٔ پیشین کیوو شمالی نیز یکی از رهبران جامعهٔ مدنی محلی به نام ژوستن پالوکو، به گزارش نیوزبایتس، نیروهای امنیتی را به ناکامی در حفاظت از غیرنظامیان متهم کرد و بارانهای سنگین نیز عملیات ارتش را دشوار کرده بود. چرایی تمرکز حملهها بر منطقهٔ درگیر ابولا هنوز با شواهد مستقل روشن نشده است.
واکنشها
واکنش سازمان جهانی بهداشت
سازمان جهانی بهداشت دربارهٔ حملهٔ ایتوری بیانیهٔ تازهای که در منابع مورد بررسی آمده باشد منتشر نکرده است، اما پس از حملهٔ کیوو شمالی تدروس آدهانوم گبریسوس، مدیرکل این سازمان، هشدار داد بیثباتی مزمن منطقه یکی از بزرگترین موانع پاسخ به ابولاست. او پیشتر نیز، در ماه ژوئن و پس از بازدید از کانون شیوع، از طرفهای درگیر خواسته بود دستکم برای مدتی کوتاه آتشبس اعلام کنند و گفته بود مبارزه با بیماری در میانهٔ درگیری دشوارتر میشود. سازمان بهداشت جهانی تأکید کرده که تیمهای واکنش باید بتوانند ایمن به جوامع آسیبدیده دسترسی داشته باشند.
واکنش مرکز پیشگیری و کنترل بیماریهای آفریقا (Africa CDC)
این نهاد، که بازوی بهداشتی اتحادیهٔ آفریقاست، در بیانیهای به تاریخ ۸ نوامبر حملهٔ پنجم نوامبر به کانتین-آلویا در کیوو شمالی را به شدت محکوم کرد. بر اساس این بیانیه، به مراکز درمانی حمله شده و صدها بیمار مبتلا یا مشکوک به ابولا برای نجات جان خود گریختهاند که نگرانیهای جدی بهداشت عمومی ایجاد میکند. Africa CDC خواستار برقراری «کریدور صلح»، حفاظت از غیرنظامیان، بیماران، کارکنان درمان و مراکز درمانی و دسترسی ایمن و پایدار به جوامع آسیبدیده شد. بیانیهای ویژهٔ حملهٔ ایتوری تا زمان تهیهٔ این گزارش یافت نشد.
واکنش مقامهای محلی و جامعهٔ مدنی
گابریل تونگه، مقام محلی، با توصیف نحوهٔ کشتهشدن قربانیان، شدت خشونت را برجسته کرد. در حملهٔ کیوو شمالی نیز چارلز اومئونگا، مدیر محلی منطقهٔ بنی، به رویترز گفت مهاجمان خانههایی را آتش زدند، و تچهتچه آلیامینی از رهبران جامعهٔ مدنی از بازیابی ۳۳ جسد خبر داد. این گفتهها مواضع مقامها و نهادهای محلی است و برای حملهٔ ایتوری هنوز آمار رسمی یکپارچهای از دولت مرکزی منتشر نشده است.
واکنش دولتهای کنگو و اوگاندا
تا بررسی انجامشده در ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶، موضع رسمی تازهای از دولت کنگو یا اوگاندا دربارهٔ این حملهٔ مشخص منتشر نشده بود و ادعایی از جانب آنها نقل نمیشود.
آنچه باید بدانیم
ADF از بازماندگان شورشیان اوگاندایی تشکیل شده و به گفتهٔ منابع خبری به قتل عام غیرنظامیان در کیوو شمالی و ایتوری شهره است. به نوشتهٔ خبرگزاری فرانسه، اپیدمی ابولا که در ماه مه اعلام شد به بدترین شیوع در تاریخ کنگو تبدیل شده و بیش از ۵٬۴۰۰ مرگ ثبت کرده است. آفریکانیوز در ۱۲ نوامبر نیز از عبور تعداد مبتلایان از ۱۱ هزار نفر خبر داده بود. ایتوری و کیوو شمالی در صدر مناطق آسیبدیدهاند و به گزارش الجزیره، کیوو شمالی نزدیک به نیمی از موارد تازهٔ ابتلا در این شیوع را دارد.
پیامد مستقیم حملهها برای بهداشت عمومی روشن است: وقتی مراکز درمانی آتش گرفته یا بیماران فرار میکنند، ردیابی تماسها و جداسازی مبتلایان دشوار میشود. مدیرکل سازمان جهانی بهداشت نیز پیشتر دربارهٔ ردیابی ناکافی تماسها هشدار داده بود. نکتهٔ فنی دیگر اینکه ارقام کشتهها هنوز تغییر میکنند و بر اساس منابع ناهمگون (بشردوستانه، امنیتی و محلی) به دست آمدهاند؛ بنابراین مقایسهٔ مستقیم آنها با آمار رسمی ممکن نیست.
راهکار
راهحل رسمی تازهای برای این حملهٔ مشخص اعلام نشده است. با این حال، نهادهای معتبر چند مسیر را مطرح کردهاند: Africa CDC خواستار کریدور صلح و حفاظت از مراکز درمانی و کارکنان آنهاست؛ مدیرکل سازمان جهانی بهداشت از طرفهای درگیر خواسته بود آتشبس، هرچند کوتاه، برقرار کنند تا تیمهای درمانی بتوانند کار کنند؛ و گروههای بشردوستانه خواستار دسترسی ایمناند. در مورد مردم عادی و فعالان محلی، منابع بررسیشده توصیهٔ مشخصی منتشر نکردهاند و گزارش حاضر از ارائهٔ توصیهٔ شخصی خودداری میکند.
پیشینه
ADF در اواخر دههٔ ۱۹۹۰ در اوگاندا شکل گرفت، سپس در کنگو مستقر شد و در سال ۲۰۱۹ به داعش بیعت کرد. از ۲۰۲۱ نیروهای اوگاندا و کنگو بهطور مشترک در این منطقه علیه آن عملیات میکنند. در ۲ آوریل ۲۰۲۶، به گفتهٔ سخنگوی ارتش کنگو، دستکم ۴۳ نفر در بافواکوا از توابع ماسامبا کشته و ۴۴ خانه سوزانده شد. ابولا از نوع بوندیبوگیو در اواسط ماه مه ۲۰۲۶ در ایتوری، کیوو شمالی و کیوو جنوبی اعلام شد؛ تدروس در دوم ژوئن از منطقه بازدید کرد و گفت پاسخ به اپیدمی «عقب» است ولی «در حال رسیدن» به آن. در ۵ نوامبر حملهٔ کانتین-آلویا رخ داد و در ۸ نوامبر Africa CDC آن را محکوم کرد.
چه میشود بعد؟
تاریخ و رویداد مشخصی برای پیگیری رسمی این حمله اعلام نشده است. آنچه باید دنبال شود، اعلام آمار قطعی از سوی ارتش یا دولت کنگو، گزارشهای تازهٔ سازمان جهانی بهداشت دربارهٔ تأثیر ناامنی بر کار تیمهای ابولا، و ادامهٔ عملیات مشترک اوگاندا و کنگو در ایتوری و کیوو شمالی است. این گزارش اگر اطلاعات تازهای از منابع معتبر منتشر شود بهروز خواهد شد.
منابع
- خبرگزاری Reuters
- خبرگزاری AFP
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در آفریقا
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.
از مهمترین خبرها و تحلیلها عقب نمانید
خلاصه خبرها و تحلیلهای رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.










