آمریکا مقام‌های آفریقای جنوبی را هدف محدودیت ویزایی قرار داد

تنش واشنگتن و پرتوریا وارد مرحله تازه‌ای شده است؛ آمریکا محدودیت‌های ویزایی علیه برخی مقام‌های آفریقای جنوبی را اعلام کرده و دولت این کشور می‌گوید این اقدام بر برداشت نادرستی از سیاست‌های داخلی پساآپارتاید بنا شده است.

در این خبر بین‌المللی می‌خوانید

1. ۱دقیقاً چه اتفاقی افتاده است؟
2. ۲پاسخ آفریقای جنوبی چه بود؟
3. ۳چرا این خبر مهم است؟
4. ۴آنچه می‌دانیم
5. ۵آنچه هنوز روشن نیست
6. ۶اثر احتمالی بر ایران و بریکس
7. ۷مسیر بعدی

دولت آمریکا محدودیت‌های تازه‌ای برای ورود برخی مقام‌های آفریقای جنوبی وضع کرده؛ اقدامی که واشنگتن آن را پاسخی به آنچه تبعیض علیه سفیدپوستان و دیگر اقلیت‌ها می‌خواند معرفی کرده است. دولت آفریقای جنوبی این روایت را رد کرده و تأکید دارد قوانینی مانند اصلاحات ارضی و سیاست‌های جبرانی بخشی از تلاش برای ترمیم نابرابری‌های تاریخی دوران آپارتاید است.

دقیقاً چه اتفاقی افتاده است؟

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، از محدودیت‌های ویزایی علیه مقام‌هایی خبر داده که دولت آمریکا آنها را مسئول سیاست‌هایی می‌داند که به گفته واشنگتن تبعیض‌آمیز است. در اعلام عمومی اولیه، فهرست مشخصی از افراد هدف منتشر نشده و همین موضوع باعث شده دامنه عملی اقدام هنوز کاملاً روشن نباشد.

واشنگتن طی ماه‌های گذشته بارها درباره سیاست‌های مالکیت زمین، برنامه‌های تبعیض مثبت و وضعیت کشاورزان سفیدپوست در آفریقای جنوبی انتقاد کرده است. دولت آمریکا همچنین در روابط خود با پرتوریا بر پرونده‌هایی مانند همکاری‌های بین‌المللی آفریقای جنوبی و اختلافات دو کشور درباره جنگ غزه و روابط با روسیه و ایران تمرکز داشته است.

پاسخ آفریقای جنوبی چه بود؟

رونالد لامولا، وزیر روابط و همکاری‌های بین‌المللی آفریقای جنوبی، اقدام آمریکا را یک‌جانبه توصیف کرد و از واشنگتن خواست به دموکراسی و حاکمیت این کشور احترام بگذارد. وزارت خارجه آفریقای جنوبی گفت روایت‌هایی که سیاست‌های داخلی این کشور را به‌عنوان آزار اقلیت‌ها معرفی می‌کنند، واقعیت تاریخی و حقوقی این سیاست‌ها را نادیده می‌گیرند.

پرتوریا می‌گوید قانون‌گذاری پس از پایان آپارتاید با هدف کاهش نابرابری‌هایی انجام شده که طی دهه‌ها در مالکیت زمین، اشتغال، آموزش و دسترسی به فرصت‌های اقتصادی تثبیت شده بود. دولت آفریقای جنوبی همچنین تأکید کرده است که تغییر این سیاست‌ها باید در چارچوب قانون اساسی و فرایند سیاسی داخلی انجام شود، نه تحت فشار خارجی.

چرا این خبر مهم است؟

روابط آمریکا و آفریقای جنوبی فقط یک رابطه دوجانبه عادی نیست. آفریقای جنوبی یکی از مهم‌ترین اقتصادهای قاره، عضو گروه بریکس و بازیگری تأثیرگذار در سیاست آفریقاست. آمریکا نیز یکی از شرکای عمده تجاری این کشور است. تشدید اختلاف سیاسی می‌تواند از حوزه دیپلماتیک به تجارت، سرمایه‌گذاری، همکاری امنیتی و تعامل در نهادهای چندجانبه سرایت کند.

این تنش در شرایطی رخ می‌دهد که پرتوریا تلاش کرده روابط خود را هم‌زمان با غرب، چین، روسیه و دیگر اعضای بریکس حفظ کند. هر اقدام تنبیهی تازه از سوی واشنگتن می‌تواند بحث قدیمی درباره میزان استقلال سیاست خارجی آفریقای جنوبی از آمریکا و اروپا را دوباره برجسته کند.

آنچه می‌دانیم

اصل اعلام محدودیت‌های ویزایی از سوی دولت آمریکا و اعتراض رسمی آفریقای جنوبی تأیید شده است. دولت آفریقای جنوبی به‌صراحت گفته سیاست‌های مورد انتقاد واشنگتن را بخشی از اجرای تعهدات قانون اساسی برای رفع تبعیض تاریخی می‌داند. همچنین روشن است که اختلاف دو کشور پیش از این تصمیم نیز رو به افزایش بوده است.

آنچه هنوز روشن نیست

نام همه مقام‌های مشمول محدودیت، معیار دقیق انتخاب آنها و اینکه آیا این اقدام به تحریم‌های مالی یا محدودیت‌های اقتصادی گسترده‌تر گسترش خواهد یافت هنوز به‌طور کامل مشخص نیست. بنابراین در این مرحله باید میان «محدودیت ویزایی» و «تحریم اقتصادی جامع» تفاوت گذاشت.

اثر احتمالی بر ایران و بریکس

برای ایران، اهمیت غیرمستقیم خبر به نقش آفریقای جنوبی در بریکس برمی‌گردد. اگر فشار آمریکا بر اعضای بریکس افزایش یابد، هماهنگی سیاسی درون این بلوک می‌تواند برای تهران اهمیت بیشتری پیدا کند. با این حال، هر عضو بریکس منافع و محدودیت‌های مستقل خود را دارد و نباید اختلاف واشنگتن و پرتوریا را خودکار به همگرایی کامل آفریقای جنوبی با ایران تعبیر کرد.

مسیر بعدی

باید دید واشنگتن آیا نام افراد هدف را اعلام می‌کند، پرتوریا چه پاسخ عملی می‌دهد و آیا اختلاف به حوزه تجارت و سرمایه‌گذاری کشیده می‌شود یا نه. هر تحول در وضعیت دسترسی آفریقای جنوبی به بازار آمریکا یا روابط دو کشور در چارچوب G20 و بریکس می‌تواند مرحله بعدی این پرونده را تعیین کند.