
وویجر ۱ چهارشنبه به فاصلهٔ یک روز نوری از زمین میرسد
ناسا میگوید وویجر ۱ چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ به فاصلهٔ یک روز نوری از زمین میرسد؛ نخستین جسم ساخت بشر در چنین فاصلهای.
فضاپیمای وویجر ۱ چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ به فاصلهٔ یک روز نوری از زمین میرسد و نخستین جسم ساخت بشر خواهد بود که چنین فاصلهای را پشت سر میگذارد. ناسا اعلام کرده این اتفاق ساعت ۲:۱۶ بامداد به وقت اقیانوس آرام آمریکا (۱۰:۱۶ به وقت گرینویچ) رخ میدهد؛ یعنی وقتی فضاپیما حدود ۲۵٫۹ میلیارد کیلومتر از زمین دور شده باشد.
«یک روز نوری» دقیقاً یعنی چه؟
روز نوری واحد زمان نیست، واحد فاصله است. نور در خلأ در هر ثانیه نزدیک به ۳۰۰ هزار کیلومتر میرود. اگر این سرعت را در ۲۴ ساعت ضرب کنید، به همان حدود ۲۵٫۹ میلیارد کیلومتر میرسید که ناسا برای وویجر ۱ اعلام کرده است؛ در واحد مایل، نزدیک به ۱۶٫۰۹ میلیارد مایل.
پیامد سادهاش این است که هر پیام رادیویی، حتی با سرعت نور، دستکم ۲۴ ساعت طول میکشد تا از زمین به فضاپیما برسد. اگر ماموریت کنترل چیزی بفرستد و پاسخ بخواهد، جواب پس از بیش از دو شبانهروز برمیگردد. به همین دلیل مهندسان وویجر باید فرمانها را با دقت و برنامهریزی کامل بفرستند.
بیشتر بخوانید: استارشیپ اسپیسایکس پس از پرواز مداری به سکوی پرتاب بازگشت
وویجر ۱ چطور به اینجا رسید؟
وویجر ۱ را ناسا در سال ۱۹۷۷ پرتاب کرد؛ یعنی نزدیک به ۵۰ سال پیش. هر دو فضاپیمای وویجر، ۱ و ۲، پس از عبور از سیارات بیرونی منظومهٔ شمسی به «فضای میانستارهای» رسیدهاند؛ محدودهای بیرون از حباب بادهای خورشیدی که خورشید دور خود میسازد. ناسا میگوید وویجر ۱ دورترین جسم ساخت بشر از زمین است.
ناسا توضیح میدهد که این نقطهٔ عطف دربارهٔ «فاصله» است، نه زمان. ۴۹ سال سفر لازم بود تا فضاپیما از همسایگی کیهانی ما به اینجا برسد، و حالا فضاپیما از مرز یک روز نوری هم میگذرد.
چرا ارتباط با فضاپیمای دور اینقدر سخت است؟
با رسیدن به فاصلهٔ یک روز نوری، تأخیر ارتباط دیگر چند دقیقه یا چند ساعت نیست؛ فرمان فرستادهشده از زمین حدود یک شبانهروز راه میرود تا به وویجر ۱ برسد و پاسخ فضاپیما هم همانقدر طول میکشد تا برگردد. یعنی هر رفتوبرگشت کامل، دستکم دو شبانهروز زمان میبرد. دانشمندان ماموریت میگویند این فاصلهٔ عظیم ارتباط با فضاپیما را دشوار میکند، اما فضاپیما همچنان در مسیر خود بهسوی فضای میانستارهای ادامه میدهد.
وویجر ۲ هم، که همزمان با وویجر ۱ ساخته شد و در سال ۱۹۷۷ به فضا رفت، به فضای میانستارهای رسیده است؛ اما ناسا فقط وویجر ۱ را اولین فضاپیمایی میداند که به مرز یک روز نوری میرسد.
ناسا برای این لحظه چه برنامهای دارد؟
ناسا از رسانهها و عموم مردم برای شرکت در رویدادهای مربوط به این نقطهٔ عطف دعوت کرده است. بخشی از برنامه این است که مردم با گوشی، چراغقوه و حتی روشنکردن ساختمانها پیامی نمادین به سوی فضاپیما بفرستند. جزئیات زمان و شیوهٔ مشارکت در اطلاعیهٔ ناسا آمده است. این پیام نمادین، البته، یک روز بعد به وویجر نمیرسد؛ برای رسیدن به آن، بیش از ۲۴ ساعت راه دارد.
بیشتر بخوانید: ماهوارهی مرکز دادهی گوگل در مدار روشن شد؛ آزمون TPU در فضا چه چیزی را ثابت میکند؟
چه چیزی هنوز قطعی نیست؟
زمان دقیق عبور از مرز یک روز نوری محاسبهٔ ناسا و تیم ماموریت است و ممکن است بهخاطر دقت اندازهگیریهای مداری چند دقیقهای تفاوت کند. ناسا دربارهٔ وضعیت ابزارهای فضاپیما در همین روز اطلاعیهٔ جداگانهای نداده و هنوز مشخص نیست آیا در لحظهٔ عبور، داده یا پیام تازهای از وویجر دریافت میشود یا نه. هر گزارشی دربارهٔ تغییر در ماموریت یا وضعیت فضاپیما فقط وقتی معتبر است که ناسا اعلامش کند.
جمعبندی
وویجر ۱ پس از نزدیک به نیم قرن سفر، چهارشنبه ۱۸ نوامبر به فاصلهٔ یک روز نوری از زمین میرسد. این رکورد یعنی فضاپیمایی ساخت دههٔ ۱۹۷۰ هنوز کار میکند، و پیامهای ما برای رسیدن به آن بیش از یک شبانهروز راه دارند.




