کوپرنیک: ۵۲٪ اروپا تابستان ۲۰۲۶ تنش گرمایی بسیار شدید را تجربه کرد

سرویس تغییر اقلیم کوپرنیک اتحادیه اروپا اعلام کرد تا پایان تابستان ۲۰۲۶، ۵۲ درصد از خشکی اروپا دست‌کم یک‌بار «تنش گرمایی بسیار شدید» را تجربه کرده است. در تعریف این شاخص، دمای محسوس بر پایه شاخص جهانی اقلیم حرارتی (UTCI) به ۳۸ درجه سانتی‌گراد یا بیشتر می‌رسد. سهم ۵۲ درصدی، بالاترین مقدار ثبت‌شده در مجموعه داده‌های مورد استفاده کوپرنیک است.

این عدد باید درست خوانده شود: ۵۲ درصد به این معنا نیست که در یک روز بیش از نیمی از اروپا همزمان در چنین وضعی بوده است. نمودار کوپرنیک یک سهم تجمعی است؛ یعنی تا پایان تابستان، این میزان از مساحت اروپا حداقل یک بار به آستانه «بسیار شدید» رسیده بود.

تابستانی فراتر از یک رکورد دما

بر اساس مرور تابستانی کوپرنیک، اروپا در مجموع سومین تابستان گرم ثبت‌شده خود را پشت سر گذاشت، اما غرب اروپا گرم‌ترین تابستان تاریخ ثبت داده‌ها را تجربه کرد. میانگین دمای تابستان در غرب اروپا ۲۱.۷ درجه سانتی‌گراد بود؛ ۲.۵ درجه بالاتر از متوسط دوره مرجع ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۰ و بالاتر از رکورد قبلی سال ۲۰۰۳.

شدت فقط در میانگین دما دیده نمی‌شود. در سال ۲۰۲۶، ۱۷ روز وجود داشت که دست‌کم ۶۰ درصد غرب اروپا دمای بالاتر از ۳۰ درجه را تجربه کرد؛ این رقم در سال ۲۰۰۳ یازده روز و در ۲۰۲۵ هفت روز بود. همچنین غرب اروپا به‌طور متوسط ۴۱ روز «تنش گرمایی شدید» و ۱۳ روز «تنش گرمایی بسیار شدید» ثبت کرد؛ هر دو رکورد تازه‌اند.

رودخانه‌ها هم سیگنال هشدار دادند

کوپرنیک می‌گوید جریان تابستانی رودخانه‌های اروپا به پایین‌ترین سطح در بیش از ۳۰ سال رسید. این بخش از داده‌ها مهم است، چون اثر گرما را از حوزه سلامت به آب، کشاورزی، حمل‌ونقل رودخانه‌ای و تولید انرژی گسترش می‌دهد. گرمای شدید، تبخیر بالاتر و کمبود بارش می‌توانند همزمان فشار را بر منابع آب و زیرساخت‌ها افزایش دهند.

گزارش رویترز نیز نتایج اصلی را مستقل از اطلاعیه کوپرنیک بازتاب داده و بر خطر بالاتر برای کارگران فضای باز، سالمندان و افراد دارای بیماری‌های قلبی یا دیابت تأکید کرده است. با این حال، این گزارش تازه خود به‌تنهایی عدد نهایی مرگ‌ومیر منتسب به گرما یا خسارت اقتصادی کل اروپا را تعیین نمی‌کند.

چرا برای رونما مهم است؟

اهمیت داده ۲۰۲۶ در کنار هم قرار گرفتن چند فشار است: گرمای رکوردی، تنش حرارتی، جریان پایین رودخانه‌ها و آب‌های دریایی بسیار گرم. این ترکیب بر قیمت انرژی، قابلیت نیروگاه‌های آبی و حرارتی، کشاورزی، بیمه و سلامت عمومی اثر می‌گذارد. رونما پیش‌تر در گزارش کوچک‌شدن نزدیک به ۲۰ درصدی یخچال‌های سوئیس در پنج سال به یکی دیگر از نشانه‌های همین فشار اقلیمی پرداخته بود.

شاخصی که باید در ماه‌های آینده دنبال شود، فقط دمای هوا نیست؛ تداوم کم‌آبی رودخانه‌ها، ذخایر آب، آثار کشاورزی و داده‌های سلامت مشخص می‌کنند که تابستان ۲۰۲۶ تا چه حد به یک شوک اقتصادی و اجتماعی ماندگار تبدیل شده است.