آرژانتین «گذرنامه طلایی» راه می‌اندازد؛ شهروندی در برابر ۳۵۰ هزار دلار یا اوراق ۸۰۰ هزار دلاری

دولت آرژانتین برنامه‌ای برای اعطای شهروندی از طریق سرمایه‌گذاری معرفی کرده است؛ طرحی که عملاً این کشور را وارد بازار جهانی موسوم به «گذرنامه طلایی» می‌کند. بر اساس جزئیات اعلام‌شده، متقاضیان می‌توانند از طریق کمک بلاعوض ۳۵۰ هزار دلاری به خزانه یا خرید ۸۰۰ هزار دلار اوراق دولتی بدون کوپن برای دریافت شهروندی اقدام کنند.

هدف رسمی دولت خاویر میلی جذب سرمایه خارجی و تقویت موقعیت مالی کشوری است که همچنان با بدهی ارزی سنگین و محدودیت دسترسی به بازارهای بین‌المللی سرمایه روبه‌روست. وزیران دولت می‌گویند این برنامه تا پایان ۲۰۲۶ عملیاتی خواهد شد.

دو مسیر برای دریافت شهروندی

برنامه پیشنهادی دو گزینه اصلی دارد. گزینه نخست پرداخت ۳۵۰ هزار دلار به خزانه است که بازگشتی ندارد. گزینه دوم خرید ۸۰۰ هزار دلار اوراق بدون کوپن دولت است؛ ابزاری که به دولت امکان می‌دهد سرمایه دلاری جذب کند و بازپرداخت را به آینده منتقل کند.

این مدل با برنامه‌های اقامت سرمایه‌گذاری در کشورهای دیگر تفاوت دارد، زیرا موضوع مستقیماً شهروندی است و نه صرفاً اجازه اقامت. همین ویژگی احتمالاً باعث افزایش جذابیت برنامه برای سرمایه‌گذاران ثروتمند، و در عین حال افزایش حساسیت سیاسی و نظارتی خواهد شد.

چرا دولت میلی اکنون سراغ این ابزار رفته است؟

آرژانتین تا سال ۲۰۲۷ با حدود ۲۹ میلیارد دلار تعهدات دلاری روبه‌روست و پس از بازسازی بدهی ۲۰۲۰ هنوز دسترسی کامل و کم‌هزینه‌ای به بازارهای جهانی ندارد. دولت امیدوار است برنامه جدید طی پنج سال حدود ۲.۵ میلیارد دلار منابع جذب کند؛ رقمی که به‌تنهایی بحران بدهی را حل نمی‌کند، اما می‌تواند یک کانال مکمل تأمین مالی باشد.

این تصمیم با راهبرد گسترده‌تر دولت برای جذب دلار، کاهش وابستگی به تأمین مالی داخلی و بازگرداندن آرژانتین به بازارهای سرمایه هم‌خوان است. Runama پیش‌تر در پوشش اصلاحات اقتصادی و بانکی آرژانتین به تلاش دولت برای بازطراحی چارچوب مالی کشور پرداخته بود.

ریسک‌ها کجاست؟

برنامه‌های شهروندی سرمایه‌گذاری در جهان همواره با بحث‌های مربوط به پول‌شویی، دور زدن تحریم‌ها، منشأ سرمایه و بررسی امنیتی متقاضیان روبه‌رو هستند. دولت آرژانتین گفته فرآیند بررسی متقاضیان سخت‌گیرانه خواهد بود، اما جزئیات کامل سازوکار احراز منشأ پول و معیارهای رد درخواست هنوز روشن نیست.

از سوی دیگر، منتقدان ممکن است مسئله برابری حقوقی را مطرح کنند: اینکه آیا دسترسی سریع‌تر به تابعیت برای ثروتمندان با فلسفه عمومی قوانین مهاجرت و تابعیت سازگار است یا نه. این بحث در کشورهایی که برنامه‌های مشابه داشته‌اند نیز تکرار شده است.

چه چیزی باید رصد شود؟

متن نهایی مقررات، زمان آغاز ثبت درخواست، سازوکار بررسی امنیتی، نحوه قیمت‌گذاری اوراق و میزان استقبال سرمایه‌گذاران شاخص‌های اصلی موفقیت یا شکست طرح خواهند بود. اگر برنامه به هدف ۲.۵ میلیارد دلاری نزدیک شود، برای سایر دولت‌های بدهکار آمریکای لاتین نیز به یک نمونه قابل بررسی تبدیل خواهد شد.