آمریکا وزارت دفاع رواندا و یک مؤسسه‌ی مالی را به‌خاطر حمایت از شورشیان ام‌۲۳ تحریم کرد

وزارت خزانه‌داری آمریکا چهارشنبه ۶ آبان ۱۴۰۵ (۲۸ اکتبر ۲۰۲۶) وزارت دفاع رواندا و مؤسسه‌ی مالی «زیگما» را تحریم کرد. به گفته‌ی خزانه‌داری، وزارت دفاع رواندا به ارتش این کشور برای حضور در شرق کنگو و همکاری با شورشیان ام۲۳ کمک کرده و زیگما برای خرید تسلیحات ارتش و تراکنش‌های ام۲۳ پول جابه‌جا کرده است. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری، گفت: «رواندا باید حمایت از ام۲۳ را متوقف کند و نیروهایش را از شرق کنگو بیرون ببرد.»

خزانه‌داری دقیقاً چه کرده است؟

بر پایه‌ی بیانیه‌ی خزانه‌داری و فهرست اقدام‌های اوفک در ۲۸ اکتبر، دو نهاد با برچسب «کنگو» تحریم شدند: وزارت دفاع رواندا به نشانی کیگالی و زیگما، نهادی مالی که شعبه‌هایش در همان شهر است. خزانه‌داری وزارت دفاع را «چتر سازمانی نهادهای امنیتی رواندا» از جمله ارتش این کشور توصیف کرده است. همین ارتش پیش‌تر، در ۲ مارس ۲۰۲۶، تحریم شده بود. اثر اجرایی تحریم، بر اساس همان بیانیه، مسدودشدن اموال و منافع این نهادها در آمریکا یا در اختیار اشخاص آمریکایی و منع هرگونه تأمین وجه، کالا یا خدمات برای آن‌هاست؛ نهادهایی که دست‌کم ۵۰ درصد آن‌ها در مالکیت این دو باشد نیز مشمول مسدودسازی می‌شوند.

اتهام‌های مطرح‌شده

به نوشته‌ی خزانه‌داری، وزارت دفاع رواندا «هزاران نیرو» را در استان‌های کیوو شمالی و جنوبی شرق کنگو مستقر کرده است. این نیروها در کنار ام۲۳ عمل می‌کنند و تجهیزات، تدارکات، پشتیبانی لجستیکی و آموزش به آن می‌دهند. بیانیه همچنین از ورود تسلیحات پیشرفته به میدان، از جمله سامانه‌های موشکی زمین‌به‌هوا و دستگاه‌های پارازیت، سخن می‌گوید و آن را خطری برای هوانوردی غیرنظامی در شرق کنگو می‌خواند.

درباره‌ی زیگما، خزانه‌داری می‌گوید این مؤسسه پرداخت‌هایی را برای خرید سلاح، مهمات و تجهیزات نظامی ارتش رواندا از شرکت‌هایی در چین و چند کشور دیگر تسهیل کرده است. به گفته‌ی همین بیانیه، یکی از شعبه‌های آن حمل طلای استخراج‌شده در مناطق زیر کنترل ام۲۳ به کیگالی را ممکن کرده و تراکنش‌های ام۲۳ و «اتحاد رود کنگو» روی هم «ده‌ها میلیون دلار» بوده است. این‌ها اتهام‌های رسمی خزانه‌داری‌اند؛ در منابع خوانده‌شده، سندی مستقل برای راستی‌آزمایی تک‌تک ارقام نبود.

زمینه: توافق واشنگتن و ادامه‌ی جنگ

رهبران رواندا و جمهوری دموکراتیک کنگو ۴ دسامبر ۲۰۲۵ «توافق‌های واشنگتن برای صلح و رفاه» را امضا کردند. بسنت تحریم تازه را عمل به قول دونالد ترامپ برای پاسخ‌گو کردن رواندا در قبال تعهدهایش در این توافق خواند. آفریکانیوز می‌نویسد این توافق تغییر چندانی در میدان نبرد ایجاد نکرده و درگیری‌ها ادامه دارد. سازمان ملل می‌گوید ام۲۳ را رواندا پشتیبانی می‌کند و کیگالی بارها این ادعا را رد کرده است. خزانه‌داری نیز یادآوری می‌کند که ام۲۳ گروهی مسلح است که هم آمریکا و هم سازمان ملل آن را تحریم کرده‌اند و گوما و بوکاوو را در اوایل ۲۰۲۵ گرفته است.

چه چیزی هنوز روشن نیست؟

پاسخ رسمی کیگالی در منابع خوانده‌شده نیامده و بیانیه‌ی وزارت خارجه‌ی آمریکا در دسترس نبود. روشن نیست این تحریم چه اثری بر تأمین مالی و خرید تسلیحات خواهد داشت، یا آیا فشار تازه در عمل نیروهای رواندا را از شرق کنگو خارج می‌کند. تحول بعدی قابل رصد، واکنش رسمی رواندا و گام‌های بعدی واشنگتن در چارچوب توافق‌های دسامبر است.