میلی با پرونده فالکلند به مجمع عمومی سازمان ملل می‌رود

خاویر میلی، رئیس‌جمهور آرژانتین، امروز در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی می‌کند؛ در حالی که مناقشه دیرینه بوئنوس‌آیرس و لندن بر سر جزایر فالکلند/مالویناس با ورود پروژه‌های نفتی فراساحلی به مرحله تازه‌ای رسیده است. دولت آرژانتین در هفته‌های اخیر اقدامات حقوقی و تحریمی خود علیه شرکت‌ها و اشخاص مرتبط با توسعه نفت در اطراف جزایر تشدید کرده و بریتانیا این اقدامات را رد کرده است.

این سخنرانی از آن جهت اهمیت دارد که میلی، برخلاف ماه‌های نخست ریاست‌جمهوری‌اش که بیشتر بر نزدیکی با آمریکا و اروپا تمرکز داشت، اکنون پرونده حاکمیت بر جزایر را با لحن پررنگ‌تری به سیاست خارجی بازگردانده است. انتظار می‌رود او در نیویورک بار دیگر بر موضع آرژانتین تأکید کند، هرچند محتوای نهایی سخنرانی تا زمان ایراد آن قطعی نیست.

تنش تازه از کجا آغاز شد؟

دولت آرژانتین اوایل سپتامبر روند اعمال تحریم علیه بیش از ۶۰ شرکت و فرد مرتبط با یک پروژه حفاری نفتی فراساحلی را آغاز کرد. بوئنوس‌آیرس فعالیت در منابع طبیعی پیرامون جزایر را بدون مجوز آرژانتین غیرقانونی می‌داند. دولت بریتانیا در مقابل می‌گوید ساکنان فالکلند حق دارند منابع طبیعی قلمرو خود را توسعه دهند.

میلی همچنین لایحه‌ای به کنگره فرستاده که هدف آن تشدید مجازات‌ها علیه اشخاص و شرکت‌هایی است که از نگاه آرژانتین بدون مجوز در منابع طبیعی مناطق دریایی مورد ادعای این کشور فعالیت می‌کنند. این لایحه هنوز تصویب نشده و ابتدا باید در کمیسیون‌های کنگره بررسی شود.

آنچه اکنون می‌دانیم

• میلی قرار است چهارشنبه در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی کند.
• تنش با بریتانیا بر سر توسعه نفت فراساحلی اطراف فالکلند افزایش یافته است.
• آرژانتین روند تحریم بیش از ۶۰ شخص و شرکت مرتبط با پروژه نفتی را آغاز کرده است.
• بریتانیا اقدامات بوئنوس‌آیرس را غیرقابل قبول دانسته و بر حق ساکنان جزایر برای توسعه منابع تأکید کرده است.

چه چیزی هنوز روشن نیست؟

هنوز متن نهایی سخنرانی میلی منتشر نشده و نمی‌توان با قطعیت گفت چه سهمی از سخنان او به فالکلند اختصاص خواهد یافت. همچنین روشن نیست لایحه تشدید تحریم‌ها در کنگره آرژانتین چه میزان حمایت خواهد داشت. دولت اکثریت پارلمانی ندارد، هرچند در گذشته توانسته برای برخی اصلاحات مهم حمایت لازم را به دست آورد.

چرا اکنون مهم است؟

مناقشه فالکلند برای آرژانتین صرفاً یک اختلاف ارضی نیست؛ مسئله‌ای تاریخی و هویتی است که از جنگ ۱۹۸۲ با بریتانیا تا امروز در سیاست داخلی این کشور حضور داشته است. ورود پروژه‌های بزرگ انرژی به آب‌های اطراف جزایر، اختلاف حاکمیتی را با منافع اقتصادی ملموس پیوند زده و هزینه سیاسی آن را برای هر دو طرف افزایش داده است.

میلی در ماه‌های اخیر به دلیل نزدیکی با واشینگتن و کشورهای غربی از سوی بخشی از مخالفان متهم شده بود که مسئله مالویناس را در اولویت پایین‌تری قرار داده است. تشدید موضع دولت اکنون این انتقاد را تا حدی تغییر داده، اما مخالفان می‌گویند بازگشت پررنگ این پرونده می‌تواند با محاسبات سیاست داخلی و انتخابات ۲۰۲۷ نیز مرتبط باشد. این ارزیابی یک ادعای سیاسی مخالفان است و نه واقعیتی اثبات‌شده درباره انگیزه دولت.

زمینه حقوقی و سیاسی

آرژانتین جزایر را «مالویناس» می‌نامد و بر حاکمیت خود بر آنها تأکید دارد؛ بریتانیا اداره جزایر را در اختیار دارد و بر اصل تعیین سرنوشت ساکنان تأکید می‌کند. میلی در سخنان اخیر خود به قطعنامه ۱۹۷۶ مجمع عمومی سازمان ملل استناد کرده و گفته اقدامات یک‌جانبه در منطقه با روح دعوت سازمان ملل به گفت‌وگو درباره اختلاف سازگار نیست.

در همین حال، شرکت‌های درگیر در پروژه نفتی Sea Lion گفته‌اند انتظار ندارند اقدامات آرژانتین توسعه پروژه را متوقف کند. بنابراین فاصله میان موضع حقوقی بوئنوس‌آیرس و کنترل عملی لندن بر جزایر همچنان پابرجاست.

مسیر بعدی

نخستین نشانه قابل سنجش، متن سخنرانی میلی در سازمان ملل است. پس از آن باید روند لایحه تحریم‌ها در کنگره آرژانتین، واکنش رسمی لندن و تصمیم‌های شرکت‌های فعال در پروژه نفتی را دنبال کرد. میلی همچنین قرار است پنجشنبه با بنیامین نتانیاهو دیدار کند؛ موضوعی که به دلیل پیوندهای اسرائیلی پروژه Sea Lion می‌تواند توجه بیشتری به این پرونده جلب کند.

در حال حاضر اثر مستقیم و قابل اثباتی از این تحول بر ایران دیده نمی‌شود. اهمیت خبر برای رونما بیشتر به بازگشت یک مناقشه حاکمیتی قدیمی به متن رقابت بر سر منابع انرژی و سیاست قدرت در اقیانوس اطلس جنوبی مربوط است.