آمریکا برای مصادره ۶۱ میلیون دلار رمزارز نفت ایران شکایت کرد

دادستانی فدرال ناحیه جنوبی نیویورک در ۱۴ سپتامبر شکایت مدنی برای مصادره حدود ۶۱ میلیون دلار دارایی رمزارزی ثبت کرد. مقام‌های آمریکایی مدعی‌اند این دارایی‌ها از فروش نفت و فرآورده‌های نفتی تحریم‌شده ایران به دست آمده‌اند؛ اما منشأ پول و حق دولت آمریکا برای مصادره هنوز در دادگاه به‌صورت نهایی اثبات نشده است.

• رویداد قطعی، ثبت شکایت مدنی در دادگاه فدرال است؛ صدور حکم نهایی مصادره اعلام نشده است.
• رقم حدود ۶۱ میلیون دلار موضوع این دعواست؛ رقم بیش از ۱.۵ میلیارد دلار ادعای دادستانی درباره گردش مالی شبکه‌ای گسترده‌تر است.
• نام دو شرکت چینی و حساب‌های معاملاتی در صرافی بایننس در متن ادعاهای قضایی آمده؛ مسئولیت آنها هنوز اثبات نشده است.

دادستانی نیویورک دقیقاً چه اقدامی کرده است؟

دفتر دادستانی فدرال ناحیه جنوبی نیویورک شکایتی از نوع مصادره مدنی درباره دارایی‌های رمزارزی به ارزش تقریبی ۶۱ میلیون دلار ثبت کرده است. این اقدام به دادگاه اجازه می‌دهد درباره منشأ دارایی و حق احتمالی دولت آمریکا برای ضبط نهایی آن رسیدگی کند. ثبت شکایت با پیروزی دادستانی در پرونده یکی نیست. خود مقام‌های دادستانی نیز تصریح کرده‌اند که شرح آنها درباره ارتباط دارایی با جرم، ادعاست و تا زمانی که دادگاه به سود دولت آمریکا رأی ندهد اثبات‌شده محسوب نمی‌شود.

شان باکلی، مقام دادستانی ناحیه جنوبی نیویورک، در اعلام این اقدام گفته است دولت آمریکا دارایی مورد نظر را توقیف می‌کند و در پی مصادره نهایی آن است. با وجود این توصیف، وضعیت حقوقی دارایی را باید جداگانه دید: حتی اگر توقیف مقدماتی صورت گرفته باشد، دادگاه هنوز باید درباره مصادره نهایی و انتساب دارایی به فروش نفت ایران تصمیم بگیرد. متن منتشرشده جزئیات کامل زمان و شیوه کنترل هر نشانی رمزارزی را برای نتیجه‌گیری مستقل فراهم نمی‌کند.

ادعای مسیر پول چیست؟

دادستانی مدعی است دو شرکت چینی به نام‌های Blessed Trust و Hexa Whale از حساب‌های معاملاتی در صرافی بایننس برای تبدیل و انتقال درآمد حاصل از فروش نفت و فرآورده‌های نفتی تحریم‌شده ایران استفاده کرده‌اند. بر اساس روایت مقام‌های آمریکایی، شرکت نخست خود را ارائه‌دهنده خدمات نگهداری دارایی دیجیتال یا مدیریت ثروت معرفی می‌کرد و شرکت دوم به‌عنوان واسطه تجارت کالا فعالیت نشان می‌داد. دادستانی می‌گوید این نقش‌های اعلامی با کارکرد واقعی مورد ادعای آن در انتقال درآمد نفتی تفاوت داشتند.

در همین روایت، مجموعه‌ای از نشانی‌های رمزارزی به نام «Entity A» در تحقیقات شناسایی شده‌اند که به ادعای مقام‌های قضایی بیش از ۱.۵ میلیارد دلار درآمد مربوط به فروش نفت ایران را دریافت و منتقل کرده‌اند. دادستانی مدعی است بخشی از این پول به خدمات مالی یا نشانی‌های رمزارزی مرتبط با سپاه پاسداران و یک صرافی ایرانی رسیده است. عدد ۱.۵ میلیارد دلار مبلغ دارایی موضوع شکایت کنونی نیست و نباید آن را به‌عنوان پول توقیف‌شده یا مصادره‌شده امروز معرفی کرد.

وجود حساب‌های دو شرکت در بایننس نیز به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که خود صرافی از منشأ ادعایی پول آگاه بوده یا در جرم مشارکت کرده است. متن اطلاع‌رسانی دادستانی، موضوع پرونده را دارایی مورد درخواست برای مصادره و نقش ادعایی شرکت‌ها و نشانی‌ها معرفی می‌کند؛ درباره مسئولیت کیفری یا مدنی بایننس حکم یا نتیجه‌ای از این پرونده اعلام نشده است.

آنچه می‌دانیم؛ آنچه نمی‌دانیم

می‌دانیم که شکایت در ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ ثبت و خبر آن به‌صورت رسمی اعلام شده است. می‌دانیم ارزش دارایی موضوع دعوا حدود ۶۱ میلیون دلار اعلام شده و ادعاهای مرکزی آن به فروش نفت تحریم‌شده، دو شرکت چینی و جریان رمزارزی مرتبط با ایران مربوط است. این فکت‌ها درباره اقدام قضایی و محتوای ادعای دادستانی‌اند، نه اثبات خود ادعاهای نفتی و مالی.

هنوز روشن نیست دادگاه چه زمانی درباره پرونده رأی می‌دهد، چه بخش‌هایی از ادعاها در رسیدگی قضایی پذیرفته می‌شوند و صاحبان یا مدعیان دارایی چه دفاعی ارائه خواهند کرد. در منابع خوانده‌شده موضع رسمی تازه ایران درباره همین شکایت یا پاسخ مستقل شرکت‌های نام‌برده به تفصیل روشن نشده است. بنابراین نمی‌توان نقش آنها، مالکیت نهایی پول یا استفاده مشخص از آن در یک عملیات نظامی را قطعی نوشت.

چرا اکنون مهم است؟

تغییر تازه، عبور یک ادعای مالی از سطح هشدار تحریمی به پرونده قضایی مشخص درباره یک دارایی معین است. این شکایت، اگر در دادگاه پیش برود، امکان بررسی تراکنش‌ها، مالکیت و پیوند ادعایی درآمد نفتی با مسیر رمزارز را در قالب مدارک حقوقی فراهم می‌کند. در عین حال، صرف ثبت آن نه تحریم جدید همه استفاده‌کنندگان بایننس است و نه اثبات اینکه تمام صادرات نفت ایران از همین مسیر مالی انجام شده است.

همچنین ورود دو شرکت چینی به روایت دادستانی اهمیت فرامرزی دارد. مقام‌های آمریکایی مدعی‌اند این شرکت‌ها با مشتریانی در صنعت نفت چین کار می‌کردند و برای بخشی از نقل‌وانتقال‌ها از سامانه مالی آمریکا نیز استفاده کرده‌اند. صحت و دامنه این ارتباطات باید در دادگاه ارزیابی شود؛ نباید از نام مشتریان چینی به تصمیم رسمی دولت چین یا مسئولیت تمام شرکت‌های آن کشور رسید.

اثر احتمالی بر ایران و تجارت نفت

موضوع پرونده مستقیماً به درآمد نفتی ایران و دسترسی احتمالی به دارایی‌های دیجیتال مربوط است. اگر دادگاه مصادره را تأیید کند، دارایی موضوع دعوا از دسترس مدعیان آن خارج می‌شود و احتمالاً بر ارزیابی ریسک برخی واسطه‌های مالی مرتبط با تجارت نفت تحریم‌شده اثر می‌گذارد. اما اندازه اثر واقعی بر کل صادرات یا بودجه ایران با رقم این پرونده به‌تنهایی محاسبه‌پذیر نیست؛ رقم ۶۱ میلیون دلار را نباید با تمام گردش مالی ادعایی شبکه یا با درآمد کل نفت کشور یکسان گرفت.

این پرونده همچنین برای کاربران و کسب‌وکارهای ایرانی حوزه رمزارز اهمیت دارد، زیرا نشان می‌دهد دادستانی آمریکا ادعای ردیابی زنجیره تراکنش‌ها را تا نشانی‌های بدون متولی و حساب‌های یک صرافی بین‌المللی دنبال کرده است. این گزاره به‌معنای غیرقانونی بودن فعالیت همه کاربران ایرانی یا توقیف عمومی دارایی آنها نیست. باید میان دارایی‌های مشخص نام‌برده در شکایت و بازار گسترده رمزارز تفکیک کرد.

پیشینه و مسیر بعدی

آمریکا پیش‌تر بخش‌هایی از شبکه فروش نفت ایران و واسطه‌های مالی آن را تحریم کرده بود و در ماه‌های گذشته فشار بر فعالیت‌های رمزارزی مرتبط با ایران را افزایش داده است. اقدام کنونی از آن تحریم‌های عمومی یا فهرست‌گذاری اشخاص جداست: دعوایی درباره حدود ۶۱ میلیون دلار دارایی مشخص است. تشابه موضوعی با تحریم‌های قبلی مجوز آن نیست که شکایت تازه را همان تصمیم قدیمی یا مصادره تمام درآمدهای گذشته معرفی کنیم.

در مرحله بعد، متن کامل شکایت، دفاع صاحبان احتمالی دارایی، تصمیم‌های مقدماتی دادگاه درباره کنترل وجوه و رأی نهایی مصادره شاخص‌های قابل پیگیری‌اند. همچنین پاسخ رسمی ایران یا شرکت‌های نام‌برده می‌تواند تصویر ادعاهای متقابل را کامل کند، بی‌آنکه صرف پاسخ یکی از طرف‌ها جای بررسی مستقل مدارک را بگیرد. تا آن زمان جمع‌بندی دقیق این است: دادستانی آمریکا پرونده‌ای برای مصادره حدود ۶۱ میلیون دلار رمزارز مرتبط، بنا به ادعای خود، با فروش نفت ایران گشوده و نتیجه نهایی هنوز معلوم نیست.